MBZ Parkinson
1. Korte omschrijving:
De ziekte van Parkinson is een hersenaandoening waarbij een kleine groep cellen in de hersenen (in
de substantia nigra) beschadigt en afsterft. Daardoor kunnen de cellen geen dopamine meer
aanmaken. En die chemische stof hebben we juist nodig om soepel te kunnen bewegen en onze
lichaamsbewegingen onder controle te houden.
Remco Ploum 402537
2. Epidemiologie:
De prevalentie van de ziekte van Parkinson is ongeveer 1,4 procent bij personen boven de 55 jaar en
neemt toe met de leeftijd (55-64 jaar: prevalentie 0,3%; > 95 jaar: prevalentie 4,3%). Er is geen
significant verschil in prevalentie tussen mannen en vrouwen. De verwachting is dat het aantal
patiënten met de ziekte van Parkinson zal stijgen tot bijna 70.000 in het jaar 2015. De incidentie van
de ziekte van Parkinson wordt geschat op 7900 patiënten per jaar.
3. Oorzaak:
De ziekte van Parkinson wordt veroorzaakt door een afsterven van zenuwcellen in een diep in de
hersenen gelegen gebied, de zogenaamde substantia nigra. In deze substantia nigra wordt normaal
de chemische stof dopamine geproduceerd. Dopamine is een neurotransmitter=boodschapperstof
die noodzakelijk is voor het goed functioneren van een circuit in de hersenen dat via ruggenmerg en
zenuwen leidt tot willekeurige spierbewegingen.
Waarom deze dopamine producerende cellen bij de Ziekte van Parkinson afsterven is nog onbekend.
4. Normale bouw & Menselijk functioneren:
Dopamine wordt niet de hele tijd afgegeven. Het wordt aangemaakt wanneer je dingen doet die
volgens de hersenen moeten worden beloond, zoals sporten, eten, seks hebben en verliefd zijn. De
afgifte van dopamine brengt een golf van geluk met zich mee. Het plezierige gevoel dat je krijgt zorgt
ervoor dat je het dopamine opwekkende gedrag wilt herhalen. Dingen die een onmiddellijke
beloning geven, hebben voor de hersenen een grotere waarde dan zaken waar je op de lange termijn
wat aan hebt.
5. Categorie van de ziekte:
Parkinsonisme is de verzamelterm voor de symptomen die mensen met de ziekte van Parkinson
kunnen hebben. Deze symptomen kunnen ook voorkomen bij beschadiging van dezelfde
hersengebieden als bij de ziekte van Parkinson, maar met een andere oorzaak, zoals:
• ziektes die verwant zijn aan de ziekte van Parkinson (atypisch parkinsonisme: MSA, PSP, CBG)
• een slechte doorbloeding van de hersenen (vasculair parkinsonisme)
• het gebruik van bepaalde medicijnen (medicamenteus parkinsonisme)
• blootstelling aan giftige stoffen in de leef- of werkomgeving (toxisch parkinsonisme )
, 6. Verklaring/Verschijnselen:
Hoofdsymptomen:
• rigiditeit: stijfheid als arm, been of nek bewogen wordt
• rust tremor: beven, wat het duidelijkst is in rust, komt bij circa 60% van de patiënten voor.
• Bradykinesie en hypokinesie: langzamer (beginnen met) bewegen en minder bewegen; dit kan
leiden tot verminderde gelaatsuitdrukking (maskergelaat), zachtere en monotone spraak, schuifelend
looppatroon met minder meebewegen van de armen, startproblemen (moeite met opstaan uit
stoel), kleiner handschrift, moeite met fijne vingerbewegingen.
• verlies van houdingsreflexen waardoor slechtere balans en coördinatie.
Bijkomende symptomen zijn: Depressie, emotionele labiliteit, geheugen en slaap problemen,
problemen met plassen en ontlasting, moeite met kauwen en slikken, lage bloeddruk bij opstaan.
Verder hebben de patiënten door gevolgen van de ziekte moeite met het doen van de dagelijkse
dingen; zoals het aankleden, bestek hanteren, omdraaien in bed, in/uitstappen van de auto. De
patiënt heeft verder last van een wat voorovergebogen houding met gebogen ellebogen en loopt
met kleine pasjes. Deze houding draagt ook weer bij tot een verminderd evenwicht.
7. Diagnose:
De diagnose is voor de arts niet gemakkelijk te stellen, temeer daar ook andere ziektebeelden
Parkinson achtige verschijnselen kennen. De diagnose van de ziekte van Parkinson is een klinische
diagnose. Dat wil zeggen dat de neuroloog door te vragen naar de klachten van iemand en door
iemand lichamelijk te onderzoeken de diagnose ziekte van parkinson vermoedt.
De klinische diagnose ‘ziekte van Parkinson’ wordt gesteld indien bradykinesie aanwezig is, met
daarbij minimaal een van de drie volgende stoornissen:
1 rigiditeit van spieren;
2 rusttremor (4-6 Hz);
3 balansproblemen die niet veroorzaakt worden door primair visuele, vestibulaire, cerebellaire of
proprioceptieve disfunctie.’’
