Week 1
★ CV 10.1
OvJ: vertegenwoordigt het OM. Het OM is hiërarchisch georganiseerd en valt onder de politieke
verantwoordelijkheid van het Minister van Justitie en Veiligheid. De OvJ is verantwoording
verschuldigd aan zijn superieuren, en de minister kan aanwijzingen geven aan de OvJ 127 RvO MR.
Hij is niet verplicht elk strafbaar feit te vervolgen. Opportuniteitsbeginsel → van vervolging mag ook
worden afgezien op gronden van het algemeen belang 167 lid 2 Sv. Hij mag niet koste wat kost een
veroordeling nastreven. Hij moet bv tot vrijspraak rekenen als hij zelf van oordeel is dat er
onvoldoende bewijs is. Het OM speelt ook een rol bij de tenuitvoerlegging van de opgelegde straffen
en maatregelen. Als de rechtbank de oproeping van een getuige beveelt, moet de OvJ dat bevel
effectueren 315 lid 1 Sv. Het opsporingsonderzoek wordt onder zijn leiding verricht.
De verdachte: 27 Sv → Hollende Kleurling en Damrak
- de verdenking moet voortvloeien uit objectieve feiten of omstandigheden
- redelijk vermoeden
- het vermoeden moet betrekking hebben op schuld aan een specifiek omschreven strafbaar
feit
(het eerste lid van artikel 27 wijst op voordat de vervolging is aangevangen)
Gradaties van verdenking
1. aanwijzingen: terrorisme
2. redelijke vermoeden van schuld (27 Sv)
3. ernstige bezwaren: grote mate van waarschijnlijkheid dat iemand een strafbaar feit heeft
gepleegd, hier mogen bepaalde dwangmiddelen worden toegepast
4. De rechter is er na het onderzoek ter terechtzitting wettelijk en overtuigend van overtuigd
dat de verdachte het feit heeft gepleegd.
Nemo-tenetur-beginsel: niemand kan worden gedwongen om mee te werken aan zijn eigen
veroordeling.
Presumptio innocentiae 6 EVRM: de verdachte is gedurende het hele proces onschuldig tot het
tegendeel is bewezen
Het proces kan in verschillende fases worden ingedeeld: opsporing, vervolging en berechting. Het
strafproces is onderverdeeld in: vooronderzoek en eindonderzoek 132 Sv.
- Opsporing: wordt gedaan onder gezag van de OvJv 132a Sv. Opsporing begint vanaf het
moment dat het vermoeden rijst dat een strafbaar feit is begaan. Mensen die met opsporing
zijn belast: 141 en 142 Sv.
- Vervolging: 167 Sv: het OM gaat zo spoedig mogelijk over tot vervolging als het op grond van
het opsporingsonderzoek van oordeel is dat die vervolging moet plaatsvinden. (hetzelfde kan
gelden op grond van het voorbereidend onderzoek 242 Sv). Vervolging kan op 3 manieren
aanvang nemen: dagvaarding, een vordering gvo (vordering tot het instellen van een
Gerechtelijk Vooronderzoek )of een vordering bewaring.
,Veel strafbare feiten worden niet aan de rechter voorgelegd:
- de strafbeschikking: een beslissing waarbij het Openbaar Ministerie (OM) zelfstandig, dus
zonder tussenkomst van een rechter, een straf of maatregel oplegt voor een strafbaar feit
257a Sv
- transactie: is een overeenkomst tussen het Openbaar Ministerie (OM) en een verdachte. De
OvJ stelt voor om de strafzaak buiten de rechter om af te doen, meestal door het betalen van
een geldbedrag
- voorwaardelijk sepot: de OvJ kan besluiten van vervolging af te zien als de verdachte bereid
is zich aan bepaalde voorwaarden te houden
Berechting: De berechting in het strafrecht is de fase van het strafproces waarin de rechter
beoordeelt of een verdachte schuldig is aan een strafbaar feit en welke straf of maatregel daarvoor
wordt opgelegd. Met de uitspraak wordt het rechtsgeding afgesloten, die moet openbaar zijn 362 lid
1 jo. 5 lid 1 wet RO.
★ Systeem 10
Ultimum remedium: het strafrecht mag alleen in werking treden wanneer andere, lichtere sancties
of rechtsgebieden ontoereikend zijn om de rechtsorde te herstellen.
Er zijn verschillende invalshoeken in het strafrecht:
● het primaat van de wet en van het wettelijk systeem: er geldt hier een primaat van de
strafwet (want deze is op democratische wijze tot stand gekomen). De rechter heeft een
legistische zienswijze: hij moet de wet zo strikt mogelijk naar de letter, de bedoeling en het
systeem interpreteren.
