WEEK 1.
The Lotus Case (France vs Turkey)
JURISDICTIE VAN DE STAAT
Overzicht
Nadat een Frans en Turks schip in aanvaring met elkaar kwamen op de Middellandse zee claimt
Turkije jurisdictie en gaat over tot vervolging van de Franse kapitein, die het ongeluk veroorzaakte.
Heeft Turkije jurisdictie?
Situatie
Er heeft zich een aanvaring voorgedaan op volle zee tussen een Frans schip (Lotus) en een Turks schip
(Boz-Kourt). De Boz-Kourt zonk en doodde acht Turkse onderdanen aan boord van het Turkse schip.
De 10 overlevenden van de Boz-Kourt (inclusief de kapitein) werden aan boord van de Lotus naar
Turkije gebracht. In Turkije werden de wachtofficier van de Lotus (Demonen) en de kapitein van het
Turkse schip beschuldigd van doodslag. Demonen, een Frans staatsburger, werd veroordeeld tot 80
dagen gevangenisstraf en een boete. De Franse regering protesteerde en eiste de vrijlating van de
Demonen of de overdracht van zijn zaak aan de Franse rechtbanken. Turkije en Frankrijk kwamen
overeen dit geschil over de jurisdictie voor te leggen aan het Permanent Hof van Internationale Justitie
(PCIJ).
Rechtsvragen
Heeft Turkije het internationaal recht geschonden toen Turkse rechtbanken jurisdictie uitoefenden
over een misdrijf dat door een Frans staatsburger buiten Turkije was gepleegd? Zo ja, moet Turkije
dan een schadevergoeding betalen aan Frankrijk?
Beslissing
Turkije heeft door het instellen van een strafrechtelijke procedure tegen Demons het internationaal
recht niet geschonden.
1. Het systeem van internationaal recht bestaat uit onafhankelijke staten.
2. dit betekent dat zij alleen gebonden zijn aan regels die zij hebben aanvaard
3. het bestaan van deze beperking op de handelingsvrijheid van staten mag niet lichtzinnig mee om
worden gegaan.
‘Staten mogen de grenzen die het internationaal recht aan haar jurisdictie stelt, niet overschrijden’.
Het Hof overweegt dat de eerste en voornaamste beperking die internationaal recht oplegt aan een
staat is dat zij geen macht heeft op het grondgebied van een andere staat. Jurisdictie is territoriaal, de
enige manier waarop een staat buiten zijn territorium jurisdictie uit kan oefenen is door een regel van
gewoonterecht of een internationaal verdrag. Wat betreft de schepen is de vlag van het schip bepalend
voor de jurisdictie. Als een schip van het ene land schade toebrengt aan het schip van het andere land,
moet je hetzelfde principe toepassen alsof het staten zouden zijn. Er is geen regel die stelt dat de vlag
van het schip bepaald dat enkel deze staat rechtsmacht heeft.
“That wat is not prohibited is generally permitted. This is a binding principle.” Er waren Turkse
mensen omgekomen door de aanvaring; Turkije had jurisdictie.
Relevante overwegingen PCIJ
Het vestigen van de jurisdictie: Moet Turkije de uitoefening van de rechtsmacht op grond van een
bestaande internationale rechtsregel ondersteunen of is het ontbreken van een verbod voldoende om de
uitoefening van de rechtsmacht te verhinderen?
, Het eerste beginsel van de Lotus-zaak: Een staat kan zijn rechtsmacht niet buiten zijn grondgebied
uitoefenen tenzij een internationaal verdrag of het gewoonterecht dit toestaat. Dit is wat we het eerste
principe van de Lotus-zaak hebben genoemd.
Het tweede principe van de Lotus-zaak: Een staat kan op zijn grondgebied zijn bevoegdheid
uitoefenen, zelfs als er geen specifieke regel van internationaal recht is die hem daartoe in staat stelt.
In deze gevallen beschikken de staten over een ruime discretionaire bevoegdheid, die alleen wordt
beperkt door de verbodsbepalingen van het internationaal recht.
Case Concerning the Military and Paramilitary Activities In and Against Nicaragua (Nicaragua
vs United States)
GEWOONTERECHT: DEFINITIE ARMED ATTACK ART. 51 VOOR SELF-DEFENCE.
overzicht
Gewapende groepen die geen partij waren bij de staat waren in conflict met burgers en met het leger
van het land. Nicaragua bracht de zaak naar het Internationaal Gerechtshof en beweerde dat de VS
verantwoordelijk was voor het bewapenen en trainen van hen. Nicaragua heeft de zaak gewonnen. De
VS beweerden dat zij de regel niet erkenden en dat de regel dus niet bestond.
Rechtsvragen
1) Hebben de Verenigde Staten hun internationaal gewoonterechtelijke verplichting geschonden
om niet in te grijpen in de aangelegenheden van een andere staat, wanneer zij de strijdkrachten
hebben getraind, bewapend, uitgerust en gefinancierd of wanneer zij de militaire en
paramilitaire activiteiten tegen Nicaragua hebben aangemoedigd, ondersteund en geholpen?
