Aantekening arbeidsrecht (incl. het nieuwe arbeidsrecht)

Pagina 1 van 26




Arbeidsrecht Hoofdstukken Sociaal Recht
2014
Incl. Wet werk en zekerheid (het nieuwe arbeidsrecht
v.a. 2015)

Week 1 Overeenkomsten van werk
Hoofdstuk 1 en hoofdstuk 2.1-2.3

Beroepsbevolking = personen tussen 15-65 jaar , gaat om degene wie zich
aanbieden op de arbeidsmarkt.
Bevolking onder de 15 jaar en de bevolking die niet willen werken vallen niet onder
de beroepsbevolking. Onzelfstandige beroepsbevolking = in het arbeidsrecht
gaat het om de onzelfstandige beroepsbevolking. De onzelfstandige
beroepsbevolking is dat deel van de bevolking die op basis van een
arbeidsovereenkomst werkzaam is.

 Private sector (werknemers bedrijfsleven)
 Publieke sector (ambtenaren) apart geregeld in de Ambtenarenwet
 G- en g- sector gepremieerde en gesubsidieerde sector.
G- en g sector = sector die geld krijgt/ gefinancierd wordt door geld van de
overheid = semipublieke sector Voorbeeld: Het ziekenhuis

Zelfstandige beroepsbevolking = bevolking die werkzaam is als ondernemer/ een
eigen bedrijf heeft, niet in loondienst werkt (werkzaam anders dan op basis van een
arbeidsovereenkomst)

Rechtsbronnen
 Arbeidsovereenkomstenrecht Boek 7 titel 10 Burgerlijk Wetboek - 7:610-692
BW (zijn een benoemde overeenkomsten, daarom staat het
arbeidsovereenkomstenrecht in Boek 7) Titel met de daartoe behorende
wetsartikelen zijn specifiek voor arbeidsovereenkomst.

 Vermogensrecht in het algemeen Boek 3 BW (in het algemeen) en Boek 6 BW
(algemeen overeenkomstenrecht) van toepassing op de totstandkoming van
arbeidsovereenkomsten met betrekking tot rechtshandelingen en
overeenkomsten = regels uit het gewone verbintenissenrecht

 Boek 3: mag geen sprake zijn van bedreiging, bedrog of misbruik van
omstandigheden (artikel 3:44 BW) , regels met betrekking tot wilsgebreken
en wilsontbreken
 Boek 6: regels met betrekking tot aanbod en aanvaarding gelden ook bij de
totstandkoming van een arbeidsovereenkomst (artikel 6:217 BW)
Voorbeeld: een arbeidsovereenkomst hoeft niet schriftelijk tot stand te
komen, maar kan ook mondeling worden gesloten. Dan is de
arbeidsovereenkomst juridisch wel geldig als aanbod en aanvaarding
mondeling geschiedt.

 Overige wetten m.b.t. private sector
 Wet minimumloon en minimum vakantie = als werknemer heb je recht
op een minimum aan loon en vakantie
 Gelijke behandeling in de werkrelatie

, Pagina 2 van 26


 Wet op de ondernemingsraden = ontslagbescherming als je lid bent
van de ondernemingsraad (mag dus niet worden ontslagen als je lid bent
van de ondernemingsraad)
 Wet melding collectief ontslag = wet die geldt bij reorganisatie
 Wetten sociale zekerheid = je kan bijvoorbeeld in aanmerking komen
voor een WW-uitkering als je werkzaam bent op basis van een
arbeidsovereenkomst. Voorbeelden: WAO, WIA, Ziektewet, WW

 CAO
 Verdragen regels/ richtlijn met betrekking tot bijvoorbeeld staken.
Voorbeelden: Europees sociaal handvest, EU-verdrag
Soorten recht
Er bestaat veel vrijheid in het maken van afspraken, maar soms is de wetgever van
mening dat de zwakkere partij moet worden beschermd. De zwakkere partij moet
worden beschermd en in dit geval de werknemer.

Soorten wetsbepaling Kenmerken
Dwingend Afwijking = nietig/ vernietigbaar
Driekwart-dwingend Alleen afwijking bij (in regel) cao kan
Semidwingend Schriftelijke afwijking kan
Regelend/ aanvullend Gelden bij afwezigheid van afspraken

Dwingend recht
 Dwingend recht bepalingen waarvan niet/ niet ten nadele van de werknemer
van mag worden afgeweken.
Te herkennen aan sanctie
Wanneer wordt afgeweken van bepalingen van het dwingend recht zal daar een
bepaalde sanctie op staan. Wanneer toch van zo'n bepaling wordt afgeweken is
datgene wat is afgesproken nietig of vernietigbaar = sanctie is nietig of
vernietigbaar.

