Les 3 pedagogiek
Hoofdstuk 6 – Aware parenting
Wat is Aware parenting?
Bewust ouderschap
- Opvoedingsfilosofie die ontwikkeld werd door Aletha Solter
o Visie gebaseerd op
Hechtingstheorie, traumatherapie & neurowetenschappen
- Geen vaste methode met regels die iedereen moet volgen
o Geeft ouders ideeën om op bewuste manier met kinderen om te gaan
Focus aware parenting – goede verbinding met kind
Beloont & straft niet
- Vooral kijken naar gedrag van kind + zoeken naar oorzaak van gedrag
o Gekeken naar onderliggende behoeftes, gevoelens & opgestapelde stress kind
- Ingezet op vervullen van behoeftes & ontladen van stress bij kinderen
o Door vb. huilen, lachen & spelen
Opvoedingsfilosofie die ook in kinderopvang, voorziening & school ingezet kan worden
Opvoedingsfilosofie van Aletha Solter – opgebouwd uit 3 basiselementen
- Hechting bevorderend ouderschap, democratische discipline & herstel van stress &
trauma
o Schuilt in combinatie & integratie van verschillende elementen
- Door met liefde & rede te disciplineren & emoties van kinderen te accepteren
o Band ouder – kind zal versterken & gedragsproblemen voorkomen
Hechting bevorderend Alles wat ouders met hun kind doen
ouderschap - Kan veilige hechting bevorderen of belemmeren
- Manier waarop ouders kind dragen, verwelkomen &
verzorgen
Beïnvloedt sociale ontwikkeling van kind
- Ouders helpen kind tijdens hele kindertijd om zich te
hechten & veilige relaties aan te gaan
Vb. samen koken, tuin spelen, spelletjes spelen,
interesse tonen voor hobby’s, interesses…
Democratische discipline Ouder probeert straffen, belonen & manipuleren te
vermijden
Geen time-outs of kunstmatige consequenties opgelegd
- Opvoeding: gebaseerd op respect, verbinding &
begrip
Straffen & belonen vermijden
- Straffen: ouder gebruikt macht om gedrag te
beïnvloeden
- Belonen: gezien als vorm van omkoping
Ipv. Focus op empathie, verbinding & begeleiden van
kinderen om eigen gedrag te begrijpen & reguleren
Herstel van stress & trauma Kind kans geven om te herstellen van stress & traumatische
ervaringen
1
, -
Door ontladen van emoties
-
Belangrijk: helend effect erkennen huilen, spelen,
lachen…
- Respectvol & empathisch ontvangen van emoties =
basis
Nadruk ligt op voorkomen van stress & trauma
Aware parenting heeft 10 leidende principes
Fysiek contact geven Ouders geven kind voldoende knuffels, aanrakingen & lichamelijk
contact, zonder bang te zijn dat ze hun kind verwennen
Alle emoties aanvaarden Ouders accepteren alle gevoelens van hun kind en laten kind
deze uiten zonder te oordelen
Ontwikkeling op eigen Ouders bieden activiteiten aan die passen bij leeftijd van kind,
tempo zetten kind niet onder druk om sneller te leren of groeien
Leren zonder oordeel Ouders moedigen kind aan om nieuwe vaardigheden te leren,
bekritiseren kind niet & gebruiken geen beloning om prestaties te
stimuleren
Dagelijks tijd & Ouders maken elke dag tijd voor kind, luisteren kijken & reageren
aandacht met aandacht
Beschermen zonder Ouders beschermen kind maar voorkomen niet elk probleem, zo
voorkomen krijgt kind kans om te leren
Zelfstandig problemen Ouders moedigen kind aan om zelf oplossingen te zoeken,
leren oplossen helpen waar nodig maar lossen niet alles op in plaats van kind
Liefdevolle grenzen Ouders stellen redelijke grenzen & begeleiden kind op
stellen vriendelijke manier, houden rekening met behoeften van
iedereen & gebruiken geen straffen, beloningen, omkoping of
bedreiging
Ook voor zichzelf zorgen Ouders houden rekening met eigen behoeften & gevoelens, zijn
daar eerlijk over & offeren zich niet hele tijd op
Eigen ervaringen Ouders denken na over hoe pijnlijke ervaringen uit eigen
verwerken kindertijd hun opvoeding beïnvloeden, proberen pijn te
voorkomen
Balans tussen kind – opvoeder is belangrijk
Hoofdstuk 7 – opvoedingsstijlen
Manier waarop kind in leven staat
- Beïnvloed door: erfelijke aanleg, temperament, invloeden vanuit omgeving &
maatschappij
o Ouders weinig invloed hierop
o Wel in de hand: manier waarop ze met kind omgaan
- Algemene opvoedingsstijlen: meebepalen welke vorm van opvoedgedrag ouders laten
zien in situaties