2) Hebben de Verenigde Staten hun internationaal gewoonterechtelijke verplichting geschonden
om geen geweld te gebruiken tegen een andere staat, toen zij Nicaragua rechtstreeks aanvielen
in 1983 en 1984 en toen hun activiteiten in punt (1) hierboven resulteerden in het gebruik van
geweld?
3) Kunnen de militaire en paramilitaire activiteiten die de VS in en tegen Nicaragua hebben
ondernomen, gerechtvaardigd zijn als collectieve zelfverdediging?
4) Heeft de VS haar gebruikelijke internationale wettelijke verplichting geschonden om de
soevereiniteit van een andere staat niet te schenden, toen zij haar vliegtuigen opdracht of
toestemming gaf om over het grondgebied van Nicaragua te vliegen en vanwege handelingen
als bedoeld in (2) hierboven?
5) Hebben de Verenigde Staten hun verplichtingen uit hoofde van het internationaal
gewoonterecht geschonden om de soevereiniteit van een andere staat niet te schenden, niet in
te grijpen in hun aangelegenheden, geen geweld te gebruiken tegen een andere staat en de
vreedzame maritieme handel niet te onderbreken, toen zij mijnen legden in de binnenwateren
en in de territoriale zee van Nicaragua?
Beslissing
ICJ: Niet-naleving van een regel betekent niet noodzakelijkerwijs dat de regel niet bestaat.
De VS heeft het internationale gewoonterecht geschonden met betrekking tot (1), (2), (4) en (5)
hierboven. Op (3) oordeelde het Hof dat de Verenigde Staten zich niet konden beroepen op collectieve
zelfverdediging om het gebruik van geweld tegen Nicaragua te rechtvaardigen.
Het ICJ beslist meerdere dingen met betrekking tot vrede en veiligheid:
• Verbod op geweld behoort tot gewoonterecht
• Niet elk gebruik van geweld dat verboden is onder art. 2 lid 4 VN-Handvest kan worden
gekwalificeerd als een gewapende aanval in de zin van art. 51 VN-Handvest. Het moet gaan om “
the most grave forms of the use of force (those constituting an armed attack)”.
• In het geval van self-defence (art 51) brengt het criterium van noodzakelijkheid met zich mee dat de
zelfverdediging snel moet worden uitgevoerd. Dit was in casu niet het geval, omdat de
zelfverdediging pas maanden later werd uitgevoerd.
• Collectieve zelfverdediging is alleen rechtmatig als het slachtoffer van de armed attack een verzoek
The Lotus Case (France vs Turkey)
JURISDICTIE VAN DE STAAT
Overzicht
Nadat een Frans en Turks schip in aanvaring met elkaar kwamen op de Middellandse zee claimt
Turkije jurisdictie en gaat over tot vervolging van de Franse kapitein, die het ongeluk veroorzaakte.
Heeft Turkije jurisdictie?
Situatie
Er heeft zich een aanvaring voorgedaan op volle zee tussen een Frans schip (Lotus) en een Turks schip
(Boz-Kourt). De Boz-Kourt zonk en doodde acht Turkse onderdanen aan boord van het Turkse schip.
De 10 overlevenden van de Boz-Kourt (inclusief de kapitein) werden aan boord van de Lotus naar
Turkije gebracht. In Turkije werden de wachtofficier van de Lotus (Demonen) en de kapitein van het
Turkse schip beschuldigd van doodslag. Demonen, een Frans staatsburger, werd veroordeeld tot 80
dagen gevangenisstraf en een boete. De Franse regering protesteerde en eiste de vrijlating van de
Demonen of de overdracht van zijn zaak aan de Franse rechtbanken. Turkije en Frankrijk kwamen
overeen dit geschil over de jurisdictie voor te leggen aan het Permanent Hof van Internationale Justitie
(PCIJ).
Rechtsvragen
Heeft Turkije het internationaal recht geschonden toen Turkse rechtbanken jurisdictie uitoefenden
over een misdrijf dat door een Frans staatsburger buiten Turkije was gepleegd? Zo ja, moet Turkije
dan een schadevergoeding betalen aan Frankrijk?
Beslissing
Turkije heeft door het instellen van een strafrechtelijke procedure tegen Demons het internationaal
recht niet geschonden.
1. Het systeem van internationaal recht bestaat uit onafhankelijke staten.
2. dit betekent dat zij alleen gebonden zijn aan regels die zij hebben aanvaard
3. het bestaan van deze beperking op de handelingsvrijheid van staten mag niet lichtzinnig mee om
worden gegaan.
‘Staten mogen de grenzen die het internationaal recht aan haar jurisdictie stelt, niet overschrijden’.
Het Hof overweegt dat de eerste en voornaamste beperking die internationaal recht oplegt aan een
staat is dat zij geen macht heeft op het grondgebied van een andere staat. Jurisdictie is territoriaal, de
enige manier waarop een staat buiten zijn territorium jurisdictie uit kan oefenen is door een regel van
gewoonterecht of een internationaal verdrag. Wat betreft de schepen is de vlag van het schip bepalend
voor de jurisdictie. Als een schip van het ene land schade toebrengt aan het schip van het andere land,
moet je hetzelfde principe toepassen alsof het staten zouden zijn. Er is geen regel die stelt dat de vlag
van het schip bepaald dat enkel deze staat rechtsmacht heeft.
