HET ENDOCRIENE SYSTEEM
HET ENDOCRIENE SYSTEEM
In ons lichaam is het belangrijk dat er een goede homeostase blijft in ons lichaam (alles
in evenwicht) hiervoor is er communicatie nodig ons lichaam doet dit met
zenuwstelsel & hormonenstelsel
In hormonen stelsel kan 1 zender bericht doorgeven aan andere lich cellen, dit
berichtstof komt in ons bloed terecht en enkel cellen met een receptor kunnen dit lezen
(=doelcellen in doelorganen), de reactie hangt af per type cel, hormonen kunnen dus met
1 berichtje verschillende reacties uitlokken
= Deze route tussen de hersenen en vervolgens via de hormonen naar de doelcellen,
noemen we een hormonale as.
Begint bij de hypothalamus in de hersenen (zorgt dat ons lich in homeostase is)
Daarna de hypofyse ook in de hersenen-> heeft een voorkwab en een
achterkwabµ
o Achterkwab: bestaat uit zenuwweefsel en geeft gericht hormonen af aan
bloed twee hormonen afgegeven aan het bloed: ADH en oxytocine.
ADH= antiplashormoon: nieren hebben receptoren en gaan minder
urine maken
Oxytocine: baarmoeder & borstweefsel receptoren hebben (reacties
bv. weeën)
o Voorkwab: ontvangt bloed met daarin de hormonen uit de hypothalamus
vertellen de hypofyse om wel of niet hormonen uit te gaan scheiden naar
de bloedcirculatie (TSH, groeihormoon, ACTH, prolactine & LH-
FSH versch hormonen die hier worden gemaakt)
door TSH is dat de schildklier, die hierdoor
schildklierhormonen gaat maken, oftewel T3 en T4.
Voor het groeihormoon zijn het alle cellen, maar vooral
botten en spieren, die vervolgens gaan groeien en delen.
Voor ACTH zijn dat de bijnieren, die onder andere het
bijnierschorshormoon cortisol gaan maken.
Voor prolactine is dat onder andere het borstweefsel dat
zich gaat klaarmaken om moedermelk te gaan maken, wat we
lactatie noemen.
En voor LH en FSH zijn dat de gonaden, oftewel de
zaadballen en de eierstokken, die testosteron, oestrogeen
en/of progesteron gaan maken.
Om ervoor te zorgen dat de homeostase word bewaard, zijn hormonen een onderdeel van
een feedbacksysteem
neg feedback stijging van de concentratie van een hormoon zorgt voor minder
afgifte uit de hypothalamus en andersom
pos feedback bv. bij het hormoon oxytocine, dat voor weeën zorgt. Hierbij zorgt
de aanwezigheid van oxytocine voor meer oxytocine, waardoor de concentratie
natuurlijk heel snel gaat toenemen. Dit helpt om zo effectief mogelijke weeën te
hebben en dat wordt pas onderbroken als het kind geboren is.
, HC2 biologie
DE VOORNAAMSTE ENDOCRIENE KLIEREN
Tweede belangrijkste communicatiesysteem in het lichaam naast zenuwstelsel is het
endocriene systeem
-> deze staat onder controle van het zenuwstelsel en bestaat uit een aantal klieren die
hormonen afscheiden, chemische boodschappers die door het bloed naar andere
lichaamsorganen gebracht worden
het zenuwstelsel sturen elektrische en chemische signalen: endocriene alleen
chemische signalen door hormonen vrij te laten in bloedsomloop
DE HYPOFYSE
Hersenen controleren het endocriene stelsel doordat de hypothalamus stoffen afscheid
die hypofyse bereiken (structuur onder hypothalamus)
stoffen beïnvloeden de activiteit v hypofyse zodat deze ook hormonen afscheid in de
bloedbaan sommige hebben een direct effect, meeste indirect omdat de aanmaak
van hormonen in andere klieren stimuleren/onderdrukken
sommige van deze hormonen komen ook in hersenen voor als neurotransmitter (bv.
noradrenaline/ oxytocine)
DE BIJNIEREN
1. Wat zijn de twee onderdelen van de nieren: bijnier merg & bijnierschors
2. Waar speelt het bijniermerg een grote rol bij? Acute stress
Welk twee hormonen worden hierbij aangemaakt? Adrenaline en noradrenaline
Wat is hun functie (effect op het lichaam)? Hoger hartslag, bloeddruk, juiste
hoeveelheid bloed organen, wijdere pupillen
3. Waar speelt de bijnierschors een grote rol bij? Bij chronische stress