Praktijk: Wervelkolom
INLEIDING
/
MANUELE THERAPIE VAN DE WERVELKOLOM
1. Informatie
Het geven van informatie is uiterst belangrijk. Tijdens de eerste behandeling moet de patiënt
uitleg krijgen over zijn probleem en over de mogelijk aanpak, in functie van de hulpvraag van
de patiënt.
Bij het geven van informatie mag je de vooropleiding van de patiënt niet uit het oog
verliezen. Spreek dus in patiëntentermen. Dit wordt ook zo verwacht op het examen, tenzij
expliciet gemeld.
Daarnaast is het erg belangrijk om uitleg te geven in het kader van een bio-psychosociale
benadering.
Tracht de volgende aspecten uit te leggen aan een patiënt:
- Wat is een discus hernia?
- Wat is een discus bulging?
- Wat betekent klinisch lumbale instabiliteit?
- Moet ik rusten bij pijn?
- Ik voel een stijf gevoel in de WK bij het opstaan, wat betekent dit?
- Uit medische beeldvorming van mijn rug blijkt lichte artrose. Betekent dit dat er
onherstelbare schade is en dat ik niet meer van mijn klachten afgeraak?
- Wat is het normale verloop van een eerste acute aanval van rugklachten?
- Welke rol speelt bewegingsangst in het onderhouden van de klachten?
- Waarom zijn percepties van de patiënt over de klachten belangrijk?
1
,2. Weke delen technieken
2.1. Massage
Doel - Ontspanning
- Pijnreductie
- Eliminatie metabolieten
- “goed gevoel” patiënt
Richtlijnen Cfr. theorieles
Frequentie toepassing massage bij LRK Cfr. theorieles
Duur 8,2min
Praktijk Gekend
2.2. Dwarse rekkingen
Doel - Pijndemping
- Behandeling (lokale) hypertonie
- Voorbereiding mobilisaties en manipulaties
Richtlijnen - Geen
Frequentie toepassen - Cfr. theorieles
massage bij LRK
De erector spinae bestaat uit 2 spieren:
• M. longissimus thoracis
o Oorsprong: fascia thoraco-lumbalis, proc accessori en
proc transversi (T6-T12)
o Insertie: proc transversus (T1-T12)
o Functie unilateraal: homolaterale lateroflexie
o Functie bilateraal: extensie
• Iliocostalis pars lumborum
o Oorsprong: lateraal deel sacrum, crista iliace, fascia
thoracolumbalis
o Insertie: angulus costae (5-12), proc costarii
o Functie unilateraal: homolaterale lateroflexie
o Functie bilateraal: extensie
2
,Quadratus lumborum
o Oorsprong: crista iliaca, lig iliolumbale en proc costari
(L1-L4)
o Insertie: onderrand 12de rib
o Functie: lateroflexie lumbale werverzuil, dalen onderste
ribben
Opmerkingen:
• Tussenstof: kan én mag, maar niet noodzakelijk. Als patiënt gevoelig is wel aan te
raden.
• We starten altijd vanuit een “neutrale” positie, maar als de patiënt een andere
(voorkeurs)houding prefereert kunnen we bv. kussen onder de buik of wat rotatie
met wigvormig kussen.
• Gevoelige huid: kan je testen door de huid vast te nemen en kijken of dit gevoelig is
Je kan ook voorspanning creëren om de dwarse rek uit te voeren.
Erector spinae 1 Uitgangshouding:
- P in buiklig met knierol onder de enkels
- P moet ontspannen: Hoofd iets onder horz.
- Zorgt dat de tafel laag genoeg staat om goed druk te kunnen
geven
- = neutrale uitgangshouding
Uitvoering:
- T palpeert erector spinae
→ handen in zij net onder de ribbenboog (L2) net naast
processus spinosi
- T plaats de duim juist lateraal vd proc spin en geeft druk
naar ventraal (bij hoog reactieve P minder druk in deze richting)
- T geef druk naar lateraal terwijl deze nog druk geeft naar
ventraal
Bemerkingen:
- Indien volledige LWK met 2 vingers tegelijk
- Kan ook langs beide kanten tegelijk (T staat voor P)
- Meer kracht? 2 handen of duimmuis
Erector spinae 2 Uitgangshouding:
- P in buiklig met kussen onder LWK langs één zijde
- Hou rekening met de rotatie van de wervels!
