,Contents
DEEL 1. SPELLING........................................................................................................................5
1.1 De kleinste bouwstenen van onze taal.............................................................................5
1.1.1 Klinkers of vocalen.....................................................................................................5
1.1.2 Medeklinkers of consonanten...................................................................................5
1.1.3 Tweeklanken of diftongen.........................................................................................5
1.1.4 Regel van het verenkelen en verdubbelen................................................................6
1.2 Een complexe, maar logische spelling..............................................................................6
1.3 Spellingsregels onder de loep..........................................................................................7
1.3.1 Hoofdletters...............................................................................................................7
1.3.2 Tussenletters..............................................................................................................8
1.3.3 Afkortingen................................................................................................................9
1.3.4 Telwoorden................................................................................................................9
1.3.5 Verkleinwoorden.....................................................................................................10
1.3.6 Hulptekens...............................................................................................................11
1.3.7 Samenstellingen met Engelse leenwoorden...........................................................12
1.3.8 Werkwoorden gecombineerd met voorzetsels en bijwoorden
(voornaamwoordelijke bijwoorden).................................................................................13
1.3.9 Interpunctie en leestekens......................................................................................13
1.3.10 Werkwoorden........................................................................................................15
1.4 Aan de slag met spelling in de klas.................................................................................16
1.4.1 Wat wordt er verwacht van leerlingen in de lagere school?...................................16
1.4.2 Enkele didactische tips............................................................................................17
DEEL 2. WOORD VOOR WOORD...............................................................................................18
2.1 Woorden bouwen...........................................................................................................18
2.1.1 Samenstelling of afleiding.......................................................................................18
2.1.2 Vervoeging of verbuiging.........................................................................................18
2.2 Nieuwe woorden............................................................................................................18
2.3 Woorden met een betekenis..........................................................................................19
2.4 Woordsoorten................................................................................................................19
2.4.1 Zelfstandig naamwoord (substantief).....................................................................19
, 2.4.2 Lidwoord (artikel)....................................................................................................20
2.4.3 Bijvoeglijk naamwoord (adjectief)...........................................................................20
2.4.4 Bijwoord (adverbium)..............................................................................................21
2.4.5 Werkwoord (verbum)..............................................................................................21
2.4.6 Telwoord (numerale)...............................................................................................22
2.4.7 Voornaamwoord (pronomen).................................................................................23
2.4.8 Voorzetsel (prepositie)............................................................................................23
2.4.9 Voegwoord (conjunctie)..........................................................................................24
2.4.10 Tussenwerpsel (interjectie)...................................................................................24
2.5 Aan de slag met woorden in de klas..............................................................................25
2.5.1 Wat wordt er verwacht van leerlingen in de lagere school?...................................25
2.5.2 Enkele didactische tips............................................................................................26
DEEL 3. ZINNENONDERZOEK....................................................................................................27
3.1 Wat is een zin?................................................................................................................27
3.1.1 Een zin bestaat uit zinsdelen...................................................................................27
3.1.2 Het gezegde is het hart van een zin........................................................................27
3.1.3 De valentie van het gezegde....................................................................................28
3.1.4 Soorten zinnen........................................................................................................29
3.2 Uit welke zinsdelen kan een zin bestaan?......................................................................30
3.2.1 Het onderwerp of subject.......................................................................................30
3.2.2 Het lijdend voorwerp of direct object.....................................................................30
3.2.3 Meewerkend voorwerp of indirect object..............................................................31
3.2.4 Voorzetselvoorwerp................................................................................................31
3.2.5 Bijwoordelijke bepalingen.......................................................................................31
3.2.6 Bijvoeglijke bepalingen............................................................................................31
3.3 Aan de slag met zinnenonderzoek in de klas.................................................................32
3.3.1 Wat wordt er verwacht van leerlingen in de lagere school?...................................32
3.3.2 Enkele didactische tips............................................................................................32
