Internationaal recht
Jurisprudentie
Inhoudsopgave
Leereenheid 1...........................................................................................................................................................2
Case of the S.S. Lotus..............................................................................................................................................2
Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons..............................................................................................3
North Sea Continental Shelf...................................................................................................................................4
Military and Paramilitary Activities in and against Nicaragua..........................................................................5
Leereenheid 2...........................................................................................................................................................6
Kosovo.......................................................................................................................................................................6
Montevideo...............................................................................................................................................................8
Leereenheid 3...........................................................................................................................................................9
Armed Activities in the Territory of the Congo....................................................................................................9
Questions relating to the Obligation to Prosecute or Extradite........................................................................11
Leereenheid 4.........................................................................................................................................................12
Arrest Warrant of 11 April 2000..........................................................................................................................12
Jurisdictional Immunities of the State.................................................................................................................14
Leereenheid 5.........................................................................................................................................................15
Case concerning United States diplomatic and consular staff in Tehran........................................................15
Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide......................16
Leereenheid 6.........................................................................................................................................................17
Gabčíkovo-Nagymaros Project............................................................................................................................17
Leereenheid 7.........................................................................................................................................................18
Armed Activities on the Territory of the Congo.................................................................................................18
Military and Paramilitary Activities in and around Nicaragua........................................................................20
1
, Internationaal recht
Leereenheid 1
Staatsjurisdictie op de open zee
Case of the S.S. Lotus
PCIJ: Case of the S.S. Lotus (France v. Turkey), PCIJ Rep., Ser. A, No. 10 (1927)
Onderwerp
Deze uitspraak is afkomstig van The Permament Court of International Justice oftewel het
Permanente Hof van Internationale Justitie (PHIJ). Dit orgaan behoorde tot de internationale
organisatie de Volkenbond. Nadat de VN eenmaal waren opgericht, nam het Internationaal
Gerechtshof deze functie over en verdween het Permanente Hof van Internationale Justitie.
Bevoegdheden van het Permanente Hof van Internationale Justitie waren het rechtspreken bij
geschillen tussen staten en internationale organisaties of tussen staten onderling.
Turkije en Frankrijk zijn betrokken bij deze casus. Tussen deze twee staten was een overeenkomst
gesloten om het geschil voor te leggen aan het Permanente Hof van Internationale Justitie, dus zij
hebben gezamenlijk het geschil voorgelegd aan dit orgaan.
Relevante feiten
Op open zee heeft er een botsing plaatsgevonden tussen een Frans en Turks schip, waarbij het
Turkse schip door de Franse boot werd aangevaren. Daarbij kwamen acht Turkse staatsburgers om
het leven. Na de aanvaring is de Franse boot doorgevaren naar zijn bestemming, namelijk een Turkse
stad. Daar is de kapitein aangehouden door Turkse agenten. Frankrijk is het niet eens met de
behandeling van de kapitein en daarom stelt Turkije voor samen naar het PHIJ te gaan.
Rechtsvragen
Is er internationaal recht geschonden tijdens de terechtzitting en veroordeling van Lieutenant
Demons?
Heeft het Turkse gerechtshof internationale principes geschonden en zo ja, welke principes?
o Belangrijkste rechtsvraag was Turkije bevoegd om de Franse kapitein terecht te stellen
oftewel heeft Turkije jurisdictie en mag de geschillenbeslechting dus in Turkije
plaatsvinden i.p.v. Frankrijk?
Rechtsgang
De rechtsgang bestaat bij internationaal recht alleen uit de terechtzitting bij het PHIJ. Frankrijk vindt
dat Turkije de Franse kapitein niet terecht mag staan, omdat er geen regel is in het internationaal recht
die hier toestemming voor geeft. Turkije zegt dat er echter ook geen regel is die het terechtstellen van
de Franse kapitein verbiedt.
Conclusie
Volgens het Hof is er geen regel in het internationale recht waar Frankrijk zich op kan beroepen om de
kapitein terecht te stellen. Ook is er geen verbod op het terechtstellen van de Franse kapitein door de
soevereine staat Turkije en dus stelt het Hof Turkije in zijn gelijk.
2
, Internationaal recht
Gewoonterecht
Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons
ICJ: Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons, [1996]
College 1
Is het verbod op nucleaire wapens gewoonterecht? Nee, want mogelijkheid bestaat dat het te
rechtvaardigen valt. Relevante praktijk is onderdeel customary law.
Boek
Wanneer is de praktijk het tegendraads wordt geacteerd leidt dit niet tot wijziging van de regels.
Rechtsregel = er moet sprake zijn van rechtsovertuiging en statenpraktijk
o De Wereldgezondheidsorganisatie verzocht het internationaal gerechtshof om een advies
te geven of het gebruik van nucleaire wapens illegaal was of niet gezien de bedreiging van
nucleaire wapens voor de natuur en de gezondheid.
o Vraag is of een verbod op nucleaire wapens gewoonterecht is?
