Verpleegkunde Kennis samenvatting
Les 1: psychologie - algemeen & ontwikkelingsperiode
Pagina 2 t/m 5
Les 2: preventie - voeding
Pagina 6 t/m 10
Les 3: Psychologie - stress en weerbaarheid
Pagina 11 t/m 17
Les 4: Ethiek - normen en waarden
Pagina 18 t/m 21
Les 5 (1): Geriatrie: incontinentie en eenzaamheid
Pagina 22 t/m 27
Les 5 (2): voeding en ziekte
Pagina 28 t/m 31
Les 6 (1): Geriatrie: mondzorg, dehydratie en risico op vallen
Pagina 32 t/m 37
Les 6 (2): Psychologie: nature en nurture, ouderwordende mens
Pagina 38 t/m 42
Les 7 (1): Geriatrie - polofarmacie en slaapstoornissen
Pagina 43 t/m 49
Les 7 (2): palliatieve zorg - proactieve borgplanning
Pagina 50 t/m 54
1
,Les 1: psychologie - algemeen & ontwikkelingsperiode
Wat is psychologie en wat is het niet?
Psychologie is de wetenschap die het gedrag en de geestelijke processen van mensen
bestudeert.
- Gedrag: alles wat iemand doet en wat waarneembaar is.
- Geestelijke processen: bijvoorbeeld denken, voelen, onthouden en waarnemen.
Psychologen proberen gedrag te beschrijven, verklaren, voorspellen en soms te beïnvloeden.
Psychologie is een wetenschap: verklaringen moeten worden onderzocht onderbouwd met
wetenschappelijk bewijs. Alleen persoonlijke ervaringen of intuïtie zijn onvoldoende.
Psychologen en hun werkzaamheden
Soort psycholoog Werkzaamheden
Klinisch psycholoog Onderzoekt en behandelt psychische problemen.
Gezondheidspsycholoog Onderzoekt de invloed van gedrag op gezondheid.
Ontwikkelingspsycholoog Onderzoekt verandering tijdens het leven.
Sociaal psycholoog Onderzoekt hoe mensen elkaar beïnvloeden.
Belangrijkste perspectieven van de psychologie
Psychologen verklaren menselijk gedrag vanuit verschillende perspectieven.
Perspectief Belangrijkste uitgangspunt
Biologisch Gedrag wordt beïnvloed door hersenen,
zenuwstelsel, hormonen en erfelijkheid.
Behavioristisch Gedrag wordt aangeleerd door ervaringen en de
omgeving.
Cognitief Denken, geheugen, waarnemen en
informatieverwerking beïnvloeden gedrag.
Psychodynamisch Onbewuste processen en vroegere ervaringen
beïnvloeden gedrag.
Humanistisch De mens heeft een vrije wil en streeft naar
persoonlijke groei.
Sociocultureel Cultuur, sociale omgeving en maatschappelijke
normen beïnvloeden gedrag.
Holistische benadering: je kijkt naar de hele mens en niet alleen naar één klacht. Lichamelijke,
psychische en sociale factoren hangen met elkaar samen.
2
, Wat kan een pasgeboren baby?
Een pasgeboren baby heeft al verschillende aangeboren vaardigheden. Deze zijn belangrijk voor
de ontwikkeling en het contact met de ouders.
Zintuigelijke ontwikkeling
- Zien: baby’s kunnen kijken, maar hun zicht ontwikkelt zich nog.
- Horen: baby’s reageren op geluiden en herkennen vertrouwde stemmen.
- Ruiken en proeven: baby’s kunnen geuren en smaken onderscheiden.
- Voelen: aanraking is belangrijk voor contact en veiligheid.
Re exen
Re ex Betekenis
Zoekre ex Draait het hoofd naar een aanraking bij de mond.
Zuigre ex Begint automatisch te zuigen.
Grijpre ex Sluit de vingers wanneer de handpalm wordt
aangeraakt.
Hechting
Hechting is de emotionele band tussen een kind en zijn ouder of verzorger.
Een veilige hechting ontstaat wanneer ouders sensitief en consequent reageren op de behoefte
van het kind.
Vier hechtingspatronen:
Patroon Kenmerk
Veilig Zoekt troost en voelt zich veilig bij de verzorger.
Vermijdend Vermijdt of beperkt contact met de verzorger.
Ambivalent Zoekt contact, maar reageert ook boos of
afwerend.
Gedesoriënteerd Vert toont tegenstrijdig of gedesoriënteerd gedrag.
3
flfl flfl
, Psychosociale ontwikkeling volgens Erikson
Volgens Erikson doorloopt de mens acht psychosociale ontwikkelingsfasen. Iedere fase heeft een
belangrijk con ict.
Leeftijdsfase Con ict
0-1 jaar Vertrouwen versus wantrouwen.
1,5-3 jaar Autonomie versus schaamte en twijfel.
3-6 jaar Initiatief versus schuld.
6 jaar tot puberteit Vlijt versus minderwaardigheid.
Adolescentie Identiteit versus rolverwarring.
Vroege volwassenheid Intimiteit versus isolement.
Middelbare leeftijd Zorg voor volgende generatie versus stagnatie.
Ouderdom Integriteit versus wanhoop.
Belangrijk voor baby’s: als verzorgers betrouwbaar reageren op de behoeften van het kind, kan
het kind basisvertrouwen ontwikkelen.
