Toerisme
Graad 11
Opsommings
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school
learning. Do not copy, share, or sell our content without permission
©2026 Knap Opsommings
, Kwartaal 1
Toerismesektore
Eenheid 1: Vervoerdienste in Suid-Afrika
Vervoerdienste
Vervoer verbind toeriste met hul bestemmings en stel hulle in staat om van een plek na ’n ander te
reis.
Die drie hoofsoorte vervoer in Suid-Afrika is:
• Padvervoer: Motors, busse en taxi's.
• Lugvervoer: Vliegtuie.
• Watervervoer: Skepe en bote.
Lughawens, lugrederye en lughawebedrywighede
Toeriste gebruik verskillende soorte vlugte, afhangend van hul vertrekpunt, bestemming en die
afstand wat hulle reis.
Soort Vlug Betekenis Voorbeeld
Inkomende vlug ’n Vlug wat vanuit ’n ander land in Suid-Afrika ’n Vlug van Namibië na
aankom. Suid-Afrika.
Uitgaande vlug ’n Vlug wat Suid-Afrika verlaat en na ’n ander ’n Vlug van Suid-Afrika
land reis. na Namibië.
Binnelandse vlug ’n Vlug tussen twee lughawens binne Kaapstad na Kimberley.
dieselfde land.
Streeks-vlug ’n Vlug tussen lande binne dieselfde Johannesburg na
geografiese streek. Harare in Zimbabwe.
Interkontinentale vlug ’n Langafstandvlug tussen twee verskillende Kaapstad na Perth in
vastelande. Australië.
Transkontinentale vlug ’n Vlug wat oor ’n vasteland strek. Kaïro na Kaapstad, oor
die Afrika-vasteland.
Verbindingsvlug ’n Verdere vlug waarmee ’n passasier sy of ’n Passasier reis van
haar reis voortsit nadat daar by ’n tussenpunt Johannesburg na Perth
van vliegtuig of vlug verander is. via Melbourne.
Huurvlugte ’n Huurvlug is ’n vlug wat op versoek gereël ’n Toeris huur ’n vliegtuig
word om aan ’n kliënt se spesifieke behoeftes om wildreservate te
te voldoen. besoek, wild en
natuurskoon vanuit die
lug te besigtig of na ’n
privaat wildlodge te reis.
Belangrik: By ’n verbindingsvlug kan die passasier by ’n tussenpunt van vliegtuig of lugredery
verander voordat die reis voortgaan.
©2026 Knap Opsommings
,Vlugte volgens reistyd
Soort Vlug Reistyd Voorbeeld
Kortafstandvlug Minder as 3 uur Kaapstad na George:
ongeveer 50 minute.
Mediumafstandvlug 3 tot 6 uur Johannesburg na Mauritius:
ongeveer 4 uur.
Langafstandvlug Meer as 6 uur Johannesburg na Londen:
ongeveer 11 uur.
Let wel: Die presiese reistyd kan volgens die lugroete, weerstoestande en lugredery verskil.
Maklike manier om die begrippe te onthou
• Inkomend: Die vliegtuig kom Suid-Afrika binne.
• Uitgaande: Die vliegtuig verlaat Suid-Afrika.
• Binnelands: Binne een land.
• Streeksvlug: Tussen lande in dieselfde streek.
• Interkontinentaal: Tussen verskillende vastelande.
• Transkontinentaal: Strek oor ’n vasteland.
• Verbindingsvlug: Die reis gaan met ’n verdere vlug voort.
• Kortafstand: Minder as 3 uur.
• Mediumafstand: 3 tot 6 uur.
• Langafstand: Meer as 6 uur.
Eksamenwenke
Maak seker dat jy die volgende kan doen:
1. Elke soort vlug korrek definieer.
2. Die verskil tussen inkomende en uitgaande vlugte verduidelik.
3. Die verskil tussen binnelandse, streeksvlugte en interkontinentale vlugte onderskei.
4. Voorbeelde van elke soort vlug herken.
5. Vlugte volgens hul reistyd in die korrekte kategorie plaas.
Onthou: In ’n eksamen moet jy nie net die voorbeeld herken nie, maar ook die rede kan
verduidelik waarom ’n vlug tot ’n bepaalde soort behoort.
Soorte lughawens
Internasionale lughawens
Internasionale lughawens hanteer vlugte tussen Suid-Afrika en ander lande, asook binnelandse
vlugte. Hulle dien as toegangspoorte waardeur internasionale toeriste die land binnekom of verlaat.
Kenmerke:
• Is gewoonlik groot en besig.
• Het lang aanloopbane.
• Beskik oor lugverkeerbeheergeriewe.
• Hanteer internasionale én binnelandse vlugte.
