Week 1A: Infrastructuur, betekening en algemene beginselen
Te bestuderen stof:
Deel 1 Studiereeks burgerlijk procesrecht (alleen de grote letters)
Arresten:
Airey/Ierland, EHRM 9 oktober 1979, NJ 1980/376 met noot Alkema (bundel nr. 2)
Capuano/Italie, EHRM 25 juni 1987, NJ 1990/231 met noot Alkema (bundel nr. 3)
Waarheidsplicht, HR 25 maart 2011, NJ 2012/627 met noot Snijders (bundel nr. 8)
Opdracht soorten civiele procedures
Geef aan welk soort civiele procedure wordt gevoerd in de volgende gevallen (kies uit:
dagvaardingsprocedure, verzoekschriftprocedure, arbitrage, bindend advies, collectieve
actie). Motiveer.
1. Een scheidsgerecht behandelt en beslist een geschil tussen A en B.
arbitrage, een scheidsgerecht valt onder arbitrage (4e boek RV: 1020-1075): arbitrage is
mogelijk op grond van een rechtsgeldige overeenkomst, vaak is er een overeenkomst waarin
een arbitraal beding is opgenomen: partijen verbinding zich om hun eventuele toekomstige
geschillen aan arbitrage te onderwerpen
2. De Raad voor de Kinderbescherming vraagt de rechter kind C onder toezicht te stellen.
verzoekschriftprocedure, de raad voor de kinderbescherming heeft een toezichthoudende taak
en wil dat er een taak opgelegd, gewijzigd of ontnomen wordt. Dat wordt gedaan door middel
van een verzoekschriftprocedure. >> familierechtprocedure is bijna altijd verzoekrecht
3. Een derde stelt vast hoe de overeenkomst tussen A en B moet worden uitgelegd; de
overheidsrechter kan de beslissing op haar juistheid toetsen.
bindend advies, blz 17. Bij een bindend advies wordt vastgesteld hoe een overeenkomst moet
worden uitgelegd of uitgevoerd. Dit heeft tot gevolg dat in tegenstelling tot arbitrage, de
overheidsrechter geroepen kan worden het advies op juistheid (redelijkheid en billijkheid) te
toetsen
4. De stichting Verbetering pensioenrechten Tulpensector begint een procedure ter
voorkoming van de verlaging van de pensioenen van in de tulpensector werkzame
personen.
collectieve actie, de grondslag is de bevoegdheid van particuliere organisaties in Nederland
om in de hoedanigheid van belangenbehartigers als partij in rechte op te treden (art. 3:305a en
b Rv). Hierin staat dat een stichting met volledige rechtsbevoegdheid een rechtsvordering kan
instellen die strekt tot bescherming van gelijksoortige belangen van andere personen, voor
zover zij deze belangen in haar statuten behartigd. Dat is het geval bij het voorbeeld.
5. A vraagt de rechter om B te veroordelen tot het betalen van schadevergoeding op grond
van onrechtmatige daad.
dagvaardingsprocedure, dit is ingevolge art. 112 Grondwet ‘geschillen over burgerlijke
rechten en over schuldvorderingen’. Dat is in casu het geval.
, Opdracht Hamsberg/Grüber
De Noor Knut Hamsberg, wonende in Antwerpen (België), heeft een motorjacht met
ligplaats in de haven van Hoorn (Noord-Holland). Regelmatig gaat Hamsberg naar zijn jacht
om te varen. Hij rijdt dan ook in zijn Volvo naar het nabijgelegen Enkhuizen waar zijn
vriendin woont. Op een avond rijdt Hamsberg, die nogal veel haast heeft om bij zijn vriendin
te komen, in het centrum van Enkhuizen de 19-jarige Duitse toeriste Helga Grüber, wonende
in Dortmund, aan. Helga slaat over de kop en breekt haar ruggenwervel. Zij is blijvend
verlamd en wil haar schade ad € 500.000 op Hamsberg verhalen.
Beantwoord de volgende vragen.
TIP: Teken het uit
Hamsberg (NW)
Woont in België
1. In welk(e) land(en) kan in ieder geval een rechter gevonden worden die rechtsmacht
heeft om van deze zaak kennis te nemen?