DEEL 4. TAALGEBRUIK EN TAALWETENSCHAP..........................................................................33
4.1 Taalgebruik.....................................................................................................................33
4.1.1 Het communicatiemodel.........................................................................................33
4.1.2 Taalvariatie..............................................................................................................33
, 4.2 Taalwetenschap..............................................................................................................35
4.2.1 Schriftsoorten..........................................................................................................35
4.2.2 Taal verandert..........................................................................................................35
4.2.3 Taalfamilies..............................................................................................................35
4.2.4 Evolutie van informatiebronnen..............................................................................36
4.3 Aan de slag met taalgebruik in de klas...........................................................................36
4.3.1 Wat wordt er verwacht van leerlingen in de lagere school?...................................36
4.3.2 Enkele didactische tips............................................................................................36
DEEL 5. TEKSTEN EN TEKSTSTRUCTUREN.................................................................................38
5.1 Tekstconventies: de spelregels van een tekst.................................................................38
5.1.1 Waarom zijn tekstconventies belangrijk?................................................................38
5.1.2 Wat zijn tekstconventies?........................................................................................38
5.1.3 Lees- en schrijfstrategieën.......................................................................................38
5.1.4 Tekstsoorten en teksttypes......................................................................................39
5.1.5 Tekststructuren en tekstkenmerken........................................................................39
5.2 Kinder- en jeugdliteratuur..............................................................................................40
5.2.1 Fictie versus non-fictie.............................................................................................41
5.2.2 Hoe kies je een boek?.............................................................................................41
5.2.3 Literaire concepten: de kapstokken voor tekstbespreking.....................................41
5.3 Aan de slag met teksten in de klas.................................................................................42
5.3.1 Wat wordt er verwacht van leerlingen in de lagere school?...................................42
5.3.2 Enkele didactische tips............................................................................................43
Oefentoets 45 Q&A..................................................................................................................45
Top 7 leerdoelen boek..............................................................................................................54
Top 20 kernbegrippen boek......................................................................................................56
DEEL 1. SPELLING........................................................................................................................5
1.1 De kleinste bouwstenen van onze taal.............................................................................5
1.1.1 Klinkers of vocalen.....................................................................................................5
1.1.2 Medeklinkers of consonanten...................................................................................5
1.1.3 Tweeklanken of diftongen.........................................................................................5
1.1.4 Regel van het verenkelen en verdubbelen................................................................6
1.2 Een complexe, maar logische spelling..............................................................................6
1.3 Spellingsregels onder de loep..........................................................................................7
1.3.1 Hoofdletters...............................................................................................................7
1.3.2 Tussenletters..............................................................................................................8
1.3.3 Afkortingen................................................................................................................9
1.3.4 Telwoorden................................................................................................................9
1.3.5 Verkleinwoorden.....................................................................................................10
1.3.6 Hulptekens...............................................................................................................11
1.3.7 Samenstellingen met Engelse leenwoorden...........................................................12
1.3.8 Werkwoorden gecombineerd met voorzetsels en bijwoorden
(voornaamwoordelijke bijwoorden).................................................................................13
1.3.9 Interpunctie en leestekens......................................................................................13
1.3.10 Werkwoorden........................................................................................................15
1.4 Aan de slag met spelling in de klas.................................................................................16
1.4.1 Wat wordt er verwacht van leerlingen in de lagere school?...................................16
1.4.2 Enkele didactische tips............................................................................................17
DEEL 2. WOORD VOOR WOORD...............................................................................................18
2.1 Woorden bouwen...........................................................................................................18
2.1.1 Samenstelling of afleiding.......................................................................................18
2.1.2 Vervoeging of verbuiging.........................................................................................18
2.2 Nieuwe woorden............................................................................................................18
2.3 Woorden met een betekenis..........................................................................................19
2.4 Woordsoorten................................................................................................................19