Antwoord op de vraag internationaal gerechtshof: hier was geen sprake van
een opinio juris. Er was geen rechtsovertuiging en dus wordt er niet voldaan aan
de vereisten voor gewoonterecht, want daar heb je zowel statenpraktijk als
rechtsovertuiging nodig.
Casus
Het Internationaal Gerechtshof zoekt in casu uit of er gewoonterecht bestaat omtrent het gebruik van
kernwapens. Sommige staten stellen namelijk dat zij deze volgens het gewoonterecht wel mogen
gebruiken, maar andere stellen dat deze verboden zijn.
Conclusie
Het Hof komt tot de conclusie dat er in dit soort gevallen naar resoluties van de algemene vergadering
gekeken kan worden, ook al zijn deze niet verbindend. Het is daarbij van belang om te kijken naar de
inhoud en de voorwaarden van zijn aanneming. Daarnaast is het nodig te kijken of een opinio juris
(rechtsovertuiging) bestaat ten opzichte van het normatieve karakter van de resolutie. Hiermee wordt
bedoeld dat er bijvoorbeeld naar het aantal stemmen in een vergadering kan worden gekeken.
Aantal conclusies uit het arrest:
Adviesprocedure Hof omtrent dreiging van geweld met nucleaire wapens.
WHO was in Nuclear Wapons-zaak niet ontvankelijk omdat de competentie van de WHO de
volksgezondheid betreft.
Het Hof oordeelde dat genocide verdrag van toepassing is als het gaat om wapens met de intentie
een groep uit te roeien.
Bedreiging met of gebruik van nucleaire wapens is in het algemeen in strijd met de regels van
internationaal recht die op gewapende conflicten van toepassing zijn en in het bijzonder met de
beginselen en regels van humanitair recht.
Het Hof sluit het gebruik van nucleaire wapens voor zelfverdediging niet uit, voor zover deze aan
de vereisten van noodzakelijkheid en evenredigheid voldoet.
Stadium van een algemeen verbod is nog niet bereikt.
o Non liquet de rechter onthoudt zich van een oordeel omdat de zaak niet tot klaarheid
kan worden gebracht, interne verdeeldheid.
o Verhouding ius in bello en mensenrechten ius in bello = lex specialis
o Opinio juris (rechtsovertuiging) om te vinden moet men kijken naar de inhoud van
resoluties en de voorwaarden waaronder zij zijn aangenomen (stemverhouding).
3
Jurisprudentie
Inhoudsopgave
Leereenheid 1...........................................................................................................................................................2
Case of the S.S. Lotus..............................................................................................................................................2
Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons..............................................................................................3
North Sea Continental Shelf...................................................................................................................................4
Military and Paramilitary Activities in and against Nicaragua..........................................................................5
Leereenheid 2...........................................................................................................................................................6
Kosovo.......................................................................................................................................................................6
Montevideo...............................................................................................................................................................8
Leereenheid 3...........................................................................................................................................................9
Armed Activities in the Territory of the Congo....................................................................................................9
Questions relating to the Obligation to Prosecute or Extradite........................................................................11
Leereenheid 4.........................................................................................................................................................12
Arrest Warrant of 11 April 2000..........................................................................................................................12
Jurisdictional Immunities of the State.................................................................................................................14
Leereenheid 5.........................................................................................................................................................15
Case concerning United States diplomatic and consular staff in Tehran........................................................15
Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide......................16
Leereenheid 6.........................................................................................................................................................17
Gabčíkovo-Nagymaros Project............................................................................................................................17
Leereenheid 7.........................................................................................................................................................18
Armed Activities on the Territory of the Congo.................................................................................................18
Military and Paramilitary Activities in and around Nicaragua........................................................................20
1
, Internationaal recht
Leereenheid 1
Staatsjurisdictie op de open zee
Case of the S.S. Lotus
PCIJ: Case of the S.S. Lotus (France v. Turkey), PCIJ Rep., Ser. A, No. 10 (1927)
Onderwerp
Deze uitspraak is afkomstig van The Permament Court of International Justice oftewel het
Permanente Hof van Internationale Justitie (PHIJ). Dit orgaan behoorde tot de internationale
organisatie de Volkenbond. Nadat de VN eenmaal waren opgericht, nam het Internationaal
Gerechtshof deze functie over en verdween het Permanente Hof van Internationale Justitie.
Bevoegdheden van het Permanente Hof van Internationale Justitie waren het rechtspreken bij
geschillen tussen staten en internationale organisaties of tussen staten onderling.
Turkije en Frankrijk zijn betrokken bij deze casus. Tussen deze twee staten was een overeenkomst
gesloten om het geschil voor te leggen aan het Permanente Hof van Internationale Justitie, dus zij
hebben gezamenlijk het geschil voorgelegd aan dit orgaan.
