Deel 1
Deel 1: Het objectieve recht
Hoofdstuk 3: De relativiteit van het recht in tijd en ruimte
3.1 De ontwikkeling van het recht
Recht is relatief in tijd en ruimte. Dat betekent dat het recht niet overal en
altijd hetzelfde is, maar verandert naargelang de periode en de samenleving
waarin het bestaat.
Relativiteit in de tijd: rechtsregels veranderen doorheen de geschiedenis.
Relativiteit in de ruimte: rechtsregels verschillen tussen landen,
gemeenschappen en andere samenlevingsverbanden.
Het recht wordt dus beïnvloed door de maatschappelijke, culturele en historische
omgeving waarin mensen leven.
De Code van Hammurabi: recht is van alle tijden?
Werd afgekondigd door de Babylonische koning Hammurabi (1792 en 1750
v.Chr.)
Het is een van de oudst bekende wettekste en bevat 282 wetten.
Belangrijke voorbeelden:
Lex talionis (vergeldingsrecht): het principe oog om oog, tand om tand. De
straf staat in verhouding tot het aangedane leed.
Vermoeden van onschuld: de code bevat bepalingen die hiermee verband
houden.
Verbod op dubbele bestraffing: iemand mag niet tweemaal voor hetzelfde
misdrijf worden bestraft.
De code toont dat sommige juridische principes al duizenden jaren geleden
bestonden. Toch betekent dit niet dat het recht altijd hetzelfde blijft: de inhoud,
toepassing en bescherming van rechten veranderen doorheen de tijd.
Hoe ontwikkelt het recht zich?
De rechtsontwikkeling verliep historisch vaak bottom-up: van onderuit, vanuit
concrete conflicten in de samenleving.
1