2.4.1 Zelfstandig naamwoord (substantief).....................................................................19
, 2.4.2 Lidwoord (artikel)....................................................................................................20
2.4.3 Bijvoeglijk naamwoord (adjectief)...........................................................................20
2.4.4 Bijwoord (adverbium)..............................................................................................21
2.4.5 Werkwoord (verbum)..............................................................................................21
2.4.6 Telwoord (numerale)...............................................................................................22
2.4.7 Voornaamwoord (pronomen).................................................................................23
2.4.8 Voorzetsel (prepositie)............................................................................................23
2.4.9 Voegwoord (conjunctie)..........................................................................................24
2.4.10 Tussenwerpsel (interjectie)...................................................................................24
2.5 Aan de slag met woorden in de klas..............................................................................25
2.5.1 Wat wordt er verwacht van leerlingen in de lagere school?...................................25
2.5.2 Enkele didactische tips............................................................................................26
DEEL 3. ZINNENONDERZOEK....................................................................................................27
3.1 Wat is een zin?................................................................................................................27
3.1.1 Een zin bestaat uit zinsdelen...................................................................................27
3.1.2 Het gezegde is het hart van een zin........................................................................27
3.1.3 De valentie van het gezegde....................................................................................28
3.1.4 Soorten zinnen........................................................................................................29
3.2 Uit welke zinsdelen kan een zin bestaan?......................................................................30
3.2.1 Het onderwerp of subject.......................................................................................30
3.2.2 Het lijdend voorwerp of direct object.....................................................................30
3.2.3 Meewerkend voorwerp of indirect object..............................................................31
3.2.4 Voorzetselvoorwerp................................................................................................31
3.2.5 Bijwoordelijke bepalingen.......................................................................................31
3.2.6 Bijvoeglijke bepalingen............................................................................................31
3.3 Aan de slag met zinnenonderzoek in de klas.................................................................32
3.3.1 Wat wordt er verwacht van leerlingen in de lagere school?...................................32
3.3.2 Enkele didactische tips............................................................................................32
DEEL 4. TAALGEBRUIK EN TAALWETENSCHAP..........................................................................33
4.1 Taalgebruik.....................................................................................................................33
4.1.1 Het communicatiemodel.........................................................................................33
4.1.2 Taalvariatie..............................................................................................................33
, 4.2 Taalwetenschap..............................................................................................................35
4.2.1 Schriftsoorten..........................................................................................................35
4.2.2 Taal verandert..........................................................................................................35
4.2.3 Taalfamilies..............................................................................................................35
4.2.4 Evolutie van informatiebronnen..............................................................................36
4.3 Aan de slag met taalgebruik in de klas...........................................................................36
4.3.1 Wat wordt er verwacht van leerlingen in de lagere school?...................................36
4.3.2 Enkele didactische tips............................................................................................36
DEEL 5. TEKSTEN EN TEKSTSTRUCTUREN.................................................................................38
5.1 Tekstconventies: de spelregels van een tekst.................................................................38
5.1.1 Waarom zijn tekstconventies belangrijk?................................................................38
5.1.2 Wat zijn tekstconventies?........................................................................................38
5.1.3 Lees- en schrijfstrategieën.......................................................................................38
5.1.4 Tekstsoorten en teksttypes......................................................................................39
5.1.5 Tekststructuren en tekstkenmerken........................................................................39
5.2 Kinder- en jeugdliteratuur..............................................................................................40
5.2.1 Fictie versus non-fictie.............................................................................................41
5.2.2 Hoe kies je een boek?.............................................................................................41
5.2.3 Literaire concepten: de kapstokken voor tekstbespreking.....................................41
5.3 Aan de slag met teksten in de klas.................................................................................42
5.3.1 Wat wordt er verwacht van leerlingen in de lagere school?...................................42
5.3.2 Enkele didactische tips............................................................................................43
Oefentoets 45 Q&A..................................................................................................................45
Top 7 leerdoelen boek..............................................................................................................54
Top 20 kernbegrippen boek......................................................................................................56