©2026 Knap Opsommings
, Nasionale lughawens
Nasionale lughawens, ook bekend as binnelandse lughawens, hanteer hoofsaaklik vlugte binne
Suid-Afrika.
Voorbeeld: Oos-Londen-lughawe.
Lughawens in privaat besit
Dit is lughawens wat deur privaat eienaars besit word en nie deur die Lughawemaatskappy van
Suid-Afrika (ACSA) bedryf word nie.
ACSA staan vir die Airports Company South Africa (in Afrikaans bekend as die Lughawemaatskappy van Suid-
Afrika). Dit is 'n maatskappy wat in 1993 deur die regering gestig is om die land se belangrikste nasionale en
internasionale lughawens te bestuur en te onderhou.
Privaat landingstroke
Privaat landingstroke is nie vir die algemene publiek beskikbaar nie. Hulle kan bestaan uit:
• ’n Gedeelde landingstrook wat deur verskeie gebruikers benut word.
• ’n Eenvoudige, plat stuk grond wat vir vliegtuiglandings geskik gemaak is.
Eenheid 2: Lughawens in Suid-Afrika
Internasionale lughawens Nasionale lughawens
• OR Tambo Internasionale Lughawe • Kimberley-lughawe (KIM)
(JNB) • George-lughawe (GRJ)
• Kaapstad Internasionale Lughawe (CPT) • Pietermaritzburg-lughawe (PZB)
• King Shaka Internasionale Lughawe • Oos-Londen-lughawe (ELS)
(DUR)
• Mpumalanga Internasionale Lughawe
(MQP)
• Lanseria Internasionale Lughawe (HLA)
• Pilanesberg Internasionale Lughawe
(NTY)
• Polokwane Internasionale Lughawe
(PTG)
• Bloemfontein Internasionale Lughawe
(BFN)
• Port Elizabeth Internasionale Lughawe
(PLZ)
• Upington Internasionale Lughawe (UTN)
Lughawe-identifikasiekodes
• Die Internasionale Lugvervoervereniging (IATA) ken ’n drieletter-identifikasiekode aan elke
lughawe toe.
• Hierdie kodes word gebruik om lughawens maklik te identifiseer.
• Voorbeelde: JNB (OR Tambo), CPT (Kaapstad), KIM (Kimberley) en GRJ (George).
©2026 Knap Opsommings
Graad 11
Opsommings
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school
learning. Do not copy, share, or sell our content without permission
©2026 Knap Opsommings
, Kwartaal 1
Toerismesektore
Eenheid 1: Vervoerdienste in Suid-Afrika
Vervoerdienste
Vervoer verbind toeriste met hul bestemmings en stel hulle in staat om van een plek na ’n ander te
reis.
Die drie hoofsoorte vervoer in Suid-Afrika is:
• Padvervoer: Motors, busse en taxi's.
• Lugvervoer: Vliegtuie.
• Watervervoer: Skepe en bote.
Lughawens, lugrederye en lughawebedrywighede
Toeriste gebruik verskillende soorte vlugte, afhangend van hul vertrekpunt, bestemming en die
afstand wat hulle reis.
Soort Vlug Betekenis Voorbeeld
Inkomende vlug ’n Vlug wat vanuit ’n ander land in Suid-Afrika ’n Vlug van Namibië na
aankom. Suid-Afrika.
Uitgaande vlug ’n Vlug wat Suid-Afrika verlaat en na ’n ander ’n Vlug van Suid-Afrika
land reis. na Namibië.
Binnelandse vlug ’n Vlug tussen twee lughawens binne Kaapstad na Kimberley.
dieselfde land.
Streeks-vlug ’n Vlug tussen lande binne dieselfde Johannesburg na
geografiese streek. Harare in Zimbabwe.
Interkontinentale vlug ’n Langafstandvlug tussen twee verskillende Kaapstad na Perth in
vastelande. Australië.
Transkontinentale vlug ’n Vlug wat oor ’n vasteland strek. Kaïro na Kaapstad, oor
die Afrika-vasteland.
Verbindingsvlug ’n Verdere vlug waarmee ’n passasier sy of ’n Passasier reis van
haar reis voortsit nadat daar by ’n tussenpunt Johannesburg na Perth
van vliegtuig of vlug verander is. via Melbourne.
Huurvlugte ’n Huurvlug is ’n vlug wat op versoek gereël ’n Toeris huur ’n vliegtuig
word om aan ’n kliënt se spesifieke behoeftes om wildreservate te
te voldoen. besoek, wild en
natuurskoon vanuit die
lug te besigtig of na ’n
privaat wildlodge te reis.