8. Therapie:
De fysiotherapeut richt zich bij een parkinson patiënt op; het voorkomen van inactiviteit, vermijden
van angst om te bewegen of te vallen en het onderhouden en/of verbeteren van de conditie. Er
1. Korte omschrijving:
De ziekte van Parkinson is een hersenaandoening waarbij een kleine groep cellen in de hersenen (in
de substantia nigra) beschadigt en afsterft. Daardoor kunnen de cellen geen dopamine meer
aanmaken. En die chemische stof hebben we juist nodig om soepel te kunnen bewegen en onze
lichaamsbewegingen onder controle te houden.
Remco Ploum 402537
2. Epidemiologie:
De prevalentie van de ziekte van Parkinson is ongeveer 1,4 procent bij personen boven de 55 jaar en
neemt toe met de leeftijd (55-64 jaar: prevalentie 0,3%; > 95 jaar: prevalentie 4,3%). Er is geen
significant verschil in prevalentie tussen mannen en vrouwen. De verwachting is dat het aantal
patiënten met de ziekte van Parkinson zal stijgen tot bijna 70.000 in het jaar 2015. De incidentie van
de ziekte van Parkinson wordt geschat op 7900 patiënten per jaar.
3. Oorzaak:
De ziekte van Parkinson wordt veroorzaakt door een afsterven van zenuwcellen in een diep in de
hersenen gelegen gebied, de zogenaamde substantia nigra. In deze substantia nigra wordt normaal
de chemische stof dopamine geproduceerd. Dopamine is een neurotransmitter=boodschapperstof
die noodzakelijk is voor het goed functioneren van een circuit in de hersenen dat via ruggenmerg en
zenuwen leidt tot willekeurige spierbewegingen.
Waarom deze dopamine producerende cellen bij de Ziekte van Parkinson afsterven is nog onbekend.
4. Normale bouw & Menselijk functioneren:
Dopamine wordt niet de hele tijd afgegeven. Het wordt aangemaakt wanneer je dingen doet die
volgens de hersenen moeten worden beloond, zoals sporten, eten, seks hebben en verliefd zijn. De
afgifte van dopamine brengt een golf van geluk met zich mee. Het plezierige gevoel dat je krijgt zorgt
ervoor dat je het dopamine opwekkende gedrag wilt herhalen. Dingen die een onmiddellijke
beloning geven, hebben voor de hersenen een grotere waarde dan zaken waar je op de lange termijn
wat aan hebt.
5. Categorie van de ziekte:
Parkinsonisme is de verzamelterm voor de symptomen die mensen met de ziekte van Parkinson
kunnen hebben. Deze symptomen kunnen ook voorkomen bij beschadiging van dezelfde
hersengebieden als bij de ziekte van Parkinson, maar met een andere oorzaak, zoals:
• ziektes die verwant zijn aan de ziekte van Parkinson (atypisch parkinsonisme: MSA, PSP, CBG)
• een slechte doorbloeding van de hersenen (vasculair parkinsonisme)
• het gebruik van bepaalde medicijnen (medicamenteus parkinsonisme)
• blootstelling aan giftige stoffen in de leef- of werkomgeving (toxisch parkinsonisme )
, 6. Verklaring/Verschijnselen:
Hoofdsymptomen:
• rigiditeit: stijfheid als arm, been of nek bewogen wordt
• rust tremor: beven, wat het duidelijkst is in rust, komt bij circa 60% van de patiënten voor.
• Bradykinesie en hypokinesie: langzamer (beginnen met) bewegen en minder bewegen; dit kan
leiden tot verminderde gelaatsuitdrukking (maskergelaat), zachtere en monotone spraak, schuifelend
looppatroon met minder meebewegen van de armen, startproblemen (moeite met opstaan uit
stoel), kleiner handschrift, moeite met fijne vingerbewegingen.
• verlies van houdingsreflexen waardoor slechtere balans en coördinatie.
Bijkomende symptomen zijn: Depressie, emotionele labiliteit, geheugen en slaap problemen,
problemen met plassen en ontlasting, moeite met kauwen en slikken, lage bloeddruk bij opstaan.
Verder hebben de patiënten door gevolgen van de ziekte moeite met het doen van de dagelijkse
dingen; zoals het aankleden, bestek hanteren, omdraaien in bed, in/uitstappen van de auto. De
patiënt heeft verder last van een wat voorovergebogen houding met gebogen ellebogen en loopt
met kleine pasjes. Deze houding draagt ook weer bij tot een verminderd evenwicht.
7. Diagnose:
De diagnose is voor de arts niet gemakkelijk te stellen, temeer daar ook andere ziektebeelden
Parkinson achtige verschijnselen kennen. De diagnose van de ziekte van Parkinson is een klinische
diagnose. Dat wil zeggen dat de neuroloog door te vragen naar de klachten van iemand en door
iemand lichamelijk te onderzoeken de diagnose ziekte van parkinson vermoedt.
De klinische diagnose ‘ziekte van Parkinson’ wordt gesteld indien bradykinesie aanwezig is, met
daarbij minimaal een van de drie volgende stoornissen:
1 rigiditeit van spieren;
2 rusttremor (4-6 Hz);
3 balansproblemen die niet veroorzaakt worden door primair visuele, vestibulaire, cerebellaire of
proprioceptieve disfunctie.’’
8. Therapie:
De fysiotherapeut richt zich bij een parkinson patiënt op; het voorkomen van inactiviteit, vermijden
van angst om te bewegen of te vallen en het onderhouden en/of verbeteren van de conditie. Er