● invalshoek die primair uitgaat van de rechtspositie van de individuele burger als justitiabele
(= degene die aan rechtspraak is onderworpen). Hierin staat de burger centraal. Valt
grotendeels samen met de geestelijke invalshoek. Maar de mate waarin de optimale
individuele vrijheid in de rechtsbeschermende zienswijze voorop staat is verschillend. Het
recht is primair betrokken bij de positie van het individu als zwakkere tegenover de overheid.
● invalshoek die primair het maatschappelijk welzijn van de burger als uitgangspunt neemt.
Het strafrecht als ultimum remedium. Het toepassen van strafrechtelijke instrumenten kan
voor schade zorgen bij burgers. Herstelrecht: focus op het schadeloos stellen van een
achtbaan in plaats van vergelding ten opzichte van de gedetineerde. Bemiddeling,
schadevergoeding zonder gebruik van repressie.
Repressief optreden: verwijst naar de fase waarin wordt opgetreden nadat een strafbaar feit is
gepleegd. Het doel is het vaststellen van schuld, het opleggen van een sanctie en het handhaven van
de rechtsorde.
Depenalisering: het zoveel mogelijk vermijden van schadelijke effecten door daarvoor in plaats van
alternatieve straffen op te leggen gericht op preventie. (bv taakstraffen).
, Veiligheidssamenleving: Het strafrecht richt zich steeds meer op het voorkomen van toekomstige
misdrijven (preventief). Er wordt meer ingezet op het beheersen van risico´s en het vroegtijdig
ingrijpen, soms al voordat er concreet strafbaar gehandeld is.
Rechtvaardigingstheorie:
1. natuurrechtelijke wils- en verdragstheorieën: de straf is het natuurlijk gevolg van het delict.
Contact social ligt hier ten grondslag: burgers sluiten onderling een verdrag, waar de
mogelijkheid tot bestraffing ingecalculeerd ligt, waardoor straffen gerechtvaardigd is.
2. absolute theorieën: omdat misdaan is, moet er een straf volgen. Het doel is vergelding ook
als de straf niet nuttig is.
3. relatieve theorie: doel is preventie. Speciale preventie heeft betrekking op de delinquent.
Generale preventie moet anderen afschrikken.
4. verenigingstheorie: verenigen van absolute en relatieve theorieën. De zwaarte van de straf
mag niet boven het doel van de straf gaan. Ultimum remedium.
★ CV 10.2
Ontdekking op heterdaad: strafbaar feit wordt ontdekt terwijl het wordt begaan of terstond nadat
het is begaan 128 Sv. Elke plaats mag dan worden betreden ter aanhouding van de verdachte 55 lid 1
en 55a Sv. En vervoermiddelen mogen worden doorzocht 96 Sv. Woningen en kantoren van personen
met een geheimhoudingsplicht mogen niet worden doorzocht zonder machtiging.
Dwangmiddelen: zijn allemaal strikt gebonden aan de beginselen van proportionaliteit en
subsidiariteit.
● Staande houden 52 Sv: elke opsporingsambtenaar is bevoegd om naar identiteitsgegevens te
vragen, verdachte is niet verplicht om te antwoorden (geen cautie vereist)
● Aanhouding 53 en 54 Sv: op heterdaad kan iedereen dit doen (ook reguliere burgers),
daarbuiten alleen opsporingsambtenaren op bevel van een OvJ
● ophouden voor onderzoek 56a Sv: max 9 uur
● Inbeslagneming 134 Sv:
1. het moet gaan om een voorwerp
2. er moet sprake zijn van onder zich nemen of onder zich gaan houden (de
opsporingsambtenaar moet handelingen verrichten die duidelijk maakt dat de
rechthebbende de vrije beschikking over het goed heeft verloren)
3. het moet geschieden ten behoeve van de strafvordering
De doelen van inbeslagneming 94 Sv:
- waarheidsvinding (bv. vingerafdrukken of bloedsporen)
- veiligstellen (bv. voorwerpen die men niet mag bezitten)
De RC heeft een algemene inbeslagneming bevoegdheid 104 Sv. En opsporingsambtenaren hebben
de bevoegdheid om voorwerpen in beslag te nemen als er sprake is van verdenking in de zin van
artikel 67 lid 1 Sv 96 Sv
Burgers kunnen een verdachte op heterdaad aanhouden, maar zij mogen geen voorwerpen in beslag
nemen, alleen tijdelijk onder hun hoede nemen 53 lid 3 Sv
● Conservatoir beslag: beslag op vermogen
★ CV 10.1
OvJ: vertegenwoordigt het OM. Het OM is hiërarchisch georganiseerd en valt onder de politieke
verantwoordelijkheid van het Minister van Justitie en Veiligheid. De OvJ is verantwoording
verschuldigd aan zijn superieuren, en de minister kan aanwijzingen geven aan de OvJ 127 RvO MR.