1. Heeft de gedaagde woonplaats in 1 van de EU lidstaten? Zo ja, Brussel 1
toepassen. (V6)
De hoofdregel is dat bevoegd is de rechter van de staat waar degene die men in rechte wil
betrekken woonplaats heeft (art. 2 lid 1 forum rei), nationaliteit speelt geen rol.
Dus: België
Alternatief: bij verbintenissen uit onrechtmatige daad is ook bevoegd de rechter van de plaats
waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan. (art. 5 lid 3)
Dus: Enkhuizen >> Nederland
2. Kan in deze casus – op grond van de nationaliteit van Knut - in Noorwegen worden
geprocedeerd?
Nee, nationaliteit speelt geen rol.
3. Stel dat Helga en Knut in Duitsland willen procederen. Kan dat?
Ja, dat kan volgends het forumkeuzebeding. Het gevolg hiervan is dat een gekozen rechter
exclusief bevoegd wordt. Hiervoor moet ten minste 1 van de partijen woonplaats hebben in
een EU-lidstaat (art. 23 Brussel). Hier is aan voldaan in casu. Hiervoor is nog wel een
geschrift vereist.
4. Stel dat het ongeluk was veroorzaakt door een in China woonachtig persoon. Waar
kan dan een rechter worden gevonden die bevoegd is van de vordering kennis te
nemen?
China is geen EU lidstaat. Dit betekent dat art. 2 en art. 5 Brussel I niet van toepassing zijn.
Dan is echter art. 4 Brussel I van toepassing. Dit artikel houdt in dat wanneer de gedaagde
niet woonachtig is op het grondgebied van een lidstaat, er geprocedeerd moet worden aan
de hand van de nationale wetgeving van de lidstaat waar het ongeval heeft plaatsgevonden.
Aan de hand van art. 6 sub e RV is de Nederlandse rechter bevoegd wanneer het gaat over
verbintenissen uit onrechtmatige daad, indien het schade brengende feit zich in Nederland
heeft voorgedaan of zich kan voordoen. Dat betekent dat de Nederlandse rechter bevoegd s.
Te bestuderen stof:
Deel 1 Studiereeks burgerlijk procesrecht (alleen de grote letters)
Arresten:
Airey/Ierland, EHRM 9 oktober 1979, NJ 1980/376 met noot Alkema (bundel nr. 2)
Capuano/Italie, EHRM 25 juni 1987, NJ 1990/231 met noot Alkema (bundel nr. 3)
Waarheidsplicht, HR 25 maart 2011, NJ 2012/627 met noot Snijders (bundel nr. 8)
Opdracht soorten civiele procedures
Geef aan welk soort civiele procedure wordt gevoerd in de volgende gevallen (kies uit:
dagvaardingsprocedure, verzoekschriftprocedure, arbitrage, bindend advies, collectieve
actie). Motiveer.
1. Een scheidsgerecht behandelt en beslist een geschil tussen A en B.
arbitrage, een scheidsgerecht valt onder arbitrage (4e boek RV: 1020-1075): arbitrage is
mogelijk op grond van een rechtsgeldige overeenkomst, vaak is er een overeenkomst waarin
een arbitraal beding is opgenomen: partijen verbinding zich om hun eventuele toekomstige
geschillen aan arbitrage te onderwerpen
2. De Raad voor de Kinderbescherming vraagt de rechter kind C onder toezicht te stellen.
verzoekschriftprocedure, de raad voor de kinderbescherming heeft een toezichthoudende taak
en wil dat er een taak opgelegd, gewijzigd of ontnomen wordt. Dat wordt gedaan door middel
van een verzoekschriftprocedure. >> familierechtprocedure is bijna altijd verzoekrecht
3. Een derde stelt vast hoe de overeenkomst tussen A en B moet worden uitgelegd; de
overheidsrechter kan de beslissing op haar juistheid toetsen.
bindend advies, blz 17. Bij een bindend advies wordt vastgesteld hoe een overeenkomst moet
worden uitgelegd of uitgevoerd. Dit heeft tot gevolg dat in tegenstelling tot arbitrage, de
overheidsrechter geroepen kan worden het advies op juistheid (redelijkheid en billijkheid) te
toetsen
4. De stichting Verbetering pensioenrechten Tulpensector begint een procedure ter
voorkoming van de verlaging van de pensioenen van in de tulpensector werkzame
personen.