Nietig = datgene wat is afgesproken heeft voor de wet nooit bestaan.
Vernietigbaar = datgene wat is afgesproken/ het rechtsgevolg moet ongedaan
worden gemaakt bij de rechter (vergt dus een actieve handeling van de
werknemer)

Of er sprake is van een sanctie nietig of vernietigbaar hangt af van wat er in de
desbetreffende wet benoemd staat.

Voorbeelden bepalingen van het dwingend recht:
Dwingend recht Driekwartdwinge Semidwingend Aanvullend recht
nd recht recht
Artikel 7:655 BW Artikel 7:670 BW Artikel 7:628 BW Artikel 7:622 BW
Artikel 7:645 BW Artikel 7:672 lid 2 Artikel 7:629 BW Artikel 7:654 BW
BW Artikel 7:623 BW

Artikel 7:656 BW
Artikel 7:650 BW Artikel 7:639 BW

Artikel 634-643 BW, tenzij afwijking in de artikelen zijn toegelaten want artikel
7:645 is dwingend van aard vanwege 'niet ten nadele.' Voorbeeld: artikel 7:636 lid 2
BW is een bepaling van dwingend recht, want het artikel zegt niet verder niet dat er
mag worden afgeweken van deze bepaling.

, Pagina 3 van 26


Voorbeeld 2: artikel 7:628a BW (een oproepwerknemer heeft onder bepaalde
omstandigheden recht op loon van drie uur als deze minder dan drie uur arbeid heeft
verricht als:

 Met hem een arbeidsomvang van minder dan vijftien uur per week is
overeengekomen en de tijdstippen waarop de arbeid moeten worden verricht
niet vastgesteld; of
 Indien de omvang van de arbeid in het geheel niet of niet eenduidig is
overeengekomen

Driekwartdwingend recht
 Driekwartdwingend recht bepalingen waarvan uitsluitend mag worden
afgeweken bij CAO.
Afwijking mogelijk bij cao de bepalingen die zijn opgenomen in het
driekwartdwingend recht mag worden afgeweken, maar alleen als de CAO of een
bevoegd bestuursorgaan dit toestaat.
Voorbeeld 1: artikel 7:652 lid 6 BW

Artikel 7:652 lid 6 BW = bij een contract voor bepaalde tijd van een jaar kan
er een proeftijd worden afgesproken van ten hoogste een maand. Hiervan mag
alleen worden afgeweken per CAO of door/ namens een bevoegd bestuursorgaan.

Wordt er bijvoorbeeld schriftelijk (niet bij CAO) een proeftijd afgesproken van
twee jaar dan is deze overeengekomen afwijking van de bepaling in artikel 7:652
op grond van lid 7 van ditzelfde wetsartikel nietig
 Is dan in strijd met de wet

Voorbeelden bepalingen van het driekwartdwingend recht:
Dwingend recht Driekwartdwinge Semidwingend Aanvullend recht
nd recht recht
Artikel 7:655 BW Artikel 7:670 BW Artikel 7:628 BW Artikel 7:622 BW
Artikel 7:645 BW Artikel 7:672 lid 2 Artikel 7:629 BW Artikel 7:654 BW
BW Artikel 7:623 BW

Artikel 7:656 BW
Artikel 7:650 BW Artikel 7:639 BW

Voorbeeld 2: artikel 7:672 lid 2 BW

Artikel 7:672 lid 2 BW = opzegtermijnen bij opzegging van een iao die in acht
moeten worden genomen door de werkgever die afhankelijk is van de duur van de
arbeidsovereenkomst.
 Van de wettelijke opzegtermijnen kan worden afgeweken zoals genoemd
is in artikel 7:672 lid 6-8 BW
 Lid 2: driekwartdwingend recht, kan alleen schriftelijk in een cao van af
worden geweken.

 Semidwingend recht
Afwijking mogelijk bij schriftelijke overeenkomst
Bepalingen waarvan niet mondeling van mag worden afgeweken, zijn
bepalingen die afwijking wel toelaten mits dit schriftelijk wordt vastgelegd.

Schriftelijk vastleggen:
 Afwijkingen toegestaan, mits schriftelijk vastgelegd in de individuele
arbeidsovereenkomst