Biologie hoofdstuk 1 verbranding en ademhaling:
Wat is verbranding?
Bij verbranding heb je nodig:
- brandstof
- zuurstof
Bij verbranding ontstaat:
- water
- koolstofdioxide
- energie
Ingeademde lucht Uitgeademde lucht
zuurstof 21% 16%
koolstofdioxide 0,04 5%
water(damp) Weinig Meer
temperatuur Kouder Warmer
Verbranding in organismen
Bij verbranding in organismen heb je nodig:
- zuurstof
- glucose (brandstof)
Bij verbranding in organismen ontstaat:
- water
- koolstofdioxide
- energie
Koud en warmbloedig
Bij koudbloedige dieren is de lichaamstemperatuur ongeveer gelijk aan de omgeving. Bij
warme temperaturen zijn ze actief, omdat dan de lichaamstemperatuur hoger is verbranden
ze ook meer, dus hebben meer energie. En als het koud is zijn ze passief, dan kan er weinig
verbranding plaatsnemen. Dus minder actief. Sommige koudbloedige dieren houden dan
ook een winterslaap
Bij warmbloedige dieren is de lichaamstemperatuur constant. Hoe kouder de temperatuur
buiten hoe meer verbranding er moet plaatsvinden om het lichaam warm te laten blijven.
Alleen vogels en zoogdieren zijn warmbloedig.
, Ademhaling bij dieren
Ademhaling insecten
Insecten hebben tracheeën, tracheeën zijn sterk vertakte buisjes in het lichaam
van een insect. Via openingen komt lucht in het tracheeënstelsel. Deze openingen
heten stigma's. Door pompende bewegingen te maken, verversen deze insecten
de lucht in de tracheeën.
Stigma: opening waar lucht naar binnen en buiten kan
Tracheeën: buizenstelsel waar licht doorheen gaat.
Ademhaling vissen
Bij vissen liggen de kieuwen in de kieuwholte. Als vissen ademenen, nemen ze
water in hun bek. Daarna sluit de bek, gaat het kieuwdeksel open en stroomt het
water langs de kieuwen weer naar buiten.
Kieuwen bestaan uit kieuwbogen met daarop een groot aantal kieuwplaatjes. Op
de kieuwplaatjes bevinden zich dunne kieuwlamellen met daarin een netwerk van
bloedvaten. De stroomrichting van het bloed in de bloedvaten is tegenovergesteld aan de
stroomrichting van het water.
Het ademhalingsstelsel bij mensen
Tijdens inademen gaat de lucht door:
1. neusholte/mondholte
2. keelholte
3. strottenhoofd
4. luchtpijp➡ bronchiën ➡ luchtpijptakjes ➡
longblaasjes
Neus en mondholte
De neus is bedekt met neusslijmvlies. Dit woord
gemaakt door slijmproducerende cellen. Door het
slijm is de neusholte vochtig, zodat de ingeademde
lucht ook vochtig is. Dicht onder het neusslijmvlies
lopen veel bloedvaatjes. Doordat het bloed warm is,
wordt het neusslijmvlie warm en de
binnenstromende lucht ook.
Wat is verbranding?
Bij verbranding heb je nodig:
- brandstof
- zuurstof
Bij verbranding ontstaat:
- water
- koolstofdioxide
- energie
Ingeademde lucht Uitgeademde lucht
zuurstof 21% 16%
koolstofdioxide 0,04 5%
water(damp) Weinig Meer
temperatuur Kouder Warmer
Verbranding in organismen
Bij verbranding in organismen heb je nodig:
- zuurstof
- glucose (brandstof)
Bij verbranding in organismen ontstaat:
- water
- koolstofdioxide
- energie
Koud en warmbloedig
Bij koudbloedige dieren is de lichaamstemperatuur ongeveer gelijk aan de omgeving. Bij
warme temperaturen zijn ze actief, omdat dan de lichaamstemperatuur hoger is verbranden
ze ook meer, dus hebben meer energie. En als het koud is zijn ze passief, dan kan er weinig
verbranding plaatsnemen. Dus minder actief. Sommige koudbloedige dieren houden dan
ook een winterslaap
Bij warmbloedige dieren is de lichaamstemperatuur constant. Hoe kouder de temperatuur
buiten hoe meer verbranding er moet plaatsvinden om het lichaam warm te laten blijven.
Alleen vogels en zoogdieren zijn warmbloedig.
, Ademhaling bij dieren
Ademhaling insecten
Insecten hebben tracheeën, tracheeën zijn sterk vertakte buisjes in het lichaam
van een insect. Via openingen komt lucht in het tracheeënstelsel. Deze openingen
heten stigma's. Door pompende bewegingen te maken, verversen deze insecten
de lucht in de tracheeën.
Stigma: opening waar lucht naar binnen en buiten kan
Tracheeën: buizenstelsel waar licht doorheen gaat.
Ademhaling vissen
Bij vissen liggen de kieuwen in de kieuwholte. Als vissen ademenen, nemen ze
water in hun bek. Daarna sluit de bek, gaat het kieuwdeksel open en stroomt het
water langs de kieuwen weer naar buiten.
Kieuwen bestaan uit kieuwbogen met daarop een groot aantal kieuwplaatjes. Op
de kieuwplaatjes bevinden zich dunne kieuwlamellen met daarin een netwerk van
bloedvaten. De stroomrichting van het bloed in de bloedvaten is tegenovergesteld aan de
stroomrichting van het water.
Het ademhalingsstelsel bij mensen
Tijdens inademen gaat de lucht door:
1. neusholte/mondholte
2. keelholte
3. strottenhoofd
4. luchtpijp➡ bronchiën ➡ luchtpijptakjes ➡
longblaasjes
Neus en mondholte
De neus is bedekt met neusslijmvlies. Dit woord
gemaakt door slijmproducerende cellen. Door het
slijm is de neusholte vochtig, zodat de ingeademde
lucht ook vochtig is. Dicht onder het neusslijmvlies
lopen veel bloedvaatjes. Doordat het bloed warm is,
wordt het neusslijmvlie warm en de
binnenstromende lucht ook.
