Samenvatting Gezondheidsrecht

Samenvatting Gezondheidsrecht
Hoorcollege 1: Algemeen recht
Recht is datgene dat jezelf als recht ervaart, het heeft een morele waarde en het is om chaos
te voorkomen in de samenleving. Er zijn verschillende rechtsfilosofen die op verschillende
manieren naar recht kijken:
 Recht is gerechtigheid, rechtszekerheid en doelmatigheid
 Recht is een systeem een soort computerprogramma
 Recht is een natuurrecht
 Recht schept veiligheid
 Recht beoogd nut maximalisatie
 Recht dient het ware, goede en schone  Deugd
 Recht is bedoeld om geluk te verhogen  Pragmatisch
 Het fundament van recht zijn de afspraken tussen mensen  Contrat social

Functies van het recht
Bij functies van het recht kan je denken aan de volgende dingen:
 Ordening  Zoals verkeersregels
 Morele en culturele waarden  Zoals kinderbescherming of bestrijding armoede
 Correctie / handhaving  Straf op fout gedrag
 Geschilbeslechting  De rechtspraak
 Regelend  uitwerking van een concreet geval zoals een vergunning

Nut van het recht
 Veiligheid  Verkeersregels
 Zekerheid / voorspelbaarheid  Ik betaal huur dat ik mag in dit huis wonen
 Schept ruimte voor vooruitgang  Wetenschappelijk onderzoek
 Bescherming van de kwetsbare
 Zonder recht ontstaat chaos, strijd, vernietiging maar niet elke regel is ook ‘recht’

Rechtsbronnen
 Rechtsbeginselen
 Wetten
 Volkenrechtelijke verdragen of besluiten
 Jurisprudentie
 Gewoonte
 Doctrine
 Richtlijnen, protocollen, gedragsregels, verenigingsregels enz.




Rechtsgebieden
Er zijn verschillende vormen van recht:

,Internationaal recht en Europees recht
Hieronder vallen verdragen en besluiten van internationale organisatie denk aan de EU, VN
of de RvE. Ook vallen de grondrechten en mensenrechten hieronder van o.a. het EVRM en
ook de incoperatie en transformatie vallen hieronder. Dit is dat het recht wat in deze vorm
wordt bepaald wordt vertaald naar het nationale recht.

Grondrechten
Dit zijn rechten die het individu beschermt tegen de massa. Denk hierbij aan integriteit en
privacy. Grondrechten zijn van groot belang in de zorg omdat:
 Gelijke behandeling en gelijke toegang tot basiszorg
 Het beroepsgeheim
 Lichamelijke integriteit
 Bescherming leven
 Vrijheidsrechten
 Menswaardigheid

Publiekrecht
Hieronder valt:
 Het staatsrecht van het parlement, de provincie, de gemeente en de democratie
 Het bestuursrecht, dit is de bemoeienis van de overheid met de samenleving (Nza)
 Het strafrecht  Handhaving, bescherming maatschappij en tegen misdaad

Privaatrecht
Hieronder valt het personen- en familierecht, rechtspersonenrecht, vermogensrecht enz. Dit
is vooral het BW. Het BW bestaat uit 7 boeken:
 Boek 1: Persoonlijkheidsrechten  Familierecht, minderjarigheid, etc.
 Boek 2: Rechtspersonen  Zoals vereniging stichting, BV, etc.
 Boek 3: Vermogensrecht algemeen  Definities en rechtshandelingen
 Boek 6: Algemeen verbintenisrecht  Zoals productaansprakelijkheid
 Boek 7: Bijzondere overeenkomsten  Geneeskundige behandelingsovereenkomst.

Internationale ontwikkelingen
De mensenrechten in de gezondheidszorg staan onder druk internationaal omdat:
 Blijft er gelijke toegang tot basiszorg
 Blijft de kwaliteit van zorg voor iedereen op peil
 Grote migraties: Toch nog toegang tot zorg in een land?
 Ethische vraagstukken: IVF, abortus, euthanasie, orgaandonatie.

, Hoorcollege 2: Civiele aansprakelijkheid en overeenkomstenrecht

Civiele aansprakelijkheid
Hierbij komen boek 6 & 7 van het burgerlijk wetboek aan bod. In boek 6 komt o.a.
productaansprakelijkheid naar voren die kan gelden voor medische hulpmiddelen of
medicijnen die een bepaalde schade aanrichten, denk aan borstimplantaten. In boek 7
komen bijzondere overeenkomsten aan bod  o.a. de WGBO

Voorbeelden van vorderingen in het civiele recht zijn:
 Medische fouten met blijvend letsel zoals een mislukte sterilisatie
 Te lange wachtlijsten
 Schending van de privacy
 Patiënt gebruiken in onderzoek zonder toestemming

Voorbeeld:
Patiënt valt uit bed in de uitslaapkamer na een kijkoperatie, dit kan gebeuren omdat je bij
het ontwaken ongecontroleerde bewegingen kan maken. Dit is bekend maar er is geen
beschermhek geplaatst. Ziekenhuis is geheel aansprakelijk omdat afwezigheid van een
bedhek schending is van de zorg- en veiligheidsplicht.

Civiele aansprakelijkheid kan onder andere gaan over aansprakelijkheid voor:
 Fouten van een instelling
 Fouten van een hulpverlener
 Gebrekkige zaken of apparatuur
 Hulppersonen

De kern van de civielrechtelijke aansprakelijkheid is schade en het doel is compensatie van
de geleden schade. Grondslag hiervan is toerekenbare tekortkomingen (6:74) &
onrechtmatige daad (6:162)

Toerekening bij tekortschieten
Hierbij valt onderscheid te maken tussen resultaatsverbintenis en inspanningsverbintenis.
 Inspanningsverbintenis: De zorgverlener zal zich inspannen om een bepaald resultaat
te behalen maar kan dit resultaat niet garanderen  Schuldaansprakelijkheid
 Resultaatverbintenis: Hierbij is het verplicht om een bepaald resultaat te behalen 
Risicoaansprakelijkheid  Ja er is schade en er is een causaal verband met het
handelen. Voorbeeld: Geneesmiddel blijkt schadelijk ondanks toediening volgens
gebruiksaanwijzing

Risico- of schuldaansprakelijkheid?
Bij de WGBO is sprake van schending patiënten rechten is er is sprake van een
inspanningsverbintenis. Door arts of ziekenhuis wordt dan vaak gesproken over een
medische complicatie ofwel ik heb niks fout gedaan. Of er wordt ontkend dat er een causaal
verband is met het handelen en bijvoorbeeld een hartaanval.