• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 64 pages
Summary

Samenvatting Sociale Psychologie | Sociale Cognities & Attributies | Hogeschool Gent | 2026/27

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 64 pages

Deze studiestof voor Sociale Psychologie aan Hogeschool Gent behandelt de kernconcepten sociale cognities, attributies en sociale beïnvloeding zoals onderwezen in het tweede jaar Orthopedagogie. De stof dekkt sociale schema's, persoonsperceptie, priming, cognitieve dissonantie, attributietheorieën (Bem, Jones & Davis, Kelley, Gilbert), vertekeningen in attributie, en sociale facilitatie. Ideaal voor examenvoorbereiding: alle kernthema's zijn logisch gestructureerd met voorbeelden en praktische toepassingen voor opvoeders.

Content preview

1 Sociale cognities.......................................................................................................................................... 5
1.1 Sociale schema’s................................................................................................................................... 5
1.1.1 Voorbeelden.............................................................................................................................................5
1.1.2 Kenmerken...............................................................................................................................................6
1.2 Configureren........................................................................................................................................ 8
1.2.1 Opvallende kenmerken............................................................................................................................8
1.2.2 Primacy effect...........................................................................................................................................8
1.2.3 Configuratiemodel Ash.............................................................................................................................9
1.2.4 Impliciete persoonlijkheidstheorie..........................................................................................................9
1.3 Persoonsperceptie.............................................................................................................................. 10
1.4 Priming............................................................................................................................................... 11
1.4.1 Onderzoek..............................................................................................................................................11
1.4.2 Soorten priming......................................................................................................................................11
1.4.3 Referentie index.....................................................................................................................................11
1.5 Cognitieve dissonantie........................................................................................................................ 12
1.5.1 Experiment.............................................................................................................................................13
1.5.2 Endowment effect..................................................................................................................................13
1.6 Het negatieve..................................................................................................................................... 14
1.6.1 Aversie voor verlies................................................................................................................................14
1.6.1.1 Experiment vaccinatie.....................................................................................................................14
1.6.1.2 Verliesaversie: framing...................................................................................................................14
1.6.2 Negativiteitseffect..................................................................................................................................15
1.7 Cognitie en affect................................................................................................................................ 15
2 Attributies................................................................................................................................................. 16
2.1 Criteria............................................................................................................................................... 16
2.1.1 Locus of control – intern/extern............................................................................................................16
2.1.2 Stabiel/onstabiel....................................................................................................................................16
2.1.3 Controleerbaar/oncontroleerbaar.........................................................................................................16
2.1.4 Globaal/specifiek....................................................................................................................................17
2.1.5 Beoordeel op de vier criteria..................................................................................................................17
2.2 Attributietheorieën............................................................................................................................ 18
2.2.1 Zelfwaarnemingstheorie (Bem)..............................................................................................................18
2.2.2 Corresponderende inferentietheorie (Jones & Davis)...........................................................................19
2.2.3 Covariatiemodel (Kelley)........................................................................................................................19
2.2.4 Tweestappenmodel (Gilbert).................................................................................................................19
2.3 Attributie en motivatie....................................................................................................................... 20
2.4 Vertekeningen.................................................................................................................................... 20
2.4.1 Self-serving bias......................................................................................................................................20


1

, 2.4.2 Beperkte rationaliteit en heuristieken...................................................................................................21
2.4.3 Valse consensus effect...........................................................................................................................21
2.4.4 Basisfrequentievalstrik...........................................................................................................................22
2.4.5 Tegenfeitelijk denken.............................................................................................................................22
2.4.6 Fundamentele attributiefout.................................................................................................................22
2.4.7 Actor-observator verschil.......................................................................................................................22
2.4.8 Self-fulfilling prophecy...........................................................................................................................23
3 Sociale beïnvloeding................................................................................................................................. 24
3.1 Inleiding............................................................................................................................................. 24
3.2 Sociale facilitatie en belemmering...................................................................................................... 24
3.2.1 Verwachte evaluatietheorie...................................................................................................................25
3.2.2 Distractie-conflicttheorie........................................................................................................................25
3.3 Sociaal meeliften................................................................................................................................ 25
3.3.1 Suckereffect............................................................................................................................................25
3.3.2 Ongelijkheidsaversie..............................................................................................................................25
3.3.3 Ringelmann-effect..................................................................................................................................25
3.3.4 Counteren?.............................................................................................................................................26
3.4 Conformisme...................................................................................................................................... 26
3.4.1 Lijnexperiment van Asch........................................................................................................................26
3.4.2 Informatieve en normatieve beïnvloeding............................................................................................26
3.4.3 Autokinetisch effect Sherif.....................................................................................................................27
3.4.4 Jacobs & Campbell-autokinetisch effect aansluitend bij Sherif.............................................................28
3.4.5 Sociale vergelijkingstheorie Festinger....................................................................................................28
3.4.6 Beïnvloedende factoren.........................................................................................................................29
3.5 Innovatie of minderheidsbeïnvloeding................................................................................................ 30
3.5.1 Moscovici en kleurendia’s......................................................................................................................30
3.5.2 Beïnvloedende factoren.........................................................................................................................31
3.6 Gehoorzaamheid en autoriteit............................................................................................................ 32
3.6.1 Waarom gehoorzamen?.........................................................................................................................32
3.6.2 Experiment van Milgram........................................................................................................................33
3.6.2.1 Variaties experiment Milgram........................................................................................................34
3.6.2.2 Gelijkaardige situaties....................................................................................................................35
3.6.3 Gevangenis experiment van Zimbardo..................................................................................................35
3.6.3.1 Behandeling gevangenen................................................................................................................36
3.6.3.2 Rebelleren in de gevangenis...........................................................................................................36
3.6.3.3 Experiment loopt uit de hand.........................................................................................................36
3.6.4 Gevolgen van deze experimenten..........................................................................................................37
4 Hulpverlenen............................................................................................................................................ 38


