Thema 5 Evolutie
§1 De evolutietheorie
Evolutie is de ontwikkeling van leven op aarde, waarbij soorten ontstaan, veranderen en/of
verdwijnen. Generatio spontanea (= uit levenloze materie kwam leven) gaf een verklaring
van het leven op aarde maar werd in 1860 onjuist verklaard. De expressie van genen door
milieufactoren kan worden gewijzigd en dat deze wijziging zelfs kan worden overgeërfd. De
grondgedachten van Charles Darwin zitten in de huidige evolutietheorie, daarom wordt het
ook wel de neodarwinistische evolutietheorie genoemd of darwinisme.
Tegenover het darwinisme staat het creationisme, gaat uit van schepping (uitleg van de
bijbel, koran of thora). Intelligent design ontkent niet dat er evolutie was maar geloven wel
dat er een intelligent wezen bij betrokken is (geen toeval).
Evolutie vindt plaats doordat de best aangepaste organismen binnen een
populatie het meest succesrijk zijn in het doorgeven van hun genen → natuurlijke
selectie/survival of the fittest. Er is een grote genetische variatie door recombinatie en
mutaties. Uit 1 populatie kunnen twee verschillende soorten ontstaan als er op een of
andere manier een scheiding is opgetreden tussen twee groepen van de populatie, bijv
reproductieve isolatie→ lange tijd geen voortplanting tussen individuen van
verschillende populatie.
Er vindt alleen selectie plaats door genetische variatie, je moet in een opgave ook kijken of
er sprake is van isolatie.
Selectiedruk bepaalt wat er met de verschillende genotypen en fenotypen in een populatie
gebeurt. 1 bepaald gen heeft voordeel door een gebeurtenis (overstroming). Bij hoge
selectiedruk blijven alleen de best aangepaste leven. Deze dieren hebben de grootste
fitness. Soort evolueert doordat mutanten (beter aangepast) blijven leven en de
oorspronkelijke dieren uitsterven. Door een grote genetische variatie heeft een soort een
soort een grotere overlevingskans, goede adaptatie.
§2 Evolutie van de mens
Mensen behoren tot de primaten (hoogst ontwikkelde zoogdieren), mensapen, halfapen,
apen en de mens. Fossielen geven veel inzicht in de ontwikkeling van een soort, fossielen
zijn versteende overblijfselen van een organismen of afdrukken in gesteenten. Lees
paragraaf door.
§3 Evolutie van een soort
Er is geen sluitende omschrijving voor het begrip soort, vaak wordt het volgende gezicht:
organismen behoren tot dezelfde soort als ze onderling kunnen voortplanten en vruchtbare
nakomelingen kunnen krijgen. Soms is slechts een deel van de nakomelingen vruchtbaar,
twijfel aan het begrip. Als door bijvoorbeeld het vertrek van een individu naar een andere
populatie, er twee individuen van twee populaties van dezelfde soort uitwisseling hebben
van genen noem je dat gene flow.
De verzameling van genen in een populatie noem je genenpool van die populatie→ alle
allelen op alle loci van alle individuen. Geen selectiedruk → allelen op een
§1 De evolutietheorie
Evolutie is de ontwikkeling van leven op aarde, waarbij soorten ontstaan, veranderen en/of
verdwijnen. Generatio spontanea (= uit levenloze materie kwam leven) gaf een verklaring
van het leven op aarde maar werd in 1860 onjuist verklaard. De expressie van genen door
milieufactoren kan worden gewijzigd en dat deze wijziging zelfs kan worden overgeërfd. De
grondgedachten van Charles Darwin zitten in de huidige evolutietheorie, daarom wordt het
ook wel de neodarwinistische evolutietheorie genoemd of darwinisme.
Tegenover het darwinisme staat het creationisme, gaat uit van schepping (uitleg van de
bijbel, koran of thora). Intelligent design ontkent niet dat er evolutie was maar geloven wel
dat er een intelligent wezen bij betrokken is (geen toeval).
Evolutie vindt plaats doordat de best aangepaste organismen binnen een
populatie het meest succesrijk zijn in het doorgeven van hun genen → natuurlijke
selectie/survival of the fittest. Er is een grote genetische variatie door recombinatie en
mutaties. Uit 1 populatie kunnen twee verschillende soorten ontstaan als er op een of
andere manier een scheiding is opgetreden tussen twee groepen van de populatie, bijv
reproductieve isolatie→ lange tijd geen voortplanting tussen individuen van
verschillende populatie.
Er vindt alleen selectie plaats door genetische variatie, je moet in een opgave ook kijken of
er sprake is van isolatie.
Selectiedruk bepaalt wat er met de verschillende genotypen en fenotypen in een populatie
gebeurt. 1 bepaald gen heeft voordeel door een gebeurtenis (overstroming). Bij hoge
selectiedruk blijven alleen de best aangepaste leven. Deze dieren hebben de grootste
fitness. Soort evolueert doordat mutanten (beter aangepast) blijven leven en de
oorspronkelijke dieren uitsterven. Door een grote genetische variatie heeft een soort een
soort een grotere overlevingskans, goede adaptatie.
§2 Evolutie van de mens
Mensen behoren tot de primaten (hoogst ontwikkelde zoogdieren), mensapen, halfapen,
apen en de mens. Fossielen geven veel inzicht in de ontwikkeling van een soort, fossielen
zijn versteende overblijfselen van een organismen of afdrukken in gesteenten. Lees
paragraaf door.
§3 Evolutie van een soort
Er is geen sluitende omschrijving voor het begrip soort, vaak wordt het volgende gezicht:
organismen behoren tot dezelfde soort als ze onderling kunnen voortplanten en vruchtbare
nakomelingen kunnen krijgen. Soms is slechts een deel van de nakomelingen vruchtbaar,
twijfel aan het begrip. Als door bijvoorbeeld het vertrek van een individu naar een andere
populatie, er twee individuen van twee populaties van dezelfde soort uitwisseling hebben
van genen noem je dat gene flow.
De verzameling van genen in een populatie noem je genenpool van die populatie→ alle
allelen op alle loci van alle individuen. Geen selectiedruk → allelen op een