Relevante feiten
Op open zee heeft er een botsing plaatsgevonden tussen een Frans en Turks schip, waarbij het
Turkse schip door de Franse boot werd aangevaren. Daarbij kwamen acht Turkse staatsburgers om
het leven. Na de aanvaring is de Franse boot doorgevaren naar zijn bestemming, namelijk een Turkse
stad. Daar is de kapitein aangehouden door Turkse agenten. Frankrijk is het niet eens met de
behandeling van de kapitein en daarom stelt Turkije voor samen naar het PHIJ te gaan.
Rechtsvragen
Is er internationaal recht geschonden tijdens de terechtzitting en veroordeling van Lieutenant
Demons?
Heeft het Turkse gerechtshof internationale principes geschonden en zo ja, welke principes?
o Belangrijkste rechtsvraag was Turkije bevoegd om de Franse kapitein terecht te stellen
oftewel heeft Turkije jurisdictie en mag de geschillenbeslechting dus in Turkije
plaatsvinden i.p.v. Frankrijk?
Rechtsgang
De rechtsgang bestaat bij internationaal recht alleen uit de terechtzitting bij het PHIJ. Frankrijk vindt
dat Turkije de Franse kapitein niet terecht mag staan, omdat er geen regel is in het internationaal recht
die hier toestemming voor geeft. Turkije zegt dat er echter ook geen regel is die het terechtstellen van
de Franse kapitein verbiedt.
Conclusie
Volgens het Hof is er geen regel in het internationale recht waar Frankrijk zich op kan beroepen om de
kapitein terecht te stellen. Ook is er geen verbod op het terechtstellen van de Franse kapitein door de
soevereine staat Turkije en dus stelt het Hof Turkije in zijn gelijk.
2
, Internationaal recht
Gewoonterecht
Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons
ICJ: Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons, [1996]
College 1
Is het verbod op nucleaire wapens gewoonterecht? Nee, want mogelijkheid bestaat dat het te
rechtvaardigen valt. Relevante praktijk is onderdeel customary law.
Boek
Wanneer is de praktijk het tegendraads wordt geacteerd leidt dit niet tot wijziging van de regels.
Rechtsregel = er moet sprake zijn van rechtsovertuiging en statenpraktijk
o De Wereldgezondheidsorganisatie verzocht het internationaal gerechtshof om een advies
te geven of het gebruik van nucleaire wapens illegaal was of niet gezien de bedreiging van
nucleaire wapens voor de natuur en de gezondheid.
o Vraag is of een verbod op nucleaire wapens gewoonterecht is?
Antwoord op de vraag internationaal gerechtshof: hier was geen sprake van
een opinio juris. Er was geen rechtsovertuiging en dus wordt er niet voldaan aan
de vereisten voor gewoonterecht, want daar heb je zowel statenpraktijk als
rechtsovertuiging nodig.
Casus
Het Internationaal Gerechtshof zoekt in casu uit of er gewoonterecht bestaat omtrent het gebruik van
kernwapens. Sommige staten stellen namelijk dat zij deze volgens het gewoonterecht wel mogen
gebruiken, maar andere stellen dat deze verboden zijn.
Conclusie
Het Hof komt tot de conclusie dat er in dit soort gevallen naar resoluties van de algemene vergadering
gekeken kan worden, ook al zijn deze niet verbindend. Het is daarbij van belang om te kijken naar de
inhoud en de voorwaarden van zijn aanneming. Daarnaast is het nodig te kijken of een opinio juris
(rechtsovertuiging) bestaat ten opzichte van het normatieve karakter van de resolutie. Hiermee wordt
bedoeld dat er bijvoorbeeld naar het aantal stemmen in een vergadering kan worden gekeken.
Aantal conclusies uit het arrest:
Adviesprocedure Hof omtrent dreiging van geweld met nucleaire wapens.
WHO was in Nuclear Wapons-zaak niet ontvankelijk omdat de competentie van de WHO de
volksgezondheid betreft.
Het Hof oordeelde dat genocide verdrag van toepassing is als het gaat om wapens met de intentie
een groep uit te roeien.
Bedreiging met of gebruik van nucleaire wapens is in het algemeen in strijd met de regels van
internationaal recht die op gewapende conflicten van toepassing zijn en in het bijzonder met de
beginselen en regels van humanitair recht.
Het Hof sluit het gebruik van nucleaire wapens voor zelfverdediging niet uit, voor zover deze aan
de vereisten van noodzakelijkheid en evenredigheid voldoet.
Stadium van een algemeen verbod is nog niet bereikt.
o Non liquet de rechter onthoudt zich van een oordeel omdat de zaak niet tot klaarheid
kan worden gebracht, interne verdeeldheid.
o Verhouding ius in bello en mensenrechten ius in bello = lex specialis
o Opinio juris (rechtsovertuiging) om te vinden moet men kijken naar de inhoud van
resoluties en de voorwaarden waaronder zij zijn aangenomen (stemverhouding).
3
