Samenvatting Pathologie en Comorbiditeit - Geriatrie | Hogeschool Gent | 2025/26

OLOD – Pathologie en comorbiditeit – deel 4: Geriatrie

DEEL 4 – GERIATRIE
1. BEGRIPPEN
1.1 PRIMAIRE EN SECUNDAIRE VEROUDERING
 Primair = biologisch veroudering
(kalenderleeftijd)  Secundair = pathologische veroudering
 Iedereen maakt dit mee + (ziektes)
onomkeerbaar  Kan biologische veroudering versnellen
 Lauter endogeen – genetische  Endogene en exogene ziekte
achtergrond  Exogene factor: roken, alcohol, UV-licht
 Wanneer behoort iemand tot de ouderen?
 Arbitrair wordt meestal uitgegaan van de pensioensleeftijd = 65 jaar

 Wanneer spreken we van een geriatrische patiënt?
 Een oudere die een complex ziektebeeld toont als gevolg van een veelvoud van stoornissen in
de lichamelijke en geestelijke functies, uiteenlopende ziekten en/of een ontregelde sociale
situatie.

 Conclusie: niet elke zieke oudere is een geriatrische patiënt
 Geriatrische patiënt = veel complexer dan enkel ziek zijn + geestelijk + ontregelt sociaal leven

1.2GERONTOLOGIE (WETENSCHAP)

 Gerontologie houdt zich bezig met bestuderen van (veranderingen):
 Fysische, sociale en mentale veranderingen bij ouderen
 Biologische vs. Pathologische veroudering
 Biogerontologie: kennis van de biologische veroudering
 Invloed op samenleving – bevolkingspiramides (politiek wordt hier ook bij bestudeert)
 Richtlijnen – omgaan met ouderen, preventie bij ouderen

1.3GERIATRIE (GENEESKUNDE)

 Geriatrie is de vorm van geneeskunde die zich richt op preventie, diagnostiek en behandeling
van ziekten die wat betreft hun oorzaak samenhangen met veroudering van de patiënt.
 Geriatrie kan niet bestaan zonder de achterliggende kennis van de gerontologie.
 Vooral een focus op levenskwaliteit ipv kwantiteit – mensen comfortabel laten verder leven
 Behoudt van zelfstandigheid
 Behandeling van ziektes – multipathologie
 Verzorgen van geriatrische patient – ouderen voelen minder, kunnen pathologie moeilijker
plaatsen
 Ouderen hebben een minder hoge reserve capaciteit
 Bv. Bij extreme temperaturen, corona-virus,




1
Ella Van Reusel – PBA-LA MT1

, OLOD – Pathologie en comorbiditeit – deel 4: Geriatrie


2. NATUURLIJKE/ BIOLOGISCHE VEROUDERING
2.1 LEVENSVERWACHTING




 Onderscheid tussen mannen < vrouwen
 Komen in laatste jaren dichter naar elkaar
 Secundaire veroudering speelt hierbij
 Totale levensverwachting is hoger
 Gezondheidszorg, beeldvorming, hygiënische preventie

 Goed ontwikkelde en minder ontwikkelde gebieden
 Kloof wordt minder groot
 Technieken van hier beter transp. nr die minder ontw. Landen




2.2VERGRIJZING

 Dubbele vergrijzing = meer ouderen + leven langer
 Wat weten we zeker over vergrijzing? (Conclusies WHO)
 De vergrijzing zoals we ze nu zien is ongezien in de geschiedenis van de mensheid, en zal alleen
maar toenemen
 De vergrijzing is een wereldwijd verschijnsel
 Vergrijzing is blijvend: we zullen niet terugkeren naar de (grotere) jonge bevolking die onze
voorouders kenden.
 Evolutie gezondheidszorg
 De vergrijzing heeft ingrijpende gevolgen voor de vele facetten van het menselijk leven.
 Meer voedsel nodig, financiele gevolgen, meer mensen in gezondheidszorg nodig,
huisvesting – appartement




2
Ella Van Reusel – PBA-LA MT1

, OLOD – Pathologie en comorbiditeit – deel 4: Geriatrie




2.3LANGER LEVEN OF BETER LEVEN?




 Geriator gaat anders redeneren dan pediator
 Gaat meer kijken naar levenskwaliteit dan genezing

2.4ZIEKTECOMPRESSIE

 grafiek = ideaalbeeld
 Streven naar optimale curve
 Patiënten zo lang mogelijk ziektevrij - compressen houden




2.5HET VEROUDERDINGSPROCES: SYSTEEMTHEORIE
 Rate of living hypothese
 Men vertrekt binnen organisme met specifieke hoeveelheid energie en wanneer energie op is, is
het gedaan
 Immunologische verouderingstheorie – afweersysteem
 Oudere patienten hebben een daling in hoeveelheid antilichamen – lager verdedigingssysteem
 Bv. griep-vaccinatie
 Er zijn meer auto-immuunziektes op latere leeftijd
 Auto-immuunreactie – eigen antilichamen gaan lichaamseigen stoffen aantasten
 Bv. Multiple sclerose
 Neuro-endocriene cascadetheorie
 Functieverlies van neuronen (transporters van hormonen – hypofyse)




3
Ella Van Reusel – PBA-LA MT1