- = voorkeurshouding (indien neutraal pijnlijk)
Als hier druk wordt gegeven zal de rug van flexie naar
neutraal gaan (= minder provocerend)
Uitvoering: idem
3
, Erector spinae 3 Uitgangshouding:
- P in zijlig met kussen onder het hoofd (wervels 1 lijn)
- Bekken en schouders neutraal
- Benen 45° heup en knieflexie (stabiliteit)
Uitvoering:
- Idem (behandel bovenliggende ES)
Bemerkingen:
- Armen op bekken en ribbenboog en druk naar lateraal
(= meer spanning op de spier)
- OF bovenliggende arm over het hoofd leggen en kussentje in
zij (= meer spanning op spier)
Quadratus lumborum Uitgangshouding:
- P in buiklig met knierol onder de enkels
Uitvoering:
- T palpeert de QL
→ onderkant ribben L2 ; 4 cm vd proc spin
- T geeft druk naar ventraal en lateraal
Bemerkingen:
- Begin met druk die de P kan verdragen
- Druk opbouwen
- Als laag reactief : voorspanning
Hoe zie je een hypertonie:
• Kijken naar de spieren ; verdikking?
• Palpatie; duim paravertebraal Li, Re druk geven
Tip rotaties: (bv. L4-L5)
• L5 beweegt naar rechts → L4 draait naar links = linksrotatie
• L5 beweegt naar links → L4 draait naar rechts = rechtsrotatie
• L4 beweegt naar rechts → rechtsrotatie
2.3. Stretching
Doel - Herstel spierlengte
- Pijndemping
- Voorbereiding mobilisaties en manipulaties
Richtlijnen - Geen
Frequentie toepassing - Cfr. Theorieles
stretching bij LRK
4
INLEIDING
/
MANUELE THERAPIE VAN DE WERVELKOLOM
1. Informatie
Het geven van informatie is uiterst belangrijk. Tijdens de eerste behandeling moet de patiënt
uitleg krijgen over zijn probleem en over de mogelijk aanpak, in functie van de hulpvraag van
de patiënt.
Bij het geven van informatie mag je de vooropleiding van de patiënt niet uit het oog
verliezen. Spreek dus in patiëntentermen. Dit wordt ook zo verwacht op het examen, tenzij
expliciet gemeld.
Daarnaast is het erg belangrijk om uitleg te geven in het kader van een bio-psychosociale
benadering.
Tracht de volgende aspecten uit te leggen aan een patiënt:
- Wat is een discus hernia?
- Wat is een discus bulging?
- Wat betekent klinisch lumbale instabiliteit?
- Moet ik rusten bij pijn?
- Ik voel een stijf gevoel in de WK bij het opstaan, wat betekent dit?
- Uit medische beeldvorming van mijn rug blijkt lichte artrose. Betekent dit dat er
onherstelbare schade is en dat ik niet meer van mijn klachten afgeraak?
- Wat is het normale verloop van een eerste acute aanval van rugklachten?
- Welke rol speelt bewegingsangst in het onderhouden van de klachten?
- Waarom zijn percepties van de patiënt over de klachten belangrijk?
