♥ Heads up for Hope Study
H B O -V E R PL E E G KU N D E · J A A R 1 · T &T 2 · W E E K 4
Psychopathologie, DSM-
5, het brein &
etiologisch redeneren
Theorie & Toepassing 2 · psychologie & klinisch redeneren
7 25 —
leerdoelen, elk apart oefenvragen in schema’s en
uitgewerkt toetsstijl, met uitleg ezelsbruggen
NA DEZE SAMENVATTING KUN JE
1. uitleggen wat normaal en afwijkend gedrag is
2. de voor- en nadelen van de DSM-5 benoemen
3. de begrippen DSM-5, psychische stoornis, comorbiditeit,
differentiaaldiagnostiek en bejegening uitleggen
4. psychopathologie verklaren vanuit het biopsychosociaal model
5. de bouw van het brein beschrijven: neuron, neurotransmitters, neocortex,
limbisch systeem, hersenstam
6. biologische, psychologische en socioculturele factoren gebruiken bij
etiologisch redeneren
7. met het ICF-model een PES-diagnose formuleren bij een casus
Heads up for Hope Study · studiesamenvatting gemaakt door een HBO-V-student, met hulp van AI en
gecontroleerd tegen de literatuur. Geen officieel lesmateriaal van een hogeschool. Gebruik naast je
b k
Heads up for Hope Study · T&T 2 · week 4 · Psychopathologie, DSM-5, het brein & etiologisch redeneren 1
,Zo haal je het meeste uit deze samenvatting
Elke paragraaf hoort bij één leerdoel. Je leert dus precies wat er gevraagd wordt, niet meer en niet minder.
1 · Lees een leerdoel 2 · Leer de vetgedrukte woorden
Lees de vragen en antwoorden. Dek het Zo staan de begrippen meestal in de toets.
antwoord af en probeer het eerst zelf.
3 · Check jezelf 4 · Oefen
Vink een leerdoel pas af als je het kader “Kun je Maak achterin de 25 oefenvragen. De
dit uitleggen?” zonder te kijken kunt antwoorden staan erna, met uitleg.
beantwoorden.
LEGEND A
Onthoudtip = ezelsbrug · Let op = veelgemaakte fout · In de praktijk = toepassing in de zorg · Kun je
dit uitleggen? = check aan het eind van elk leerdoel.
Inhoud
1. Leerdoel 1: uitleggen wat normaal en afwijkend gedrag is
2. Leerdoel 2: de voor- en nadelen van de DSM-5 benoemen
3. Leerdoel 3: de begrippen DSM-5, psychische stoornis, comorbiditeit, differentiaaldiagnostiek en
bejegening uitleggen
4. Leerdoel 4: psychopathologie verklaren vanuit het biopsychosociaal model
5. Leerdoel 5: de bouw van het brein beschrijven: neuron, neurotransmitters, neocortex, limbisch
systeem, hersenstam
6. Leerdoel 6: biologische, psychologische en socioculturele factoren gebruiken bij etiologisch
redeneren
7. Leerdoel 7: met het ICF-model een PES-diagnose formuleren bij een casus
8. Oefenvragen en antwoorden
9. Verantwoording
Heads up for Hope Study · T&T 2 · week 4 · Psychopathologie, DSM-5, het brein & etiologisch redeneren 2
, L EER D OEL 1
De student kan uitleggen wat normaal en afwijkend gedrag is
Wat is psychopathologie en wat is een psychische stoornis?
Psychopathologie is de leer van psychische stoornissen: hun verschijnselen, ontstaan en beloop.
Een psychische stoornis is een afwijkend gedragspatroon met aanzienlijke persoonlijke stress (lijden) of
een beperkt functioneren, dat langdurig aanhoudt en niet past bij een normale reactie in de (culturele)
context.
Wanneer is gedrag afwijkend? Noem de zes criteria.
Uitzonderlijkheid: het gedrag komt zelden voor.
Sociale afwijking: het past niet bij de sociale normen.
Foute perceptie of interpretatie van de realiteit (bijv. hallucinaties, wanen).
Aanzienlijk emotioneel lijden (persoonlijke lijdensdruk).
Ongepast of contraproductief gedrag (je ondermijnt je eigen doelen).
Gevaar voor zichzelf of anderen.
LET OP
Of gedrag afwijkend is, hangt af van cultuur, tijd en context. Eén criterium alleen is meestal niet
genoeg.
Een hallucinatie is een waarneming zonder externe prikkel en is een
Hallucinatie
voorbeeld van een foute perceptie van de realiteit.
Symptomen zijn uitingen van een stoornis; diagnostische criteria leggen vast
Symptoom en diagnostisch
welke verschijnselen, in welk minimumaantal en met welke duur, aanwezig
criterium
moeten zijn voor een classificatie.
Wanneer spreek je volgens de DSM-5 van een stoornis?
Bij emotioneel en persoonlijk lijden, ernstige belemmeringen in het functioneren op belangrijke
levensgebieden, die langere tijd aanhouden en niet meer passen bij een normale reactie binnen de
(culturele) context. Het oordeel ‘afwijkend’ is zelden waardevrij. Lijden kan ook een normale reactie zijn
(rouw); dan is juist het ontbreken van emotie afwijkend.
K UN JE D IT UITLEGGEN ZOND ER TE K IJK EN?
Noem de zes criteria voor afwijkend gedrag met een voorbeeld.
Heads up for Hope Study · T&T 2 · week 4 · Psychopathologie, DSM-5, het brein & etiologisch redeneren 3
H B O -V E R PL E E G KU N D E · J A A R 1 · T &T 2 · W E E K 4
Psychopathologie, DSM-
5, het brein &
etiologisch redeneren
Theorie & Toepassing 2 · psychologie & klinisch redeneren
7 25 —
leerdoelen, elk apart oefenvragen in schema’s en
uitgewerkt toetsstijl, met uitleg ezelsbruggen
NA DEZE SAMENVATTING KUN JE
1. uitleggen wat normaal en afwijkend gedrag is
2. de voor- en nadelen van de DSM-5 benoemen
3. de begrippen DSM-5, psychische stoornis, comorbiditeit,
differentiaaldiagnostiek en bejegening uitleggen
4. psychopathologie verklaren vanuit het biopsychosociaal model
5. de bouw van het brein beschrijven: neuron, neurotransmitters, neocortex,
limbisch systeem, hersenstam
6. biologische, psychologische en socioculturele factoren gebruiken bij
etiologisch redeneren
7. met het ICF-model een PES-diagnose formuleren bij een casus
Heads up for Hope Study · studiesamenvatting gemaakt door een HBO-V-student, met hulp van AI en
gecontroleerd tegen de literatuur. Geen officieel lesmateriaal van een hogeschool. Gebruik naast je
b k
Heads up for Hope Study · T&T 2 · week 4 · Psychopathologie, DSM-5, het brein & etiologisch redeneren 1
,Zo haal je het meeste uit deze samenvatting
Elke paragraaf hoort bij één leerdoel. Je leert dus precies wat er gevraagd wordt, niet meer en niet minder.
1 · Lees een leerdoel 2 · Leer de vetgedrukte woorden
Lees de vragen en antwoorden. Dek het Zo staan de begrippen meestal in de toets.
antwoord af en probeer het eerst zelf.
3 · Check jezelf 4 · Oefen
Vink een leerdoel pas af als je het kader “Kun je Maak achterin de 25 oefenvragen. De
dit uitleggen?” zonder te kijken kunt antwoorden staan erna, met uitleg.
beantwoorden.
LEGEND A
Onthoudtip = ezelsbrug · Let op = veelgemaakte fout · In de praktijk = toepassing in de zorg · Kun je
dit uitleggen? = check aan het eind van elk leerdoel.
Inhoud
1. Leerdoel 1: uitleggen wat normaal en afwijkend gedrag is
2. Leerdoel 2: de voor- en nadelen van de DSM-5 benoemen
3. Leerdoel 3: de begrippen DSM-5, psychische stoornis, comorbiditeit, differentiaaldiagnostiek en
bejegening uitleggen
4. Leerdoel 4: psychopathologie verklaren vanuit het biopsychosociaal model
5. Leerdoel 5: de bouw van het brein beschrijven: neuron, neurotransmitters, neocortex, limbisch
systeem, hersenstam
6. Leerdoel 6: biologische, psychologische en socioculturele factoren gebruiken bij etiologisch
redeneren
7. Leerdoel 7: met het ICF-model een PES-diagnose formuleren bij een casus
8. Oefenvragen en antwoorden
9. Verantwoording
Heads up for Hope Study · T&T 2 · week 4 · Psychopathologie, DSM-5, het brein & etiologisch redeneren 2
, L EER D OEL 1
De student kan uitleggen wat normaal en afwijkend gedrag is
Wat is psychopathologie en wat is een psychische stoornis?
Psychopathologie is de leer van psychische stoornissen: hun verschijnselen, ontstaan en beloop.
Een psychische stoornis is een afwijkend gedragspatroon met aanzienlijke persoonlijke stress (lijden) of
een beperkt functioneren, dat langdurig aanhoudt en niet past bij een normale reactie in de (culturele)
context.
Wanneer is gedrag afwijkend? Noem de zes criteria.
Uitzonderlijkheid: het gedrag komt zelden voor.
Sociale afwijking: het past niet bij de sociale normen.
Foute perceptie of interpretatie van de realiteit (bijv. hallucinaties, wanen).
Aanzienlijk emotioneel lijden (persoonlijke lijdensdruk).
Ongepast of contraproductief gedrag (je ondermijnt je eigen doelen).
Gevaar voor zichzelf of anderen.
LET OP
Of gedrag afwijkend is, hangt af van cultuur, tijd en context. Eén criterium alleen is meestal niet
genoeg.
Een hallucinatie is een waarneming zonder externe prikkel en is een
Hallucinatie
voorbeeld van een foute perceptie van de realiteit.
Symptomen zijn uitingen van een stoornis; diagnostische criteria leggen vast
Symptoom en diagnostisch
welke verschijnselen, in welk minimumaantal en met welke duur, aanwezig
criterium
moeten zijn voor een classificatie.
Wanneer spreek je volgens de DSM-5 van een stoornis?
Bij emotioneel en persoonlijk lijden, ernstige belemmeringen in het functioneren op belangrijke
levensgebieden, die langere tijd aanhouden en niet meer passen bij een normale reactie binnen de
(culturele) context. Het oordeel ‘afwijkend’ is zelden waardevrij. Lijden kan ook een normale reactie zijn
(rouw); dan is juist het ontbreken van emotie afwijkend.
K UN JE D IT UITLEGGEN ZOND ER TE K IJK EN?
Noem de zes criteria voor afwijkend gedrag met een voorbeeld.
Heads up for Hope Study · T&T 2 · week 4 · Psychopathologie, DSM-5, het brein & etiologisch redeneren 3