4
fl fl
Les 1: psychologie - algemeen & ontwikkelingsperiode
Pagina 2 t/m 5
Les 2: preventie - voeding
Pagina 6 t/m 10
Les 3: Psychologie - stress en weerbaarheid
Pagina 11 t/m 17
Les 4: Ethiek - normen en waarden
Pagina 18 t/m 21
Les 5 (1): Geriatrie: incontinentie en eenzaamheid
Pagina 22 t/m 27
Les 5 (2): voeding en ziekte
Pagina 28 t/m 31
Les 6 (1): Geriatrie: mondzorg, dehydratie en risico op vallen
Pagina 32 t/m 37
Les 6 (2): Psychologie: nature en nurture, ouderwordende mens
Pagina 38 t/m 42
Les 7 (1): Geriatrie - polofarmacie en slaapstoornissen
Pagina 43 t/m 49
Les 7 (2): palliatieve zorg - proactieve borgplanning
Pagina 50 t/m 54
1
,Les 1: psychologie - algemeen & ontwikkelingsperiode
Wat is psychologie en wat is het niet?
Psychologie is de wetenschap die het gedrag en de geestelijke processen van mensen
bestudeert.
- Gedrag: alles wat iemand doet en wat waarneembaar is.
- Geestelijke processen: bijvoorbeeld denken, voelen, onthouden en waarnemen.
Psychologen proberen gedrag te beschrijven, verklaren, voorspellen en soms te beïnvloeden.
Psychologie is een wetenschap: verklaringen moeten worden onderzocht onderbouwd met
wetenschappelijk bewijs. Alleen persoonlijke ervaringen of intuïtie zijn onvoldoende.
Psychologen en hun werkzaamheden
Soort psycholoog Werkzaamheden
Klinisch psycholoog Onderzoekt en behandelt psychische problemen.
Gezondheidspsycholoog Onderzoekt de invloed van gedrag op gezondheid.
Ontwikkelingspsycholoog Onderzoekt verandering tijdens het leven.
Sociaal psycholoog Onderzoekt hoe mensen elkaar beïnvloeden.
Belangrijkste perspectieven van de psychologie
Psychologen verklaren menselijk gedrag vanuit verschillende perspectieven.
Perspectief Belangrijkste uitgangspunt
Biologisch Gedrag wordt beïnvloed door hersenen,
zenuwstelsel, hormonen en erfelijkheid.
Behavioristisch Gedrag wordt aangeleerd door ervaringen en de
omgeving.
Cognitief Denken, geheugen, waarnemen en
informatieverwerking beïnvloeden gedrag.
Psychodynamisch Onbewuste processen en vroegere ervaringen
beïnvloeden gedrag.
Humanistisch De mens heeft een vrije wil en streeft naar
persoonlijke groei.
Sociocultureel Cultuur, sociale omgeving en maatschappelijke
normen beïnvloeden gedrag.
Holistische benadering: je kijkt naar de hele mens en niet alleen naar één klacht. Lichamelijke,
psychische en sociale factoren hangen met elkaar samen.
2
, Wat kan een pasgeboren baby?
Een pasgeboren baby heeft al verschillende aangeboren vaardigheden. Deze zijn belangrijk voor
de ontwikkeling en het contact met de ouders.
Zintuigelijke ontwikkeling
- Zien: baby’s kunnen kijken, maar hun zicht ontwikkelt zich nog.
- Horen: baby’s reageren op geluiden en herkennen vertrouwde stemmen.
- Ruiken en proeven: baby’s kunnen geuren en smaken onderscheiden.
- Voelen: aanraking is belangrijk voor contact en veiligheid.
Re exen
Re ex Betekenis
Zoekre ex Draait het hoofd naar een aanraking bij de mond.
Zuigre ex Begint automatisch te zuigen.
Grijpre ex Sluit de vingers wanneer de handpalm wordt
aangeraakt.
Hechting
Hechting is de emotionele band tussen een kind en zijn ouder of verzorger.
Een veilige hechting ontstaat wanneer ouders sensitief en consequent reageren op de behoefte
van het kind.
Vier hechtingspatronen:
Patroon Kenmerk
Veilig Zoekt troost en voelt zich veilig bij de verzorger.
Vermijdend Vermijdt of beperkt contact met de verzorger.
Ambivalent Zoekt contact, maar reageert ook boos of
afwerend.
Gedesoriënteerd Vert toont tegenstrijdig of gedesoriënteerd gedrag.
3
flfl flfl
, Psychosociale ontwikkeling volgens Erikson
Volgens Erikson doorloopt de mens acht psychosociale ontwikkelingsfasen. Iedere fase heeft een
belangrijk con ict.
Leeftijdsfase Con ict
0-1 jaar Vertrouwen versus wantrouwen.
1,5-3 jaar Autonomie versus schaamte en twijfel.
3-6 jaar Initiatief versus schuld.
6 jaar tot puberteit Vlijt versus minderwaardigheid.
Adolescentie Identiteit versus rolverwarring.
Vroege volwassenheid Intimiteit versus isolement.
Middelbare leeftijd Zorg voor volgende generatie versus stagnatie.
Ouderdom Integriteit versus wanhoop.
Belangrijk voor baby’s: als verzorgers betrouwbaar reageren op de behoeften van het kind, kan
het kind basisvertrouwen ontwikkelen.
4
fl fl