2

, 4.1 Situationele factoren – Wanneer helpt men?......................................................................................38
4.1.1 Plaats waar de noodsituatie zich voordoet............................................................................................38
4.1.2 Bystanders effect....................................................................................................................................38
4.1.3 Aangename zintuiglijke ervaringen........................................................................................................39
4.1.4 De aanwezigheid van anderen...............................................................................................................39
4.2 Persoonsgebonden factoren – Wie helpt er?.......................................................................................41
4.2.1 Altruïstische persoonlijkheid..................................................................................................................41
4.2.2 Geslacht..................................................................................................................................................41
4.2.3 Emoties...................................................................................................................................................41
4.2.3.1 Hulpvaardigheid en positieve emoties............................................................................................41
4.2.3.2 Hulpvaardigheid en negatieve emoties..........................................................................................42
4.3 Motivationele factoren – Waarom helpt men?....................................................................................42
4.3.1 Verwantschapsselectie...........................................................................................................................42
4.3.2 Wederkerig altruïsme.............................................................................................................................43
4.3.3 De coöperatieve groep...........................................................................................................................44
4.3.4 Beloningen..............................................................................................................................................44
4.3.5 Teveel hulpvaardigheid..........................................................................................................................44
4.3.6 Altruïsme of egoïsme?............................................................................................................................44
4.4 Interpersoonlijke factoren – Wie helpt men?......................................................................................45
4.4.1 Aantrekkelijkheid...................................................................................................................................45
4.4.2 Similariteit..............................................................................................................................................45
4.4.3 Gehechtheid...........................................................................................................................................45
4.4.4 Rolmodellen en sociale normen.............................................................................................................45
5 In groep.................................................................................................................................................... 46
5.1 Sociale categorisatie........................................................................................................................... 46
5.2 In/outgroup........................................................................................................................................ 46
5.3 Effecten.............................................................................................................................................. 46
5.3.1 Accentuation effect................................................................................................................................46
5.3.2 Assumed similarity effect.......................................................................................................................47
5.3.3 Outgroup homogeneity effect................................................................................................................47
5.3.4 Ingroup favoritisme effect......................................................................................................................48
5.4 Valkuilen in groep............................................................................................................................... 49
5.4.1 Group think............................................................................................................................................49
5.4.2 Polarisatie...............................................................................................................................................50
5.4.3 Valkuilen vermijden................................................................................................................................50
6 Stereotypen.............................................................................................................................................. 51
6.1 Kenmerken......................................................................................................................................... 52
6.2 Hoe ontstaan stereotypen?................................................................................................................. 52


3

, 6.3 Enkele begrippen................................................................................................................................ 54
6.4 Anti-stereotypering............................................................................................................................ 55
6.5 Stereotypes en de maatschappij......................................................................................................... 56
7 Attitudes................................................................................................................................................... 57
7.1 Soorten.............................................................................................................................................. 57
7.2 Kenmerken......................................................................................................................................... 58
7.3 Meten................................................................................................................................................ 59
7.3.1 Expliciete, bewuste attitudes: via Likertschaal......................................................................................59
7.3.2 Impliciete, onbewuste attitudes via IAT.................................................................................................59
7.4 Gedrag............................................................................................................................................... 60
7.5 Veranderen........................................................................................................................................ 61
7.5.1 Twee wegen voor overreding (veranderen van attitudes)....................................................................61
7.5.2 Invloed van kenmerken van de bron, boodschap en ontvanger...........................................................61
7.5.2.1 Bron.................................................................................................................................................62
7.5.2.2 Boodschap.......................................................................................................................................62
7.5.2.3 Ontvanger.......................................................................................................................................63




4

Document information

Study
Uploaded on
October 24, 2026
Number of pages
64
Written in
2025/2026
Type
Summary
$12.88

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Sold
0
Followers
0
Items
25
Last sold
-




Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions