LM 2: de prenatale tijd:
2.1 De ontwikkeling van embryo & foetus:
• Prenatale tijd= periode vr geboorte.
• Voor geboorte al belangrijke (beïnvloedbare) ontwikkeling plaatsvinden.
• In 9 maanden:
Ontw 1 enkele cel nr baby (50cm) mt typische menselijke eigenschappen die
kan eten, ademen, bewegen, ...
Zwangerschap: 266 dagen – 38 weken of 40 weken?
3 fases/ stadia:
1) Germinale stadium of kiemstadium:
• 0-2 weken na bevruchting: vruchtbeginsel.
• Vral ‘innesteling’ -- eerste aanzet.
2) Embryonale stadium= embryo:
• 2-8 weken na bevruchting.
• Organen ontwikkelen zich => organogenese!
• Structurele uitbouw organen.
• Herkenbare menselijke trekken op einde vn deze fase.
• Opmerkelijke ontwikkeling:
Embryo vn 1,5 mm --> mensenkind vn 3 cm => erg belangrijke maar delicate
periode!!
3) Foetale fase= foetus:
• 8 weken – geboorte
• Verdere lichamelijke/ fysiologische ontw.
Ontw vn functies, mt psychologisch perspectief (=kijken nr ontw vn
waarnemen & reageren op prikkels) + hoe foetus waarneemt/ reageert op
prikkels
• Meeste organen functioneren=> functieontwikkeling!
• Fase vd ‘groei’
2.2 Aandachtspunten bij zwangerschap:
, Tips bij zwangerschap bij cliënt:
• Niet roken, drinken
• Geen rauw vlees/ vis
Prenatale omgevingsinvloeden:
• Kind in baarmoeder --> goed beschermd tgn schadelijke invloeden.
Baarmoederwand & vruchtwater = schokdemper.
Lichaamstemp moeder is constant & comfortabel.
Placenta (moederkoek) houdt veel schadelijke stoffen tgn: selectieve barrière.
• Toch geen ‘absolute veiligheid’! Effect is afh vn dosis, leeftijd foetus, ...
2.2.1 Infecties bij de moeder:
Rubella-virus (rode hond) • Virus enorm klein --> drdr binnenin placenta kunnen.
• Gevaarlijk tijdens: 1e 12 weken vn zwangerschap:
80% heeft afwijkingen.
• Nadien drastisch minder: eerder verlaagd
geboortegewicht/ verminderd gehoor.
• Risico's: doofheid, cataract, hartafwijkingen,
verstandelijke beperking.
• In Vlaanderen: inenting peuter & elf/ twaalfjarige
meisjes (nt verplicht).
Toxoplasmose • Cc mt uitwerpselen vn katten, rauw vlees, rauwe
(kattenziekte) groenten vermijden indien nt immuun.
• Vr vrouw wng gevolgen.
• Eens doorgemaakt: blijvend immuun.
• Risico's tijdens zwangerschap: miskraam (1-3
maand), ernstige oog-hersenafwijkingen: nadien
gevolgen geringer.
• Kenbaar via bloedonderzoek.
CMV: cytomegalovirus • Handen wassen, cc mt urine & speeksel vermijden.
• Komt vrij vaak voor, zeer besmettelijk via
lichaamsvocht.
• Zeker bij mensen die vaak in cc komen mt kleine
kinderen, ouderen, zieke mensen.
• Via bloedcontrole duidelijk.
• Vral gevaarlijk als je dit nog nt eerder doormaakte.
• Risico’s vr baby: gehoor en gezichtsstoornissen,
groeiachterstand & mentale achterstand.
2.1 De ontwikkeling van embryo & foetus:
• Prenatale tijd= periode vr geboorte.
• Voor geboorte al belangrijke (beïnvloedbare) ontwikkeling plaatsvinden.
• In 9 maanden:
Ontw 1 enkele cel nr baby (50cm) mt typische menselijke eigenschappen die
kan eten, ademen, bewegen, ...
Zwangerschap: 266 dagen – 38 weken of 40 weken?
3 fases/ stadia:
1) Germinale stadium of kiemstadium:
• 0-2 weken na bevruchting: vruchtbeginsel.
• Vral ‘innesteling’ -- eerste aanzet.
2) Embryonale stadium= embryo:
• 2-8 weken na bevruchting.
• Organen ontwikkelen zich => organogenese!
• Structurele uitbouw organen.
• Herkenbare menselijke trekken op einde vn deze fase.
• Opmerkelijke ontwikkeling:
Embryo vn 1,5 mm --> mensenkind vn 3 cm => erg belangrijke maar delicate
periode!!
3) Foetale fase= foetus:
• 8 weken – geboorte
• Verdere lichamelijke/ fysiologische ontw.
Ontw vn functies, mt psychologisch perspectief (=kijken nr ontw vn
waarnemen & reageren op prikkels) + hoe foetus waarneemt/ reageert op
prikkels
• Meeste organen functioneren=> functieontwikkeling!
• Fase vd ‘groei’
2.2 Aandachtspunten bij zwangerschap:
, Tips bij zwangerschap bij cliënt:
• Niet roken, drinken
• Geen rauw vlees/ vis
Prenatale omgevingsinvloeden:
• Kind in baarmoeder --> goed beschermd tgn schadelijke invloeden.
Baarmoederwand & vruchtwater = schokdemper.
Lichaamstemp moeder is constant & comfortabel.
Placenta (moederkoek) houdt veel schadelijke stoffen tgn: selectieve barrière.
• Toch geen ‘absolute veiligheid’! Effect is afh vn dosis, leeftijd foetus, ...
2.2.1 Infecties bij de moeder:
Rubella-virus (rode hond) • Virus enorm klein --> drdr binnenin placenta kunnen.
• Gevaarlijk tijdens: 1e 12 weken vn zwangerschap:
80% heeft afwijkingen.
• Nadien drastisch minder: eerder verlaagd
geboortegewicht/ verminderd gehoor.
• Risico's: doofheid, cataract, hartafwijkingen,
verstandelijke beperking.
• In Vlaanderen: inenting peuter & elf/ twaalfjarige
meisjes (nt verplicht).
Toxoplasmose • Cc mt uitwerpselen vn katten, rauw vlees, rauwe
(kattenziekte) groenten vermijden indien nt immuun.
• Vr vrouw wng gevolgen.
• Eens doorgemaakt: blijvend immuun.
• Risico's tijdens zwangerschap: miskraam (1-3
maand), ernstige oog-hersenafwijkingen: nadien
gevolgen geringer.
• Kenbaar via bloedonderzoek.
CMV: cytomegalovirus • Handen wassen, cc mt urine & speeksel vermijden.
• Komt vrij vaak voor, zeer besmettelijk via
lichaamsvocht.
• Zeker bij mensen die vaak in cc komen mt kleine
kinderen, ouderen, zieke mensen.
• Via bloedcontrole duidelijk.
• Vral gevaarlijk als je dit nog nt eerder doormaakte.
• Risico’s vr baby: gehoor en gezichtsstoornissen,
groeiachterstand & mentale achterstand.