Hij is niet verplicht elk strafbaar feit te vervolgen. Opportuniteitsbeginsel → van vervolging mag ook
worden afgezien op gronden van het algemeen belang 167 lid 2 Sv. Hij mag niet koste wat kost een
veroordeling nastreven. Hij moet bv tot vrijspraak rekenen als hij zelf van oordeel is dat er
onvoldoende bewijs is. Het OM speelt ook een rol bij de tenuitvoerlegging van de opgelegde straffen
en maatregelen. Als de rechtbank de oproeping van een getuige beveelt, moet de OvJ dat bevel
effectueren 315 lid 1 Sv. Het opsporingsonderzoek wordt onder zijn leiding verricht.
De verdachte: 27 Sv → Hollende Kleurling en Damrak
- de verdenking moet voortvloeien uit objectieve feiten of omstandigheden
- redelijk vermoeden
- het vermoeden moet betrekking hebben op schuld aan een specifiek omschreven strafbaar
feit
(het eerste lid van artikel 27 wijst op voordat de vervolging is aangevangen)
Gradaties van verdenking
1. aanwijzingen: terrorisme
2. redelijke vermoeden van schuld (27 Sv)
3. ernstige bezwaren: grote mate van waarschijnlijkheid dat iemand een strafbaar feit heeft
gepleegd, hier mogen bepaalde dwangmiddelen worden toegepast
4. De rechter is er na het onderzoek ter terechtzitting wettelijk en overtuigend van overtuigd
dat de verdachte het feit heeft gepleegd.
Nemo-tenetur-beginsel: niemand kan worden gedwongen om mee te werken aan zijn eigen
veroordeling.
Presumptio innocentiae 6 EVRM: de verdachte is gedurende het hele proces onschuldig tot het
tegendeel is bewezen
Het proces kan in verschillende fases worden ingedeeld: opsporing, vervolging en berechting. Het
strafproces is onderverdeeld in: vooronderzoek en eindonderzoek 132 Sv.
- Opsporing: wordt gedaan onder gezag van de OvJv 132a Sv. Opsporing begint vanaf het
moment dat het vermoeden rijst dat een strafbaar feit is begaan. Mensen die met opsporing
zijn belast: 141 en 142 Sv.
- Vervolging: 167 Sv: het OM gaat zo spoedig mogelijk over tot vervolging als het op grond van
het opsporingsonderzoek van oordeel is dat die vervolging moet plaatsvinden. (hetzelfde kan
gelden op grond van het voorbereidend onderzoek 242 Sv). Vervolging kan op 3 manieren
aanvang nemen: dagvaarding, een vordering gvo (vordering tot het instellen van een
Gerechtelijk Vooronderzoek )of een vordering bewaring.
,Veel strafbare feiten worden niet aan de rechter voorgelegd:
- de strafbeschikking: een beslissing waarbij het Openbaar Ministerie (OM) zelfstandig, dus
zonder tussenkomst van een rechter, een straf of maatregel oplegt voor een strafbaar feit
257a Sv
- transactie: is een overeenkomst tussen het Openbaar Ministerie (OM) en een verdachte. De
OvJ stelt voor om de strafzaak buiten de rechter om af te doen, meestal door het betalen van
een geldbedrag
- voorwaardelijk sepot: de OvJ kan besluiten van vervolging af te zien als de verdachte bereid
is zich aan bepaalde voorwaarden te houden
Berechting: De berechting in het strafrecht is de fase van het strafproces waarin de rechter
beoordeelt of een verdachte schuldig is aan een strafbaar feit en welke straf of maatregel daarvoor
wordt opgelegd. Met de uitspraak wordt het rechtsgeding afgesloten, die moet openbaar zijn 362 lid
1 jo. 5 lid 1 wet RO.
★ Systeem 10
Ultimum remedium: het strafrecht mag alleen in werking treden wanneer andere, lichtere sancties
of rechtsgebieden ontoereikend zijn om de rechtsorde te herstellen.
Er zijn verschillende invalshoeken in het strafrecht:
● het primaat van de wet en van het wettelijk systeem: er geldt hier een primaat van de
strafwet (want deze is op democratische wijze tot stand gekomen). De rechter heeft een
legistische zienswijze: hij moet de wet zo strikt mogelijk naar de letter, de bedoeling en het
systeem interpreteren.