Opvoedingsstijl – manier waarop ouders invulling geven aan omgang met kind
- Gekenmerkt door bewuste & onbewuste opvatting
2
, o Die ouders hebben over opvoeding mbo. Gevoel & gezag in opvoedingsrelatie
Ouders kunnen bewust voor bepaalde stijl kiezen, maar vaak zijn ze ook
onbewust
Door wetenschappelijk onderzoek – indeling van opvoedingsstijlen
Model vertrekt van 2 dimensies die opvoedingsgerag bepalen
- Controle of mate waarin ouders grenzen stellen, verwachtingen formuleren & gedrag
reguleren
- Responsiviteit of mate waarin ouders warmte, begrip & steun tonen
Responsiviteit Mate waarin ouders warmte, begrip & steun tonen
- Gaat over ‘ondersteunen’
- Over gevoelsrelatie tussen ouder & kind
- Bevat mate van betrokkenheid, emotionele ondersteuning & biedt
ruimte die ouder geeft voor zelfstandigheid van kind
Controle Mate waarin ouders grenzen stellen, verwachtingen formuleren & gedrag
reguleren
- Gaat over ‘structuren’
- Over belang van structuur & houvast
- In vorm van regels & grenzen
Uitdaging ouders: goed, harmonisch evenwicht tussen beide
Door combinatie van dimensies – komen tot 4 opvoedingsstijlen
- Belangrijke kanttekeningen bij model van opvoedingsstijlen
o Er zijn combinaties van stijlen mogelijk
o Extreme of minder extreme vormen
o Ouders kunnen evolueren van ene stijl naar
andere stijl
Geen constante, maar dynamisch gegeven
Persoonlijkheid kind & situatie zal mee stijl bepalen
- Maar ook eigen opvoeding speelt rol
o Gevolgde opleiding, sociaaleconomische status
& normen, waarden & opvattingen
7.1 Autoritaire opvoedingsstijl
Autoritaire ouder – gelooft dat gehoorzaamheid & orde basis is voor goed gedrag
- Idee dat ouders weten wat goed is voor kind & regels niet ter discussie staan
o Aanpak biedt structuur
Kan leiden tot angst, afhankelijkheid bij kinderen (contexten met weinig
ruimte voor initiatief)
Gekenmerkt door veel controle – eisen veel van kinderen
- Verwachten dat kinderen zich aanpassen aan normen + eisen gehoorzaamheid
o Ouders zijn strikt + voeden streng op
Weinig rekening gehouden met gevoelsleven of zelfstandigheid van kind
3
Hoofdstuk 6 – Aware parenting
Wat is Aware parenting?
Bewust ouderschap
- Opvoedingsfilosofie die ontwikkeld werd door Aletha Solter
o Visie gebaseerd op
Hechtingstheorie, traumatherapie & neurowetenschappen
- Geen vaste methode met regels die iedereen moet volgen
o Geeft ouders ideeën om op bewuste manier met kinderen om te gaan
Focus aware parenting – goede verbinding met kind
Beloont & straft niet
- Vooral kijken naar gedrag van kind + zoeken naar oorzaak van gedrag
o Gekeken naar onderliggende behoeftes, gevoelens & opgestapelde stress kind
- Ingezet op vervullen van behoeftes & ontladen van stress bij kinderen
o Door vb. huilen, lachen & spelen
Opvoedingsfilosofie die ook in kinderopvang, voorziening & school ingezet kan worden
Opvoedingsfilosofie van Aletha Solter – opgebouwd uit 3 basiselementen
- Hechting bevorderend ouderschap, democratische discipline & herstel van stress &
trauma
o Schuilt in combinatie & integratie van verschillende elementen
- Door met liefde & rede te disciplineren & emoties van kinderen te accepteren
o Band ouder – kind zal versterken & gedragsproblemen voorkomen
Hechting bevorderend Alles wat ouders met hun kind doen
ouderschap - Kan veilige hechting bevorderen of belemmeren
- Manier waarop ouders kind dragen, verwelkomen &
verzorgen
Beïnvloedt sociale ontwikkeling van kind
- Ouders helpen kind tijdens hele kindertijd om zich te
hechten & veilige relaties aan te gaan
Vb. samen koken, tuin spelen, spelletjes spelen,
interesse tonen voor hobby’s, interesses…
Democratische discipline Ouder probeert straffen, belonen & manipuleren te
vermijden
Geen time-outs of kunstmatige consequenties opgelegd
- Opvoeding: gebaseerd op respect, verbinding &
begrip
Straffen & belonen vermijden
- Straffen: ouder gebruikt macht om gedrag te
beïnvloeden
- Belonen: gezien als vorm van omkoping
Ipv. Focus op empathie, verbinding & begeleiden van
kinderen om eigen gedrag te begrijpen & reguleren
Herstel van stress & trauma Kind kans geven om te herstellen van stress & traumatische
ervaringen
1
, -