1
,2. Weke delen technieken
2.1. Massage
Doel - Ontspanning
- Pijnreductie
- Eliminatie metabolieten
- “goed gevoel” patiënt
Richtlijnen Cfr. theorieles
Frequentie toepassing massage bij LRK Cfr. theorieles
Duur 8,2min
Praktijk Gekend
2.2. Dwarse rekkingen
Doel - Pijndemping
- Behandeling (lokale) hypertonie
- Voorbereiding mobilisaties en manipulaties
Richtlijnen - Geen
Frequentie toepassen - Cfr. theorieles
massage bij LRK
De erector spinae bestaat uit 2 spieren:
• M. longissimus thoracis
o Oorsprong: fascia thoraco-lumbalis, proc accessori en
proc transversi (T6-T12)
o Insertie: proc transversus (T1-T12)
o Functie unilateraal: homolaterale lateroflexie
o Functie bilateraal: extensie
• Iliocostalis pars lumborum
o Oorsprong: lateraal deel sacrum, crista iliace, fascia
thoracolumbalis
o Insertie: angulus costae (5-12), proc costarii
o Functie unilateraal: homolaterale lateroflexie
o Functie bilateraal: extensie
2
,Quadratus lumborum
o Oorsprong: crista iliaca, lig iliolumbale en proc costari
(L1-L4)
o Insertie: onderrand 12de rib
o Functie: lateroflexie lumbale werverzuil, dalen onderste
ribben
Opmerkingen:
• Tussenstof: kan én mag, maar niet noodzakelijk. Als patiënt gevoelig is wel aan te
raden.
• We starten altijd vanuit een “neutrale” positie, maar als de patiënt een andere
(voorkeurs)houding prefereert kunnen we bv. kussen onder de buik of wat rotatie
met wigvormig kussen.
• Gevoelige huid: kan je testen door de huid vast te nemen en kijken of dit gevoelig is
Je kan ook voorspanning creëren om de dwarse rek uit te voeren.
Erector spinae 1 Uitgangshouding:
- P in buiklig met knierol onder de enkels
- P moet ontspannen: Hoofd iets onder horz.
- Zorgt dat de tafel laag genoeg staat om goed druk te kunnen
geven
- = neutrale uitgangshouding
Uitvoering:
- T palpeert erector spinae
→ handen in zij net onder de ribbenboog (L2) net naast
processus spinosi
- T plaats de duim juist lateraal vd proc spin en geeft druk
naar ventraal (bij hoog reactieve P minder druk in deze richting)
- T geef druk naar lateraal terwijl deze nog druk geeft naar
ventraal
Bemerkingen:
- Indien volledige LWK met 2 vingers tegelijk
- Kan ook langs beide kanten tegelijk (T staat voor P)
- Meer kracht? 2 handen of duimmuis
Erector spinae 2 Uitgangshouding:
- P in buiklig met kussen onder LWK langs één zijde
- Hou rekening met de rotatie van de wervels!
- = voorkeurshouding (indien neutraal pijnlijk)
Als hier druk wordt gegeven zal de rug van flexie naar
neutraal gaan (= minder provocerend)
Uitvoering: idem
3
, Erector spinae 3 Uitgangshouding:
- P in zijlig met kussen onder het hoofd (wervels 1 lijn)
- Bekken en schouders neutraal
- Benen 45° heup en knieflexie (stabiliteit)
Uitvoering:
- Idem (behandel bovenliggende ES)
Bemerkingen:
- Armen op bekken en ribbenboog en druk naar lateraal
(= meer spanning op de spier)
- OF bovenliggende arm over het hoofd leggen en kussentje in
zij (= meer spanning op spier)
Quadratus lumborum Uitgangshouding:
- P in buiklig met knierol onder de enkels
Uitvoering:
- T palpeert de QL
→ onderkant ribben L2 ; 4 cm vd proc spin
- T geeft druk naar ventraal en lateraal
Bemerkingen:
- Begin met druk die de P kan verdragen
- Druk opbouwen
- Als laag reactief : voorspanning
Hoe zie je een hypertonie:
• Kijken naar de spieren ; verdikking?
• Palpatie; duim paravertebraal Li, Re druk geven
Tip rotaties: (bv. L4-L5)
• L5 beweegt naar rechts → L4 draait naar links = linksrotatie
• L5 beweegt naar links → L4 draait naar rechts = rechtsrotatie
• L4 beweegt naar rechts → rechtsrotatie
2.3. Stretching
Doel - Herstel spierlengte
- Pijndemping
- Voorbereiding mobilisaties en manipulaties
Richtlijnen - Geen
Frequentie toepassing - Cfr. Theorieles
stretching bij LRK
4