Belangrik: By ’n verbindingsvlug kan die passasier by ’n tussenpunt van vliegtuig of lugredery
verander voordat die reis voortgaan.
©2026 Knap Opsommings
,Vlugte volgens reistyd
Soort Vlug Reistyd Voorbeeld
Kortafstandvlug Minder as 3 uur Kaapstad na George:
ongeveer 50 minute.
Mediumafstandvlug 3 tot 6 uur Johannesburg na Mauritius:
ongeveer 4 uur.
Langafstandvlug Meer as 6 uur Johannesburg na Londen:
ongeveer 11 uur.
Let wel: Die presiese reistyd kan volgens die lugroete, weerstoestande en lugredery verskil.
Maklike manier om die begrippe te onthou
• Inkomend: Die vliegtuig kom Suid-Afrika binne.
• Uitgaande: Die vliegtuig verlaat Suid-Afrika.
• Binnelands: Binne een land.
• Streeksvlug: Tussen lande in dieselfde streek.
• Interkontinentaal: Tussen verskillende vastelande.
• Transkontinentaal: Strek oor ’n vasteland.
• Verbindingsvlug: Die reis gaan met ’n verdere vlug voort.
• Kortafstand: Minder as 3 uur.
• Mediumafstand: 3 tot 6 uur.
• Langafstand: Meer as 6 uur.
Eksamenwenke
Maak seker dat jy die volgende kan doen:
1. Elke soort vlug korrek definieer.
2. Die verskil tussen inkomende en uitgaande vlugte verduidelik.
3. Die verskil tussen binnelandse, streeksvlugte en interkontinentale vlugte onderskei.
4. Voorbeelde van elke soort vlug herken.
5. Vlugte volgens hul reistyd in die korrekte kategorie plaas.
Onthou: In ’n eksamen moet jy nie net die voorbeeld herken nie, maar ook die rede kan
verduidelik waarom ’n vlug tot ’n bepaalde soort behoort.
Soorte lughawens
Internasionale lughawens
Internasionale lughawens hanteer vlugte tussen Suid-Afrika en ander lande, asook binnelandse
vlugte. Hulle dien as toegangspoorte waardeur internasionale toeriste die land binnekom of verlaat.
Kenmerke:
• Is gewoonlik groot en besig.
• Het lang aanloopbane.
• Beskik oor lugverkeerbeheergeriewe.
• Hanteer internasionale én binnelandse vlugte.
©2026 Knap Opsommings
, Nasionale lughawens
Nasionale lughawens, ook bekend as binnelandse lughawens, hanteer hoofsaaklik vlugte binne
Suid-Afrika.
Voorbeeld: Oos-Londen-lughawe.
Lughawens in privaat besit
Dit is lughawens wat deur privaat eienaars besit word en nie deur die Lughawemaatskappy van
Suid-Afrika (ACSA) bedryf word nie.
ACSA staan vir die Airports Company South Africa (in Afrikaans bekend as die Lughawemaatskappy van Suid-
Afrika). Dit is 'n maatskappy wat in 1993 deur die regering gestig is om die land se belangrikste nasionale en
internasionale lughawens te bestuur en te onderhou.
Privaat landingstroke
Privaat landingstroke is nie vir die algemene publiek beskikbaar nie. Hulle kan bestaan uit:
• ’n Gedeelde landingstrook wat deur verskeie gebruikers benut word.
• ’n Eenvoudige, plat stuk grond wat vir vliegtuiglandings geskik gemaak is.
Eenheid 2: Lughawens in Suid-Afrika
Internasionale lughawens Nasionale lughawens
• OR Tambo Internasionale Lughawe • Kimberley-lughawe (KIM)
(JNB) • George-lughawe (GRJ)
• Kaapstad Internasionale Lughawe (CPT) • Pietermaritzburg-lughawe (PZB)
• King Shaka Internasionale Lughawe • Oos-Londen-lughawe (ELS)
(DUR)
• Mpumalanga Internasionale Lughawe
(MQP)
• Lanseria Internasionale Lughawe (HLA)
• Pilanesberg Internasionale Lughawe
(NTY)
• Polokwane Internasionale Lughawe
(PTG)
• Bloemfontein Internasionale Lughawe
(BFN)
• Port Elizabeth Internasionale Lughawe
(PLZ)
• Upington Internasionale Lughawe (UTN)
Lughawe-identifikasiekodes
• Die Internasionale Lugvervoervereniging (IATA) ken ’n drieletter-identifikasiekode aan elke
lughawe toe.
• Hierdie kodes word gebruik om lughawens maklik te identifiseer.
• Voorbeelde: JNB (OR Tambo), CPT (Kaapstad), KIM (Kimberley) en GRJ (George).
©2026 Knap Opsommings