“That wat is not prohibited is generally permitted. This is a binding principle.” Er waren Turkse
mensen omgekomen door de aanvaring; Turkije had jurisdictie.
Relevante overwegingen PCIJ
Het vestigen van de jurisdictie: Moet Turkije de uitoefening van de rechtsmacht op grond van een
bestaande internationale rechtsregel ondersteunen of is het ontbreken van een verbod voldoende om de
uitoefening van de rechtsmacht te verhinderen?
, Het eerste beginsel van de Lotus-zaak: Een staat kan zijn rechtsmacht niet buiten zijn grondgebied
uitoefenen tenzij een internationaal verdrag of het gewoonterecht dit toestaat. Dit is wat we het eerste
principe van de Lotus-zaak hebben genoemd.
Het tweede principe van de Lotus-zaak: Een staat kan op zijn grondgebied zijn bevoegdheid
uitoefenen, zelfs als er geen specifieke regel van internationaal recht is die hem daartoe in staat stelt.
In deze gevallen beschikken de staten over een ruime discretionaire bevoegdheid, die alleen wordt
beperkt door de verbodsbepalingen van het internationaal recht.
Case Concerning the Military and Paramilitary Activities In and Against Nicaragua (Nicaragua
vs United States)
GEWOONTERECHT: DEFINITIE ARMED ATTACK ART. 51 VOOR SELF-DEFENCE.
overzicht
Gewapende groepen die geen partij waren bij de staat waren in conflict met burgers en met het leger
van het land. Nicaragua bracht de zaak naar het Internationaal Gerechtshof en beweerde dat de VS
verantwoordelijk was voor het bewapenen en trainen van hen. Nicaragua heeft de zaak gewonnen. De
VS beweerden dat zij de regel niet erkenden en dat de regel dus niet bestond.
Rechtsvragen
1) Hebben de Verenigde Staten hun internationaal gewoonterechtelijke verplichting geschonden
om niet in te grijpen in de aangelegenheden van een andere staat, wanneer zij de strijdkrachten
hebben getraind, bewapend, uitgerust en gefinancierd of wanneer zij de militaire en
paramilitaire activiteiten tegen Nicaragua hebben aangemoedigd, ondersteund en geholpen?
2) Hebben de Verenigde Staten hun internationaal gewoonterechtelijke verplichting geschonden
om geen geweld te gebruiken tegen een andere staat, toen zij Nicaragua rechtstreeks aanvielen
in 1983 en 1984 en toen hun activiteiten in punt (1) hierboven resulteerden in het gebruik van
geweld?
3) Kunnen de militaire en paramilitaire activiteiten die de VS in en tegen Nicaragua hebben
ondernomen, gerechtvaardigd zijn als collectieve zelfverdediging?
4) Heeft de VS haar gebruikelijke internationale wettelijke verplichting geschonden om de
soevereiniteit van een andere staat niet te schenden, toen zij haar vliegtuigen opdracht of
toestemming gaf om over het grondgebied van Nicaragua te vliegen en vanwege handelingen
als bedoeld in (2) hierboven?
5) Hebben de Verenigde Staten hun verplichtingen uit hoofde van het internationaal
gewoonterecht geschonden om de soevereiniteit van een andere staat niet te schenden, niet in
te grijpen in hun aangelegenheden, geen geweld te gebruiken tegen een andere staat en de
vreedzame maritieme handel niet te onderbreken, toen zij mijnen legden in de binnenwateren
en in de territoriale zee van Nicaragua?
Beslissing
ICJ: Niet-naleving van een regel betekent niet noodzakelijkerwijs dat de regel niet bestaat.
De VS heeft het internationale gewoonterecht geschonden met betrekking tot (1), (2), (4) en (5)
hierboven. Op (3) oordeelde het Hof dat de Verenigde Staten zich niet konden beroepen op collectieve
zelfverdediging om het gebruik van geweld tegen Nicaragua te rechtvaardigen.
Het ICJ beslist meerdere dingen met betrekking tot vrede en veiligheid:
• Verbod op geweld behoort tot gewoonterecht
• Niet elk gebruik van geweld dat verboden is onder art. 2 lid 4 VN-Handvest kan worden
gekwalificeerd als een gewapende aanval in de zin van art. 51 VN-Handvest. Het moet gaan om “
the most grave forms of the use of force (those constituting an armed attack)”.
• In het geval van self-defence (art 51) brengt het criterium van noodzakelijkheid met zich mee dat de
zelfverdediging snel moet worden uitgevoerd. Dit was in casu niet het geval, omdat de
zelfverdediging pas maanden later werd uitgevoerd.
• Collectieve zelfverdediging is alleen rechtmatig als het slachtoffer van de armed attack een verzoek
