Ontwikkelingspsychologie blikt terug. ‘Als ik wil begrijpen wie ik ben
en waarom ik dingen doe, dan wil ik iets weten over mijn
voorgeschiedenis.
Ontwikkelen is het omgekeerde van wikkelen, opvouwen of omhullen.
Het ‘verhulde’ wordt pas zichtbaar als we laag voor laag verwijderen. We
associëren ontwikkeling met ‘verandering’, ‘vooruitgang’, ‘rijping’, ’groei,
’differentiatie’, en ‘leren’. Verandering en vooruitgang ( of
progressie) zijn twee essentiële kenmerken van ontwikkeling.
Woorden als rijping, groei en differentiatie zijn uit de biologie afkomstig. Ze
verwijzen naar processen die kenmerkend zijn voor de soort.
Menselijke ontwikkeling -> bepaald door rijpingsprocessen.
Ontwikkeling wordt opgevat als een reeks progressieve veranderingen die
tot hogere niveau’s van differentiatie en functioneren leiden.
Rijping-> verandering en vooruitgang van klein naar groot ( groei) en van
eenvoudig naar complex (differentiatie).
Omgeving is essentieel
Periode Leeftijd Ontwikkeling
Babyperiode 0-12 maanden Het groei en ontwikkelingstempo
ligt heel hoog (vooral op
motorisch gebied). Het ontstaan
van de eerste
gehechtheidsrelatie
Peuterperiode 1-4 jaar De spraakontwikkeling vormt de
basis van de snel toenemende
sociale en communicatieve
vaardigheden. Peuters denken en
handelen sterk vanuit hun eigen
belevingswereld en kunnen zich
nauwelijks in andere verplaatsen
(egocentrisme)
Kleuterperiode 4-6 jaar Steeds meer op andere kinderen
gericht. Beschikt meestal over
een rijke fantasie. Omgeving
bereidt zich uit (spelen bij
vriendjes)
Schoolperiode 6-12 jaar Onderwijs neemt in deze periode
een belangrijke plek in. Via sport-
of hobby activiteiten komen
kinderen met andere kinderen in
aanraking.
Adolescentie 12-18 jaar Ontwikkeling van seksualiteit en