Introductie ME
Algemene economie
- onbeperkte behoefte, beperkte middelen, schaarste, keuzen
- deel van de economische wetenschap dat zich bezighoudt met keuzevraagstukken die de
economie als geheel aangaan
- meestal onderverdeeld in macro-, meso- en micro-economie
Micro-economie = bekijkt het doen en laten van individuele producten en consumenten, de
totstandkoming van prijzen en de verdeling van productiefactoren over de productiemogelijkheden
Meso-economie = dat deel van de economische wetenschap, dat de economische activiteiten op het
niveau van de sectoren en de bedrijfstakken bestudeert.
Neoklassieke economie
- Gaat uit van rationele consumenten en producenten die over perfecte informatie beschikken
en hun nut, respectievelijk winst maximaliseren
Kritiek neoklassieke economie
- Herbert Simon: producten en consumenten beschikken over beperkte informatie, zijn
beperkt rationeel, hebben te maken met onzekerheid en maken met behulp van simpele
‘zoek en stop regels’ keuzes
- Satisficing gedrag = nutsmaximalisatie van consumenten en winstmaximalisatie van
producenten staat ter discussie en dient hiervoor in plaats te worden gemaakt
- Onbeperkte informatie en onbegrensde rationaliteit is een utopie
- Verontachtzaming van instituties. North definieert instituties als beperkingen aan het
menselijke gedrag teneinde interactie te bevorderen.
- De psychologie leert dat het menselijke gedrag, ook het economische, bepaald wordt door
percepties, verwachtingen en gewoonten. Neoklassieke economen hebben hier geen oog
voor
Organisatiekunde
1. Wat is een organisatie?
Groep mensen die hetzelfde doel streven. Waardecreatie.
Verdelen van taken over groepen, mensen, divisies
Organiseren
- Organiseren van het werk wil zeggen het verdelen van activiteiten over organisatorische
eenheden en het coördineren van de verdeelde activiteiten
- Macro-economie: groeperen van activiteiten in divisies
- Micro-economie: groeperen van activiteiten in functies
Kader economische benaderingen tot organisaties (College 2: 08:55 – 12:40)
1. Arbeidsverdeling
De verdeling van het werk in verschillende uit te voeren taken. Over mensen en afdelingen.
2. Specialisatie
Werk efficiënter doen door verdeling van taken. Specialisatievoordelen gaan door tot een
bepaald moment.
3. Coördinatie
Ruil & transactie (kan plaatsvinden op de markt (tussen organisaties) of binnen een
organisatie)
, Organisatiekunde bij verdeling van taken.
4. Markt
Prijs als coördinatiemechanisme de onzichtbare hand
5. Organisatie
Coördinatie binnen de organisatie (Mintzberg)
Gezag als coördinatiemechanisme. Later: meerdere mechanismen (Mintzberg)
6. Informatie
Cruciale rol bij de keuze voor een bepaald coördinatiemechanisme
Centrale rol
Interne verrekenprijzen: transacties binnen de organisatie (curriculum onderwijskundigen)
Informatieasymmetrie: misbruik maken van de situatie = opportunistisch gedrag
7. Omgevingsdruk en selectie
North: instituties zijn de spelregels binnen een samenleving bestaande uit: formele regels en
informele regels
,Hoofdstuk 2. Markten
Vijf veronderstellingen neo-klassieke microtheorie
- De onderneming wordt gezien als een blackbox (bedrijven zijn samenhangende entiteiten)
- De onderneming streeft winstmaximalisatie na
- Iedereen beschikt over perfecte informatie
- Maximaliserend gedrag van consumenten en producenten de ‘homo economicus’
- De markt staat los van de omgevingscontext
, Hoofdstuk 3. Organisaties
Mintzberg
Eigenschappen die de organisatiestructuur bepalen:
- De organisatiedelen
Cultuur
Strategische top
Tussengeleden of middenniveau
Uitvoerende kern
Technische staf
Ondersteunende staf
- De coördinatiemechanismen
Mutual adjustment = onderlinge aanpassing (bv. overleg met andere docenten)
Direct supervision
Standaardisatie van werkprocessen
Standaardisatie van vaardigheden
Standaardisatie van output
Standaardisatie van normen
Digitale platforms (3.6)
o Karakteristieken van digitale platforms als coördinatiemechanisme
o Karakteristieken van platformorganisaties
7e = de prijs
- De situationele factoren
- De ontwerpparameters
Taakspecialisatie
Formalisatie van gedrag
Training en indoctrinatie
Groepering van eenheden
Grootte van een heden
Systemen voor planning en controle
Verbindingsmiddelen
Verticale decentralisatie
Horizontale decentralisatie
Configuraties
1. Ondernemende organisatie = direct toezicht
2. Machine organisatie = standaardisatie van werkprocessen
3. Professionele organisatie = standaardisatie van vaardigheden
4. Gediversifieerde organisatie = standaardisatie van output
5. Innovatieve organisatie = onderlinge aanpassing
6. Missionaire organisatie = standaardisatie van normen
Hybride vormen
Organisatiemarkten
- Interne markt voor goederen en diensten
- Interne kapitaalmarkt
- Interne arbeidsmarkt
Georganiseerde markten
- Slechts in het geval van volledig vrije mededingen is er bij benadering sprake van pure
marktcoördinatie
- Zelfs dan middels gezag
Algemene economie
- onbeperkte behoefte, beperkte middelen, schaarste, keuzen
- deel van de economische wetenschap dat zich bezighoudt met keuzevraagstukken die de
economie als geheel aangaan
- meestal onderverdeeld in macro-, meso- en micro-economie
Micro-economie = bekijkt het doen en laten van individuele producten en consumenten, de
totstandkoming van prijzen en de verdeling van productiefactoren over de productiemogelijkheden
Meso-economie = dat deel van de economische wetenschap, dat de economische activiteiten op het
niveau van de sectoren en de bedrijfstakken bestudeert.
