Samenvatting BIV | Internal Audit | Nyenrode | 2026/2027

Samenvatting BIV

Inhoud
Samenvatting BIV................................................................................................ 1
Overzicht artikelen per college:...........................................................................3
College 1 & 2................................................................................................ 4
Algemeen............................................................................................................ 4
Starrenveld – Typologiemodel.............................................................................. 6
WBCSD & IIA - Three lines position paper............................................................8
Wrigley & Straker – Business models with a framework....................................10
College 3 & 4.............................................................................................. 11
Paape – In control (Risico tolerantie).................................................................11
COSO ICF........................................................................................................... 13
Kaplan & Mikes – Managing risks: A new Framework.........................................17
College 5..................................................................................................... 18
Boritz – Informatie integriteit & kwaliteit...........................................................18
Tee – Datakwaliteit............................................................................................ 19
College 7..................................................................................................... 20
Handreiking 1148 en NV COS 315 – Schein - CTA..............................................20
Kaptein – Cultuur meten met deugden..............................................................22
Meyer – cultuur effectief werkbaar maken en vorm geven................................23
College 8..................................................................................................... 24
Quinn & Cameron.............................................................................................. 24
Yohn – Cultuur is iedereens verantwoordelijkheid.............................................25
College 9..................................................................................................... 26
Ouchi – Control Mechanisms............................................................................. 26
Merchant – Management control systems.........................................................28
College 10................................................................................................... 31
Simons – Control in an age of empowerment....................................................31
Kaplan & Norton – BSC...................................................................................... 33
College 11................................................................................................... 34
Jeurissen – Ethiek.............................................................................................. 34
College 12................................................................................................... 37
Martin – Through the ethics looking glass.........................................................37
De vries en De Vries – Zonder dialoog geen compliance...................................39
College 13 & 14.......................................................................................... 41
COSO ERM 2017................................................................................................ 41

1

,Kaplan & Mikes – a new framework...................................................................43
Institute of riskmanagement – de essentie van risicomanagement..................44
Nassim & Daniel – ‘six mistakes’ executives make in risk management...........45
Mondeling voorbereiding................................................................................... 46
Nieuwsberichten vanuit FD................................................................................ 47




2

,Overzicht artikelen per college:
Onderwerp Colleg Artikelen
e
De organisatie C1  Algemeen
 Starrenveld: typologieën
 IIA: three lines position
C2  Wrigley & straker:
Interne beheersing C3  Paape
 COSO 2013
C4  Kaplan
Informatie & processen C5  Boritz: informatie integriteit
 Tee: datakwaliteit
C6 Geen artikelen.
Cultuur C7  NBA-handreiking 1148: inzicht in soft
controls als verplichting vanuit standaard
315.
 Kaptein: 8 deugden model om cultuur te
meten (gedrag beïnvloedende soft
controls).
 Meyer: 6 richtlijnen om cultuur effectief en
werkbaar vorm te geven.
C8  Robert & Quinn: model van concurrerende
waarden.
 Roon & Rouwelaar:
 Yohn: model waarin verantwoordelijkheden
voor bedrijfscultuur verdeeld zijn over 6
groepen.
Management Control C9  Ouchi:
 Merchant & Stede:
C10  Simons:
 Kaplan & Norton:
Ethiek & integriteit C11  Jeurissen
C12  Martin
 De Vries & de Vries
Risicomanagement C13 &  COSO ERM
C14  Kaplan
 Essentie van riskmanagement
 Nassim & Taleb




3

, College 1 & 2

Algemeen
Doel van BIV IB
Aandacht besteden hoe de processen zijn ingestoken (processen), beïnvloeden
van medewerkers om hetzelfde doel na te streven (gedrag), betrouwbare
informatie (informatie). De maatregelen die het management treft om de
doelstellingen te behalen

Benaderingen
Bij dit vak is het niet meer voldoende om enkel naar de traditionele benadering
te kijken. Maar richten we ons meer op een bredere governance, bedrijfsmatige
focus (3 lines model). Naast de betrouwbare financiële rapportage ook
effectiviteit en efficiency, operations en compliance (COSO-model).
Omgeving, mens, cultuur en gedrag bepalen of voordelen van een effectief
control systeem benut worden.

Belang van IB vanuit de organisatie
Het belang van IB voor een organisatie is voornamelijk om schandalen te
voorkomen. Het onder controle krijgen van bedrijfsprocessen en de bijbehorende
informatie stromen is essentieel om de doelstellingen van de organisatie te
realiseren. Eén van die doelstellingen is ook om een correcte jaarrekening op te
leveren.

Belang van IB vanuit de accountant
NV COS 315 vereist dat we inzicht verkrijgen in een organisatie om een afwijking
van materieel belang te identificeren. Om een oordeel te kunnen vormen over de
interne beheersing en de realisatie van de doelstellingen van interne beheersing,
waaronder betrouwbare financiële informatie, helpt het je vanuit het perspectief
van het management te kunnen kijken en de beheersingsvraagstukken vanuit
hun perspectief te doorgronden. Begrip van de organisatie leidt tot inzicht wat
het management doet en waarom. Dat verbetert
de risicoanalyse die de accountant doet. Vanuit NV COS 315 kun je dus makkelijk
de koppeling maken met
COSO ICF.

Wat is een intern beheersingsprobleem?
Het management wil graag iets bereiken, vastgelegd in de doelstellingen van de
organisatie. Het management heeft daar, in grote lijnen, de volgende
bedrijfsmiddelen voor:
- Activa (en passiva)
- Mensen
- Informatie (om te kunnen verantwoorden en beslissingen te nemen)
Uiteraard leven we niet in een perfecte wereld, dus er kan best een hoop
misgaan binnen een organisatie. Processen kunnen niet efficiënt of effectief zijn,
medewerkers kunnen 'rare' dingen doen of informatie is niet betrouwbaar.
Daarmee komt het realiseren van de doelstellingen van een organisatie in gevaar.
Dit zijn interne beheersingsproblemen die door het management moeten worden
opgelost en daarvoor worden beheersingsmaatregelen genomen.

Hoe verhoudt risicomanagement zich tot IB?
Betrouwbaarheid van de (financiële) informatie is ook één van de doelstellingen
van Enterprise Risk Management (COSO ERM). Strategisch doel van ERM is het

4