collectieve actie, de grondslag is de bevoegdheid van particuliere organisaties in Nederland
om in de hoedanigheid van belangenbehartigers als partij in rechte op te treden (art. 3:305a en
b Rv). Hierin staat dat een stichting met volledige rechtsbevoegdheid een rechtsvordering kan
instellen die strekt tot bescherming van gelijksoortige belangen van andere personen, voor
zover zij deze belangen in haar statuten behartigd. Dat is het geval bij het voorbeeld.
5. A vraagt de rechter om B te veroordelen tot het betalen van schadevergoeding op grond
van onrechtmatige daad.
dagvaardingsprocedure, dit is ingevolge art. 112 Grondwet ‘geschillen over burgerlijke
rechten en over schuldvorderingen’. Dat is in casu het geval.
, Opdracht Hamsberg/Grüber
De Noor Knut Hamsberg, wonende in Antwerpen (België), heeft een motorjacht met
ligplaats in de haven van Hoorn (Noord-Holland). Regelmatig gaat Hamsberg naar zijn jacht
om te varen. Hij rijdt dan ook in zijn Volvo naar het nabijgelegen Enkhuizen waar zijn
vriendin woont. Op een avond rijdt Hamsberg, die nogal veel haast heeft om bij zijn vriendin
te komen, in het centrum van Enkhuizen de 19-jarige Duitse toeriste Helga Grüber, wonende
in Dortmund, aan. Helga slaat over de kop en breekt haar ruggenwervel. Zij is blijvend
verlamd en wil haar schade ad € 500.000 op Hamsberg verhalen.
Beantwoord de volgende vragen.
TIP: Teken het uit
Hamsberg (NW)
Woont in België
1. In welk(e) land(en) kan in ieder geval een rechter gevonden worden die rechtsmacht
heeft om van deze zaak kennis te nemen?
1. Heeft de gedaagde woonplaats in 1 van de EU lidstaten? Zo ja, Brussel 1
toepassen. (V6)
De hoofdregel is dat bevoegd is de rechter van de staat waar degene die men in rechte wil
betrekken woonplaats heeft (art. 2 lid 1 forum rei), nationaliteit speelt geen rol.
Dus: België
Alternatief: bij verbintenissen uit onrechtmatige daad is ook bevoegd de rechter van de plaats
waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan. (art. 5 lid 3)
Dus: Enkhuizen >> Nederland
2. Kan in deze casus – op grond van de nationaliteit van Knut - in Noorwegen worden
geprocedeerd?
Nee, nationaliteit speelt geen rol.
3. Stel dat Helga en Knut in Duitsland willen procederen. Kan dat?
Ja, dat kan volgends het forumkeuzebeding. Het gevolg hiervan is dat een gekozen rechter
exclusief bevoegd wordt. Hiervoor moet ten minste 1 van de partijen woonplaats hebben in
een EU-lidstaat (art. 23 Brussel). Hier is aan voldaan in casu. Hiervoor is nog wel een
geschrift vereist.
4. Stel dat het ongeluk was veroorzaakt door een in China woonachtig persoon. Waar
kan dan een rechter worden gevonden die bevoegd is van de vordering kennis te
nemen?
China is geen EU lidstaat. Dit betekent dat art. 2 en art. 5 Brussel I niet van toepassing zijn.
Dan is echter art. 4 Brussel I van toepassing. Dit artikel houdt in dat wanneer de gedaagde
niet woonachtig is op het grondgebied van een lidstaat, er geprocedeerd moet worden aan
de hand van de nationale wetgeving van de lidstaat waar het ongeval heeft plaatsgevonden.
Aan de hand van art. 6 sub e RV is de Nederlandse rechter bevoegd wanneer het gaat over
verbintenissen uit onrechtmatige daad, indien het schade brengende feit zich in Nederland
heeft voorgedaan of zich kan voordoen. Dat betekent dat de Nederlandse rechter bevoegd s.
