H3: Steriliteit en voedingsbodems
Def. fysiologisch water = een oplossing van 0,9 % NaCl is water zodat de osmotische
waarde overeenkomt met die van die lichaamsweefsels.
Def. peptonen = zijn gedeeltelijk gehydrolyseerde eiwitten.
Def. tryptone = verzameling van verschillende peptiden.
Verschil vaste en vloeibare voedingsbodems:
- vast: kunnen M-O kolonies vormen
- vloeibaar: kunnen M-O gekweekt worden
3.2 Inleiding tot steriliteit en voedingsbodems
2 basisprincipes in de microbiologie:
1) steriliteit
2) voedingsbodem
3.2.1 Steriliteit
Steriliseren:
- belangrijk tijdens het opzoeken of kweken van M-O dat op het medium en het
materiaal geen andere M-O aanwezig zijn.
- als het steriliseren gebeurt is moet het materiaal beschermt worden voor
contaminatie tegen te gaan
→ recipiënten worden afgesloten d.m.v. aluminiumfolie of door schroefdoppen,...
Verschillende technieken van sterilisatie:
1) sterilisatie door warmte
2) sterilisatie door stoom
3.2.1.1 Sterilisatie door droge warmte
Poupinel:
- = een elektrische heteluchtoven
- doel is de stof kiemvrij maken
- wordt gebruikt voor sterilisatie uit glas of metaal
- traag proces omdat lucht een slechte warmtegeleider is
- 160 °C duurt 2 uur, 180 °C duurt een half uur
1
, 3.2.1.2 Sterilisatie door stoom
Autoclaaf:
- doel is de stof kiemvrij te maken
- gebeurt door vochtige warmte die alle sporen van contaminatie vernietigen met een
temperatuur over de 100 °C, het toestel kookt onder druk
- wordt toegepast voor het steriliseren van voedingsbodems, vloeistoffen en ander
materiaal dat niet droog dient te blijven + hittebestendig is
-
Proces in autoclaaf:
- alle lucht wordt verwijdert uit de autoclaaf waardoor het hermetisch afgesloten wordt
zodat de drukverhoging kan plaatsvinden
→ op 121 °C of 1 atmosfeer overdruk of 15 psi (pounds per square inch) voor 15
minuten
→ temperatuur wordt pas bereikt als de stoom verzadigd is, als er lucht achterblijft is
de sterilisatie niet gelukt omdat het een mengsel van stoom en lucht is
3.2.2 Voedingsbodems
Def. voedingsbodems = een medium waarin of waarop men M-O kweekt.
- deze wordt zo samengesteld dat hij alle onontbeerlijke voedingsstoffen en
groeifactoren bevat en pH, zuurstofspanning, osmotische druk gunstig is voor de
groei
Elementen van een goede voedingsbodem:
1) 95 - 97 % water
2) stikstofbron
3) koolstofbron
4) aantal vitamines en groeifactoren
5) sommige mineralen en sporenelementen
2
Def. fysiologisch water = een oplossing van 0,9 % NaCl is water zodat de osmotische
waarde overeenkomt met die van die lichaamsweefsels.
Def. peptonen = zijn gedeeltelijk gehydrolyseerde eiwitten.
Def. tryptone = verzameling van verschillende peptiden.
Verschil vaste en vloeibare voedingsbodems:
- vast: kunnen M-O kolonies vormen
- vloeibaar: kunnen M-O gekweekt worden
3.2 Inleiding tot steriliteit en voedingsbodems
2 basisprincipes in de microbiologie:
1) steriliteit
2) voedingsbodem
3.2.1 Steriliteit
Steriliseren:
- belangrijk tijdens het opzoeken of kweken van M-O dat op het medium en het
materiaal geen andere M-O aanwezig zijn.
- als het steriliseren gebeurt is moet het materiaal beschermt worden voor
contaminatie tegen te gaan
→ recipiënten worden afgesloten d.m.v. aluminiumfolie of door schroefdoppen,...
Verschillende technieken van sterilisatie:
1) sterilisatie door warmte
2) sterilisatie door stoom
3.2.1.1 Sterilisatie door droge warmte
Poupinel:
- = een elektrische heteluchtoven
- doel is de stof kiemvrij maken
- wordt gebruikt voor sterilisatie uit glas of metaal
- traag proces omdat lucht een slechte warmtegeleider is
- 160 °C duurt 2 uur, 180 °C duurt een half uur
1
, 3.2.1.2 Sterilisatie door stoom
Autoclaaf:
- doel is de stof kiemvrij te maken
- gebeurt door vochtige warmte die alle sporen van contaminatie vernietigen met een
temperatuur over de 100 °C, het toestel kookt onder druk
- wordt toegepast voor het steriliseren van voedingsbodems, vloeistoffen en ander
materiaal dat niet droog dient te blijven + hittebestendig is
-
Proces in autoclaaf:
- alle lucht wordt verwijdert uit de autoclaaf waardoor het hermetisch afgesloten wordt
zodat de drukverhoging kan plaatsvinden
→ op 121 °C of 1 atmosfeer overdruk of 15 psi (pounds per square inch) voor 15
minuten
→ temperatuur wordt pas bereikt als de stoom verzadigd is, als er lucht achterblijft is
de sterilisatie niet gelukt omdat het een mengsel van stoom en lucht is
3.2.2 Voedingsbodems
Def. voedingsbodems = een medium waarin of waarop men M-O kweekt.
- deze wordt zo samengesteld dat hij alle onontbeerlijke voedingsstoffen en
groeifactoren bevat en pH, zuurstofspanning, osmotische druk gunstig is voor de
groei
Elementen van een goede voedingsbodem:
1) 95 - 97 % water
2) stikstofbron
3) koolstofbron
4) aantal vitamines en groeifactoren
5) sommige mineralen en sporenelementen
2