Neoklassieke economie
- Gaat uit van rationele consumenten en producenten die over perfecte informatie beschikken
en hun nut, respectievelijk winst maximaliseren
Kritiek neoklassieke economie
- Herbert Simon: producten en consumenten beschikken over beperkte informatie, zijn
beperkt rationeel, hebben te maken met onzekerheid en maken met behulp van simpele
‘zoek en stop regels’ keuzes
- Satisficing gedrag = nutsmaximalisatie van consumenten en winstmaximalisatie van
producenten staat ter discussie en dient hiervoor in plaats te worden gemaakt
- Onbeperkte informatie en onbegrensde rationaliteit is een utopie
- Verontachtzaming van instituties. North definieert instituties als beperkingen aan het
menselijke gedrag teneinde interactie te bevorderen.
- De psychologie leert dat het menselijke gedrag, ook het economische, bepaald wordt door
percepties, verwachtingen en gewoonten. Neoklassieke economen hebben hier geen oog
voor
Organisatiekunde
1. Wat is een organisatie?
Groep mensen die hetzelfde doel streven. Waardecreatie.
Verdelen van taken over groepen, mensen, divisies
Organiseren
- Organiseren van het werk wil zeggen het verdelen van activiteiten over organisatorische
eenheden en het coördineren van de verdeelde activiteiten
- Macro-economie: groeperen van activiteiten in divisies
- Micro-economie: groeperen van activiteiten in functies
Kader economische benaderingen tot organisaties (College 2: 08:55 – 12:40)
1. Arbeidsverdeling
De verdeling van het werk in verschillende uit te voeren taken. Over mensen en afdelingen.
2. Specialisatie
Werk efficiënter doen door verdeling van taken. Specialisatievoordelen gaan door tot een
bepaald moment.
3. Coördinatie
Ruil & transactie (kan plaatsvinden op de markt (tussen organisaties) of binnen een
organisatie)
, Organisatiekunde bij verdeling van taken.
4. Markt
Prijs als coördinatiemechanisme de onzichtbare hand
5. Organisatie
Coördinatie binnen de organisatie (Mintzberg)
Gezag als coördinatiemechanisme. Later: meerdere mechanismen (Mintzberg)
6. Informatie
Cruciale rol bij de keuze voor een bepaald coördinatiemechanisme
Centrale rol
Interne verrekenprijzen: transacties binnen de organisatie (curriculum onderwijskundigen)
Informatieasymmetrie: misbruik maken van de situatie = opportunistisch gedrag
7. Omgevingsdruk en selectie
North: instituties zijn de spelregels binnen een samenleving bestaande uit: formele regels en
informele regels
,Hoofdstuk 2. Markten
Vijf veronderstellingen neo-klassieke microtheorie
- De onderneming wordt gezien als een blackbox (bedrijven zijn samenhangende entiteiten)
- De onderneming streeft winstmaximalisatie na
- Iedereen beschikt over perfecte informatie
- Maximaliserend gedrag van consumenten en producenten de ‘homo economicus’
- De markt staat los van de omgevingscontext
, Hoofdstuk 3. Organisaties
Mintzberg
Eigenschappen die de organisatiestructuur bepalen:
- De organisatiedelen
Cultuur
Strategische top
Tussengeleden of middenniveau
Uitvoerende kern
Technische staf
Ondersteunende staf
- De coördinatiemechanismen
Mutual adjustment = onderlinge aanpassing (bv. overleg met andere docenten)
Direct supervision
Standaardisatie van werkprocessen
Standaardisatie van vaardigheden
Standaardisatie van output
Standaardisatie van normen
Digitale platforms (3.6)
o Karakteristieken van digitale platforms als coördinatiemechanisme
o Karakteristieken van platformorganisaties
7e = de prijs
- De situationele factoren
- De ontwerpparameters
Taakspecialisatie
Formalisatie van gedrag
Training en indoctrinatie
Groepering van eenheden
Grootte van een heden
Systemen voor planning en controle
Verbindingsmiddelen
Verticale decentralisatie
Horizontale decentralisatie
Configuraties
1. Ondernemende organisatie = direct toezicht
2. Machine organisatie = standaardisatie van werkprocessen
3. Professionele organisatie = standaardisatie van vaardigheden
4. Gediversifieerde organisatie = standaardisatie van output
5. Innovatieve organisatie = onderlinge aanpassing
6. Missionaire organisatie = standaardisatie van normen
Hybride vormen
Organisatiemarkten
- Interne markt voor goederen en diensten
- Interne kapitaalmarkt
- Interne arbeidsmarkt
Georganiseerde markten
- Slechts in het geval van volledig vrije mededingen is er bij benadering sprake van pure
marktcoördinatie
- Zelfs dan middels gezag
