Na de val van het West-Romeinse Rijk werd het leven van gewone mensen er niet
makkelijker op. Alle bescherming van de grens en het Romeinse leger waren weg. Met het
verdwijnen van de veiligheid kwamen ook de handen en dus ook het geldverkeer stil te
liggen. Mensen moesten alles nu zelf doen. Stadsbewoners konden niet aan voedsel
komen. Daarom verhuisde stadsbewoners naar het platteland om boer te worden bij een
heer die voor hun veiligheid kon zorgen. Boeren verbouwden hun eigen voedsel en
bewerkten het land voor de heer, zodat de heer bestuurstaken voor de koning uit kon
voeren.
De heer was (achter)leenman op grond die hij in leen had en die hij namens de leenheer
bestuurde. Eigen baas was hij over een gebied dat zijn domein heette. Een domein bestond
uit een landhuis van de heer, het vroonhof, en boerderijen van kleine boeren. Het vroonhof
werd in de loop van de middeleeuwen steeds groter en groeide soms uit tot een
kasteelhoeve of kasteel. Binnen de muren van zo’n kasteel konden de kleine boeren en hun
veel beschutting en veiligheid zoeken in tijd van oorlog.
Het leven op een domein was niet gemakkelijk voor de boeren. De heer vroeg flinke
tegenprestaties voor zijn bescherming. De boeren werden zo afhankelijk van hem. Boeren
die afhankelijk werden van hun heer, noem je horigen. De heer verplichte zijn horige boeren
op zijn domein te blijven wonen. Dat was niet het enige ook: kregen de horgen gedurende
de middeleeuwen steeds meer taken. Horigen mochten de akkers bewerken om voor hun
eigen voedsel te zorgen, daarvoor betaalden horigen pacht aan de heer in de vorm van een
deel van de opbrengst van de grond. Verder moesten horigen gratis herendiensten
verrichten op het land van de heer. (Reparaties of aanleg/onderhoud van wegen.) Ook
moesten horigen voor de heer vechten in tijd van oorlog. Dit systeem heet het hofstelsel.
In de vroege middeleeuwen leden mensen regelmatig honger. Op de akkers werden elk jaar
dezelfde gewassen geteeld en de akkers konden ook niet voldoende bemest worden.
Daardoor raakte de grond uitgeput. Om meer opbrengst van het land te kunnen halen werd
door onder meer Karel de Grote het drieslagstelsel ingevoerd. Hierbij wordt de
landbouwgrond in drie stukken verdeeld. Op één deel van de grond wordt wintergraan
verbouwd, op het tweede deel zomergraan en op het derde deel wordt niets verbouwd. Dit
deel van de grond kan zo van uitputting herstellen. Boeren wisselden elk jaar om de
vruchtbaarheid van de grond te behouden.
In de middeleeuwen was het een gewoonte dat wanneer een man overleed zijn oudste zoon
alles erfde. Als er meer zonen waren, kregen die niks. Ze erfde geen land en moesten een
andere manier hun levensonderhoud voorzien. Je kon dan bijvoorbeeld ridder worden. Je
kon officieel ridder worden tijdens een speciale ceremonie. Een ridder ging daarna als vazal
vechten in dienst van een heer. Vaak werd een ridder ook beloond met een grondgebied,
zodat hij ook heer van een domein werd.
Om ridder te worden, moest je niet alleen goed kunnen vecht. Je moest ook een goed mens
zijn. Een ridder had dezen eigenschappen:
● Eer
● Kracht en moed
● Trouw
● Hoofsheid(=hoffelijkheid, beleefd gedrag)
makkelijker op. Alle bescherming van de grens en het Romeinse leger waren weg. Met het
verdwijnen van de veiligheid kwamen ook de handen en dus ook het geldverkeer stil te
liggen. Mensen moesten alles nu zelf doen. Stadsbewoners konden niet aan voedsel
komen. Daarom verhuisde stadsbewoners naar het platteland om boer te worden bij een
heer die voor hun veiligheid kon zorgen. Boeren verbouwden hun eigen voedsel en
bewerkten het land voor de heer, zodat de heer bestuurstaken voor de koning uit kon
voeren.
De heer was (achter)leenman op grond die hij in leen had en die hij namens de leenheer
bestuurde. Eigen baas was hij over een gebied dat zijn domein heette. Een domein bestond
uit een landhuis van de heer, het vroonhof, en boerderijen van kleine boeren. Het vroonhof
werd in de loop van de middeleeuwen steeds groter en groeide soms uit tot een
kasteelhoeve of kasteel. Binnen de muren van zo’n kasteel konden de kleine boeren en hun
veel beschutting en veiligheid zoeken in tijd van oorlog.
Het leven op een domein was niet gemakkelijk voor de boeren. De heer vroeg flinke
tegenprestaties voor zijn bescherming. De boeren werden zo afhankelijk van hem. Boeren
die afhankelijk werden van hun heer, noem je horigen. De heer verplichte zijn horige boeren
op zijn domein te blijven wonen. Dat was niet het enige ook: kregen de horgen gedurende
de middeleeuwen steeds meer taken. Horigen mochten de akkers bewerken om voor hun
eigen voedsel te zorgen, daarvoor betaalden horigen pacht aan de heer in de vorm van een
deel van de opbrengst van de grond. Verder moesten horigen gratis herendiensten
verrichten op het land van de heer. (Reparaties of aanleg/onderhoud van wegen.) Ook
moesten horigen voor de heer vechten in tijd van oorlog. Dit systeem heet het hofstelsel.
In de vroege middeleeuwen leden mensen regelmatig honger. Op de akkers werden elk jaar
dezelfde gewassen geteeld en de akkers konden ook niet voldoende bemest worden.
Daardoor raakte de grond uitgeput. Om meer opbrengst van het land te kunnen halen werd
door onder meer Karel de Grote het drieslagstelsel ingevoerd. Hierbij wordt de
landbouwgrond in drie stukken verdeeld. Op één deel van de grond wordt wintergraan
verbouwd, op het tweede deel zomergraan en op het derde deel wordt niets verbouwd. Dit
deel van de grond kan zo van uitputting herstellen. Boeren wisselden elk jaar om de
vruchtbaarheid van de grond te behouden.
In de middeleeuwen was het een gewoonte dat wanneer een man overleed zijn oudste zoon
alles erfde. Als er meer zonen waren, kregen die niks. Ze erfde geen land en moesten een
andere manier hun levensonderhoud voorzien. Je kon dan bijvoorbeeld ridder worden. Je
kon officieel ridder worden tijdens een speciale ceremonie. Een ridder ging daarna als vazal
vechten in dienst van een heer. Vaak werd een ridder ook beloond met een grondgebied,
zodat hij ook heer van een domein werd.
Om ridder te worden, moest je niet alleen goed kunnen vecht. Je moest ook een goed mens
zijn. Een ridder had dezen eigenschappen:
● Eer
● Kracht en moed
● Trouw
● Hoofsheid(=hoffelijkheid, beleefd gedrag)
