Inhoudsopgave
Les 1 Atomen en Moleculen...............................................................................................................2
Les 2 Koolwaterstoffen.......................................................................................................................6
Les 3 Koolhydraten en lipiden............................................................................................................8
Les 4 Eiwitten......................................................................................................................................9
Les 5 Enzymen..................................................................................................................................10
Les 6 Verteringsstelsel......................................................................................................................11
Les 7 Opname...................................................................................................................................14
Les 8 Cyclus.......................................................................................................................................16
Les 9 Cholestrol................................................................................................................................17
Les 10 Hormonen.............................................................................................................................19
Les 11 Suikerziekte...........................................................................................................................21
Proeftoets.........................................................................................................................................25
,Les 1 Atomen en Moleculen
Leerdoelen
- De student kan verschillende soorten intra- en intermoleculaire bindingen benoemen, hun
verschillen uitleggen én deze identificeren.
- Het begrip dipool uitleggen én deze benoemen in moleculen.
- Het begrip elektronegativiteit uitleggen en deze gebruiken in de verklaring van polariteit in
een molecuul.
Intra- en Intermoleculaire bindingen
Intramoleculaire binding
Bindingen tussen de atomen in hetzelfde molecuul.
Covalente binding (Atoombinding)
Koppeling van 2 atomen door middel van gemeenschappelijke elektronenpaar, ze delen twee of
meer elektronen. De buitenste schil raakt dan vol. De mate waarin een atoom ‘trekt’ aan een
elektron van een ander atoom is elektronegativiteit. Rechtsonder staat een EN waarde. Bij een
F
covalente binding haal je de EN waardes van elkaar af. Hoe groter de EN waardeverschil, des te 4,0
sterker de polariteit.
- Kleiner dan 0,4 = NIET-POLAIR
De elektronen worden eerlijk gedeeld, omdat de elektronegativiteit gelijk is.
- Groter dan 0,4 en kleiner dan 2 = POLAIR
De elektronen worden niet eerlijk gedeeld, omdat de elektronegativiteit ongelijk is.
- Groter dan 2 = IONOGEEN
Het elektronenpaar verschuift volledig naar het meest elektronegatieve atoom.
Ion binding
Een geladen atoom (molecuul) is een ion. Een ion binding is de aantrekkingskracht tussen een kation
(positief) en anion (negatief). Één molecuul trekt harder dan de ander. De elektron die normaal
gedeeld word gaat nu volledig naar de andere kant. Hierdoor heeft één atoom een elektron meer en
is dus negatief geladen. Het andere atoom heeft een elektron minder en is dus positief geladen.
2
, Intermoleculaire binding
Bindingen die de moleculen (in vaste en vloeibare toestand) bij elkaar houden.
Waterstofbruggen
Tussen H en F/N/O. Moleculen met H-bruggen hebben een hoger smelt- en kookpunt. Zij lossen goed
op in water.
Van der waals binding
Alle krachten die niet het gevolg zijn van covalente bindingen of krachten tussen ionen.
Dipool
Een dipool is een object met twee tegengestelde polen. Een hoge EN-waarde is vaak polair. Zuurstof
heeft een hoge EN waarde (dus vaak polair). CH is vaak apolair. Hoe groter het EN-waardeverschil,
des te sterker de dipool.
Een molecuul met een dipool heeft een grotere aantrekking. Bij een dipool trekt één atoom harder
dan de ander.
Elektronegativiteit
2
Les 1 Atomen en Moleculen...............................................................................................................2
Les 2 Koolwaterstoffen.......................................................................................................................6
Les 3 Koolhydraten en lipiden............................................................................................................8
Les 4 Eiwitten......................................................................................................................................9
Les 5 Enzymen..................................................................................................................................10
Les 6 Verteringsstelsel......................................................................................................................11
Les 7 Opname...................................................................................................................................14
Les 8 Cyclus.......................................................................................................................................16
Les 9 Cholestrol................................................................................................................................17
Les 10 Hormonen.............................................................................................................................19
Les 11 Suikerziekte...........................................................................................................................21
Proeftoets.........................................................................................................................................25
,Les 1 Atomen en Moleculen
Leerdoelen
- De student kan verschillende soorten intra- en intermoleculaire bindingen benoemen, hun
verschillen uitleggen én deze identificeren.
- Het begrip dipool uitleggen én deze benoemen in moleculen.
- Het begrip elektronegativiteit uitleggen en deze gebruiken in de verklaring van polariteit in
een molecuul.
Intra- en Intermoleculaire bindingen
Intramoleculaire binding
Bindingen tussen de atomen in hetzelfde molecuul.
Covalente binding (Atoombinding)
Koppeling van 2 atomen door middel van gemeenschappelijke elektronenpaar, ze delen twee of
meer elektronen. De buitenste schil raakt dan vol. De mate waarin een atoom ‘trekt’ aan een
elektron van een ander atoom is elektronegativiteit. Rechtsonder staat een EN waarde. Bij een
F
covalente binding haal je de EN waardes van elkaar af. Hoe groter de EN waardeverschil, des te 4,0
sterker de polariteit.
- Kleiner dan 0,4 = NIET-POLAIR
De elektronen worden eerlijk gedeeld, omdat de elektronegativiteit gelijk is.
- Groter dan 0,4 en kleiner dan 2 = POLAIR
De elektronen worden niet eerlijk gedeeld, omdat de elektronegativiteit ongelijk is.
- Groter dan 2 = IONOGEEN
Het elektronenpaar verschuift volledig naar het meest elektronegatieve atoom.
Ion binding
Een geladen atoom (molecuul) is een ion. Een ion binding is de aantrekkingskracht tussen een kation
(positief) en anion (negatief). Één molecuul trekt harder dan de ander. De elektron die normaal
gedeeld word gaat nu volledig naar de andere kant. Hierdoor heeft één atoom een elektron meer en
is dus negatief geladen. Het andere atoom heeft een elektron minder en is dus positief geladen.
2
, Intermoleculaire binding
Bindingen die de moleculen (in vaste en vloeibare toestand) bij elkaar houden.
Waterstofbruggen
Tussen H en F/N/O. Moleculen met H-bruggen hebben een hoger smelt- en kookpunt. Zij lossen goed
op in water.
Van der waals binding
Alle krachten die niet het gevolg zijn van covalente bindingen of krachten tussen ionen.
Dipool
Een dipool is een object met twee tegengestelde polen. Een hoge EN-waarde is vaak polair. Zuurstof
heeft een hoge EN waarde (dus vaak polair). CH is vaak apolair. Hoe groter het EN-waardeverschil,
des te sterker de dipool.
Een molecuul met een dipool heeft een grotere aantrekking. Bij een dipool trekt één atoom harder
dan de ander.
Elektronegativiteit
2