● invalshoek die primair uitgaat van de rechtspositie van de individuele burger als justitiabele
(= degene die aan rechtspraak is onderworpen). Hierin staat de burger centraal. Valt
grotendeels samen met de geestelijke invalshoek. Maar de mate waarin de optimale
individuele vrijheid in de rechtsbeschermende zienswijze voorop staat is verschillend. Het
recht is primair betrokken bij de positie van het individu als zwakkere tegenover de overheid.
● invalshoek die primair het maatschappelijk welzijn van de burger als uitgangspunt neemt.
Het strafrecht als ultimum remedium. Het toepassen van strafrechtelijke instrumenten kan
voor schade zorgen bij burgers. Herstelrecht: focus op het schadeloos stellen van een
achtbaan in plaats van vergelding ten opzichte van de gedetineerde. Bemiddeling,
schadevergoeding zonder gebruik van repressie.
Repressief optreden: verwijst naar de fase waarin wordt opgetreden nadat een strafbaar feit is
gepleegd. Het doel is het vaststellen van schuld, het opleggen van een sanctie en het handhaven van
de rechtsorde.
Depenalisering: het zoveel mogelijk vermijden van schadelijke effecten door daarvoor in plaats van
alternatieve straffen op te leggen gericht op preventie. (bv taakstraffen).
, Veiligheidssamenleving: Het strafrecht richt zich steeds meer op het voorkomen van toekomstige
misdrijven (preventief). Er wordt meer ingezet op het beheersen van risico´s en het vroegtijdig
ingrijpen, soms al voordat er concreet strafbaar gehandeld is.
Rechtvaardigingstheorie:
1. natuurrechtelijke wils- en verdragstheorieën: de straf is het natuurlijk gevolg van het delict.
Contact social ligt hier ten grondslag: burgers sluiten onderling een verdrag, waar de
mogelijkheid tot bestraffing ingecalculeerd ligt, waardoor straffen gerechtvaardigd is.
2. absolute theorieën: omdat misdaan is, moet er een straf volgen. Het doel is vergelding ook
als de straf niet nuttig is.
3. relatieve theorie: doel is preventie. Speciale preventie heeft betrekking op de delinquent.
Generale preventie moet anderen afschrikken.
4. verenigingstheorie: verenigen van absolute en relatieve theorieën. De zwaarte van de straf
mag niet boven het doel van de straf gaan. Ultimum remedium.
★ CV 10.2
Ontdekking op heterdaad: strafbaar feit wordt ontdekt terwijl het wordt begaan of terstond nadat
het is begaan 128 Sv. Elke plaats mag dan worden betreden ter aanhouding van de verdachte 55 lid 1
en 55a Sv. En vervoermiddelen mogen worden doorzocht 96 Sv. Woningen en kantoren van personen
met een geheimhoudingsplicht mogen niet worden doorzocht zonder machtiging.
Dwangmiddelen: zijn allemaal strikt gebonden aan de beginselen van proportionaliteit en
subsidiariteit.
● Staande houden 52 Sv: elke opsporingsambtenaar is bevoegd om naar identiteitsgegevens te
vragen, verdachte is niet verplicht om te antwoorden (geen cautie vereist)
● Aanhouding 53 en 54 Sv: op heterdaad kan iedereen dit doen (ook reguliere burgers),
daarbuiten alleen opsporingsambtenaren op bevel van een OvJ
● ophouden voor onderzoek 56a Sv: max 9 uur
● Inbeslagneming 134 Sv:
1. het moet gaan om een voorwerp
2. er moet sprake zijn van onder zich nemen of onder zich gaan houden (de
opsporingsambtenaar moet handelingen verrichten die duidelijk maakt dat de
rechthebbende de vrije beschikking over het goed heeft verloren)
3. het moet geschieden ten behoeve van de strafvordering
De doelen van inbeslagneming 94 Sv:
- waarheidsvinding (bv. vingerafdrukken of bloedsporen)
- veiligstellen (bv. voorwerpen die men niet mag bezitten)
De RC heeft een algemene inbeslagneming bevoegdheid 104 Sv. En opsporingsambtenaren hebben
de bevoegdheid om voorwerpen in beslag te nemen als er sprake is van verdenking in de zin van
artikel 67 lid 1 Sv 96 Sv
Burgers kunnen een verdachte op heterdaad aanhouden, maar zij mogen geen voorwerpen in beslag
nemen, alleen tijdelijk onder hun hoede nemen 53 lid 3 Sv
● Conservatoir beslag: beslag op vermogen
