Samenvatting deel neurofysiologie (deel Van Dam)

Samenvatting neurofysiologie
(Van Dam)
HOOFDSTUK 1: EEG EN HERSENGOLVEN
1. EEG = elektro-encefalografie
- EEG = methode om de elektrische activiteit van de hersenen te gaan meten
- Routine EEG: onderzoeken of een persoon epilepsie vertoond
- Uitgebreide EEG analyse (slaap EEG)  meer dens netwerk gebruikt

1.1. Historiek
Richard Caton (1875)
- Hij ontdekte elektrische activiteit in dieren (konijnen en apen)
- Verschil in activiteit tussen slaap en wakker
- Bij gestorven mensen GEEN activiteit

Vladimir Pravdich-Neminsky (1912)
- Hij kon als eerste elektrische potentiaalverschillen registreren in de hersenen van een hond
 Eerste EEG en EP
- Nadeel: craniotomie noodzakelijk (= verwijderen van het schedeldak)

Hans Berger (1924)
- Hersenactiviteit aangetoond bij mensen via elektroden op de hoofdhuid
- Hij beschreef als eerste ook het bestaan van verschillende golven en ritmes
- Hij beschreef verschillen van EGG tussen gezonde mensen en mensen met een ziekte

1.2. Internationale conventie
- Doel: om EEG opnames wereldwijd te kunnen vergelijken met elkaar
- 10-20 systeem
 Systeem dat gebruikt wordt voor de plaatsing van elektroden op de hoofdhuid
 21 elektroden in totaal
 Gebaseerd op afstanden die 10% of 20% kunnen bedragen van de afstand tussen 2
referentiepunten op de schedel
- 2 hoofdassen
1. In sagitaal vlak op de middenlijn (nasium punt  inion punt)
2. In coronair vlak boven de oorpunten A1 en A2 (links  rechts)
- Benaming elektroden
 Linker- en rechterhersenhelft
 Linker: oneven cijfers
 Rechter even cijfers
 Voorkant en achterkant: cijfers
 F: frontaal
 C: centraal
 P: pariëtaal
 O: occipitaal
 T: temporaal
 Exact op middenlijn: Z

1

, - Bij afwijkingen gaat men gebruik maken van een meer dens netwerk
 10% intermediaire elektroden op hoofdhuid
 Meer gedetailleerde opname mogelijk

1.3. Signalen
- Neuronen = exciteerbare cellen
 Activiteit produceert elektrische en magnetische velden
 Activiteit bestaat uit ionenstromen over celmembraan (= transmembranaire
stromen)
- Zeer kleine signalen
- Passeren doorheen verschillende weefsellagen vooraleer ze gedetecteerd worden door de
elektrode
 Hersenvliezen  schedel  hoofdhuid
 Signaal hierdoor afkomstig van duizenden neuronen
- Versterkingsapparatuur noodzakelijk

1.4. Oorsprong van EEG
- Bij plaatsen van 2 elektrode op hoofdhuid kunnen we een potentiaalverschil van 50 µV
meten
 Signaal heeft spontane oscillaties van 0,5 tot 30 Hz
- Oorsprong potentiaalverschil: potentiaalverschil is gebaseerd op elektrische stromen
doorheen het EC milieu met specifieke elektrische weerstand
 Elektrische signalen zijn
 Postsynaptische potentialen opgewekt in cortex (EPSPs en IPSPs)
 Thalamocorticale en cortico-corticale projecties
- Cerebrale cortex ingedeeld in 6 lagen
 Elke laag gekenmerkt door een bepaald type neuron en de connecties die gemaakt
worden met andere hersengebieden
 Het EEG-signaal bevat de activiteit van de pyramidale cellen (cellichaam gelegen in
5de laag)
 Ontvangen input vanuit thalamus en andere corticale gebieden

Thalamocorticale projecties
- Centrale plaats in hersenen, centraal schakelcentrum in de hersenen voor alle synaptische
input
- Linker en rechter thalamus
- Complexe opbouw met verschillende subkernen
 Elke subkern heeft zijn eigen input en output
- Input van de thalamus uit de periferie
 Sensorische informatie
 Motorische informatie
 Informatie uit limbisch systeem (emoties)
 Informatie uit reticulair systeem (= formatio reticularis): regulatie activatietoestand
hersenen, slaap-waak regulatie

1.5. Oorsprong ritmiciteit
- EEG-signaal heeft een bepaalde ritmiciteit
- Oorsprong terug te vinden in
1. Recurrente inhiberende circuits in thalamus (= niet-specifieke thalamuskernen)


2

,  Projecteren niet op cortex maar gaan andere thalamuskernen beïnvloeden
 Flow van informatie vanuit periferie via thalamus richting cortex
beïnvloeden

2. Oscillerende neuronen in thalamus
 Neuronen die van zichzelf intrinsiek een bepaald ritme produceren (7 of 10
Hz)

Nucleus reticularis
- Niet-specifieke thalamuskern
- Vlakke kern rond thalamus
- Gaat bijdragen aan de ritmiciteit

2. Golven
- EEG-signaal = optelling van alle signalen afkomstig van verschillende neuronen
 Timing van de neurale activiteit in de verschillende neuronen bepaald de grootte van
EEG-signaal
- Indien neuronen synchroon actief zijn
 Signalen met hoge amplitude maar lage frequentie (trage golf)
 = synchrone actiepotentialen
- Indien neuronen informatie verwerken op verschillende momenten (niet synchroon)
 Signalen met lage amplitude maar hoge frequentie (snelle golf)
 = gedesynchroniseerde actiepotentialen




2.1. Indeling
- Indeling op basis frequentie
- Het bewustzijnsniveau daalt met dalende frequentie!

Frequentie Kenmerken
(Hz)
Gamma 38-100 - Moeilijk meetbaar door contaminatie met spierartefacten
- Oorsprong in activiteit van uitgebreide hersennetwerken
- Golven gekoppeld aan cognitieve activiteit: aandacht, alertheid,
werkgeheugen…
- Gaan we enkel meten bij personen met volledig bewustzijn
Beta 12-38 - Gaan we enkel meten bij personen met volledig bewustzijn
- Thv frontale cortex


3