Door ontladen van emoties
-
Belangrijk: helend effect erkennen huilen, spelen,
lachen…
- Respectvol & empathisch ontvangen van emoties =
basis
Nadruk ligt op voorkomen van stress & trauma
Aware parenting heeft 10 leidende principes
Fysiek contact geven Ouders geven kind voldoende knuffels, aanrakingen & lichamelijk
contact, zonder bang te zijn dat ze hun kind verwennen
Alle emoties aanvaarden Ouders accepteren alle gevoelens van hun kind en laten kind
deze uiten zonder te oordelen
Ontwikkeling op eigen Ouders bieden activiteiten aan die passen bij leeftijd van kind,
tempo zetten kind niet onder druk om sneller te leren of groeien
Leren zonder oordeel Ouders moedigen kind aan om nieuwe vaardigheden te leren,
bekritiseren kind niet & gebruiken geen beloning om prestaties te
stimuleren
Dagelijks tijd & Ouders maken elke dag tijd voor kind, luisteren kijken & reageren
aandacht met aandacht
Beschermen zonder Ouders beschermen kind maar voorkomen niet elk probleem, zo
voorkomen krijgt kind kans om te leren
Zelfstandig problemen Ouders moedigen kind aan om zelf oplossingen te zoeken,
leren oplossen helpen waar nodig maar lossen niet alles op in plaats van kind
Liefdevolle grenzen Ouders stellen redelijke grenzen & begeleiden kind op
stellen vriendelijke manier, houden rekening met behoeften van
iedereen & gebruiken geen straffen, beloningen, omkoping of
bedreiging
Ook voor zichzelf zorgen Ouders houden rekening met eigen behoeften & gevoelens, zijn
daar eerlijk over & offeren zich niet hele tijd op
Eigen ervaringen Ouders denken na over hoe pijnlijke ervaringen uit eigen
verwerken kindertijd hun opvoeding beïnvloeden, proberen pijn te
voorkomen
Balans tussen kind – opvoeder is belangrijk
Hoofdstuk 7 – opvoedingsstijlen
Manier waarop kind in leven staat
- Beïnvloed door: erfelijke aanleg, temperament, invloeden vanuit omgeving &
maatschappij
o Ouders weinig invloed hierop
o Wel in de hand: manier waarop ze met kind omgaan
- Algemene opvoedingsstijlen: meebepalen welke vorm van opvoedgedrag ouders laten
zien in situaties
Opvoedingsstijl – manier waarop ouders invulling geven aan omgang met kind
- Gekenmerkt door bewuste & onbewuste opvatting
2
, o Die ouders hebben over opvoeding mbo. Gevoel & gezag in opvoedingsrelatie
Ouders kunnen bewust voor bepaalde stijl kiezen, maar vaak zijn ze ook
onbewust
Door wetenschappelijk onderzoek – indeling van opvoedingsstijlen
Model vertrekt van 2 dimensies die opvoedingsgerag bepalen
- Controle of mate waarin ouders grenzen stellen, verwachtingen formuleren & gedrag
reguleren
- Responsiviteit of mate waarin ouders warmte, begrip & steun tonen
Responsiviteit Mate waarin ouders warmte, begrip & steun tonen
- Gaat over ‘ondersteunen’
- Over gevoelsrelatie tussen ouder & kind
- Bevat mate van betrokkenheid, emotionele ondersteuning & biedt
ruimte die ouder geeft voor zelfstandigheid van kind
Controle Mate waarin ouders grenzen stellen, verwachtingen formuleren & gedrag
reguleren
- Gaat over ‘structuren’
- Over belang van structuur & houvast
- In vorm van regels & grenzen
Uitdaging ouders: goed, harmonisch evenwicht tussen beide
Door combinatie van dimensies – komen tot 4 opvoedingsstijlen
- Belangrijke kanttekeningen bij model van opvoedingsstijlen
o Er zijn combinaties van stijlen mogelijk
o Extreme of minder extreme vormen
o Ouders kunnen evolueren van ene stijl naar
andere stijl
Geen constante, maar dynamisch gegeven
Persoonlijkheid kind & situatie zal mee stijl bepalen
- Maar ook eigen opvoeding speelt rol
o Gevolgde opleiding, sociaaleconomische status
& normen, waarden & opvattingen
7.1 Autoritaire opvoedingsstijl
Autoritaire ouder – gelooft dat gehoorzaamheid & orde basis is voor goed gedrag
- Idee dat ouders weten wat goed is voor kind & regels niet ter discussie staan
o Aanpak biedt structuur
Kan leiden tot angst, afhankelijkheid bij kinderen (contexten met weinig
ruimte voor initiatief)
Gekenmerkt door veel controle – eisen veel van kinderen
- Verwachten dat kinderen zich aanpassen aan normen + eisen gehoorzaamheid
o Ouders zijn strikt + voeden streng op
Weinig rekening gehouden met gevoelsleven of zelfstandigheid van kind
3
