LM 1: Terreinverkenning:
Wat is levenslooppsychologie?
= ontwikkelingspsychologie
= wetenschap bestudeert hoe gedrag vn mensen (motorisch, sociaal, emotioneel, taal, ...)
verandert in loop vh leven.
• Elk mens is anders --> toch zn er gelijkenissen.
• Wetenschap zoekt patronen in hoe gedrag evolueert doorheen levensfasen.
• Ook begrijpen hoe veranderingen gebeuren & wt drin rol speelt.
!! P.14 handboek: geschiedenis vn ontwikkelingspsychologie niet kennen!!
1.1 De indeling in fasen:
4 delen in ontwikkelingspsychologie:
- Kinderpsychologie
- Jeugdpsychologie
- Psychologie vn volwassenheid
- Psychologie vn ouderdom
Leeftijdsfasen handboek:
Prenatale fase Bevruchting tot geboorte
Babytijd 0-1 jaar
Peutertijd 1-3 jaar
Kleutertijd 3-6 jaar
Schooltijd/ periode 6-12 jaar
Adolescentie 12-20 jaar
Volwassenheid 20- 65 jaar
Ouderdom 65- levenseinde
1.2 Factoren die ontwikkeling sturen:
• Nature-nurture-debat:
Nature: erfelijke aanleg/ DNA meeste invloed.
Nurture: omgeving & ervaringen meeste invloed.
Beide: wisselwerking tss erfelijkheid & omgevingsinvloeden.
1.2.1 De rol van erfelijkheid:
• Wat is aangeboren?
DNA, bevat genen verspreid over 46 chromosomen.
Genen zorgen vr aanmaak vn eiwitten.
Belangrijk vr bouw & functioneren vn lichaam. (vb: hersenen)
Impact op intelligentie, temprament, verlangens, gevoelens, ...
, • Weinig invloed op ...
• Toch: erfelijkheid alleen is niet genoeg!
Juiste moment
Gepaste omgeving
1.2.2 De rol vh milieu of omgeving:
• = Impact vn omgevingsfactoren op groei/ ontwikkeling.
• Kritische/ gevoelige periodes
Vb: gevolgen vn sociale isolatie
Vb: Genie Wiley
+ “mensen hebben andere mensen nodig om volwaardig mens te worden”
• Eerste waar we aan denken --> opvoeding thuis...
• Wijze wrop ouders mt kinderen omgaan --> belangrijk vr ontwikkeling vh individu.
+ effecten beperken zich nt tt kinderen & adolescentie => levenslang doorgaan.
• Toch is dit maar deel vh verhaal.
!! Handboek p. 17-18 niet kennen!!
1.2.3 Interactie tss erfelijkheid & milieu:
Soort Siamese tweeling --> beiden hebben invloed.
• Hoeveel gewicht? Soms meer het ene, soms meer het andere, ...
Vb: lichaamslengte – motorische ontw – taal die kind spreekt.
• Wat is het meest belangrijk?
Uit elkaar halen is zeer moeilijk, vaak zeer verstrengeld.
!! Handboek p. 20 balansmodel niet kennen!!
“Zit talent in je genen?” “Het is deels genetisch, maar zonder de juiste omgeving gebeurt er
niets.”
Denkoefening zie dia 14 ppt terreinverkenning.
Voorbeeldexamen:
• Het gedrag van je kind heb je als ouder id hand.
=> gaat over nature-nurture debat --> gedrag bepaald dr erfelijkheid of door milieu?
=> erfelijkheid: ons DNA/ erfelijkheid bepaalt onze intelligentie, temperament, emoties.
Vb: gedrag van kind bepaald dr temperament, intelligentie
=> milieu: omgeving bepaalt gedrag.
Wat is levenslooppsychologie?
= ontwikkelingspsychologie
= wetenschap bestudeert hoe gedrag vn mensen (motorisch, sociaal, emotioneel, taal, ...)
verandert in loop vh leven.
• Elk mens is anders --> toch zn er gelijkenissen.
• Wetenschap zoekt patronen in hoe gedrag evolueert doorheen levensfasen.
• Ook begrijpen hoe veranderingen gebeuren & wt drin rol speelt.
!! P.14 handboek: geschiedenis vn ontwikkelingspsychologie niet kennen!!
1.1 De indeling in fasen:
4 delen in ontwikkelingspsychologie:
- Kinderpsychologie
- Jeugdpsychologie
- Psychologie vn volwassenheid
- Psychologie vn ouderdom
Leeftijdsfasen handboek:
Prenatale fase Bevruchting tot geboorte
Babytijd 0-1 jaar
Peutertijd 1-3 jaar
Kleutertijd 3-6 jaar
Schooltijd/ periode 6-12 jaar
Adolescentie 12-20 jaar
Volwassenheid 20- 65 jaar
Ouderdom 65- levenseinde
1.2 Factoren die ontwikkeling sturen:
• Nature-nurture-debat:
Nature: erfelijke aanleg/ DNA meeste invloed.
Nurture: omgeving & ervaringen meeste invloed.
Beide: wisselwerking tss erfelijkheid & omgevingsinvloeden.
1.2.1 De rol van erfelijkheid:
• Wat is aangeboren?
DNA, bevat genen verspreid over 46 chromosomen.
Genen zorgen vr aanmaak vn eiwitten.
Belangrijk vr bouw & functioneren vn lichaam. (vb: hersenen)
Impact op intelligentie, temprament, verlangens, gevoelens, ...
, • Weinig invloed op ...
• Toch: erfelijkheid alleen is niet genoeg!
Juiste moment
Gepaste omgeving
1.2.2 De rol vh milieu of omgeving:
• = Impact vn omgevingsfactoren op groei/ ontwikkeling.
• Kritische/ gevoelige periodes
Vb: gevolgen vn sociale isolatie
Vb: Genie Wiley
+ “mensen hebben andere mensen nodig om volwaardig mens te worden”
• Eerste waar we aan denken --> opvoeding thuis...
• Wijze wrop ouders mt kinderen omgaan --> belangrijk vr ontwikkeling vh individu.
+ effecten beperken zich nt tt kinderen & adolescentie => levenslang doorgaan.
• Toch is dit maar deel vh verhaal.
!! Handboek p. 17-18 niet kennen!!
1.2.3 Interactie tss erfelijkheid & milieu:
Soort Siamese tweeling --> beiden hebben invloed.
• Hoeveel gewicht? Soms meer het ene, soms meer het andere, ...
Vb: lichaamslengte – motorische ontw – taal die kind spreekt.
• Wat is het meest belangrijk?
Uit elkaar halen is zeer moeilijk, vaak zeer verstrengeld.
!! Handboek p. 20 balansmodel niet kennen!!
“Zit talent in je genen?” “Het is deels genetisch, maar zonder de juiste omgeving gebeurt er
niets.”
Denkoefening zie dia 14 ppt terreinverkenning.
Voorbeeldexamen:
• Het gedrag van je kind heb je als ouder id hand.
=> gaat over nature-nurture debat --> gedrag bepaald dr erfelijkheid of door milieu?
=> erfelijkheid: ons DNA/ erfelijkheid bepaalt onze intelligentie, temperament, emoties.
Vb: gedrag van kind bepaald dr temperament, intelligentie
=> milieu: omgeving bepaalt gedrag.
