Probleem 1
-Hoe wordt informatie opgeslagen?
-Waarom verdwijnen stukjes informatie?
The Magical Number Seven, plus or minus two (George Miller)
Chunck: geheugen stuk uit het korte-termijn geheugen dat uit meerdere gelijke componenten bestaat. Volgens Miller
kan het korte-termijn geheugen 7 chunks onthouden.
Volgens Miller vinden er interne mentale processen plaatst om stimuli te veranderen in verwerkbare stukjes.
Brown/Peterson and Peterson technique
Schrijf op 1 kaart, voorkant 3 woorden onder elkaar en achterkant 3 cijfers. Doe dit met 6 kaarten. Begin met omlaag
tellen met 3 cijfers van het 792 voor enkele minuten. Pak de eerste kaart en kijk er 2 seconden naar. Tel terug met 3
cijfers van het nummer dat je gezien hebt. Dit doe je zo snel mogelijk voor 20 seconden lang. Schrijf vervolgens de
woorden op die je je herinnerd. Herhaal dit proces met de andere 5 kaarten.
Het doel is de patient afleiden van wat hij/zij moest herinneren. (Ze konnen er binnen 1 minuut wel dingen onthouden).
Door te tellen kan patient niet de woorden herhalen om ze te kunnen herinneren. Dit laat zien dat ons geheugen
informatie alleen voor een aantal seconden opslaat.
Serial-position effect
Dit effect laat een U-vorm relatie zien tussen positie van woorden en het kunnen heroproepen van de woorden.
Door te tellen hoeveel woorden er juist herinnerd worden, kan je nagaan hoeveel items in het korte-termijn geheugen
kunnen zijn, wat geschat is tussen 3-7 items.
Recency effect: je herinnerd je woorden beter die je als laatst gehoord hebt.
Primacy effect: Je eerste items niet in verwarring worden gebracht met voorgaande items en blijkt dat mensen de
eerste items meer herhalen dan latere items.
Semantic similarity (Wickens)
Semantics: betekenis van woorden en zinnen
Pro-active interference (PI): het is moeilijk nieuw informatie te leren doordat oud informatie het geheugen stoort
tijdens het leren. Als je 4 item moet leren, zul je problemen hebben met het herinneren van item 4. Wanneer de
categorie van item 4 veranderd van bijv. Cijfers naar letters, neemt PI af. Dit is de verandering van de semantische
categorie.
,Wanneer dit getest werd met Peterson & Peterson methode, kon je zien dat woorden die categorisch bij elkaar pasten
dezelfde mate herinnerd zijn en het woord dat er niet bijhoorde het meest is herinnerd.
Information-processing approach model (Atkinson-Shiffrin)
Geheugen werkt in stappen en is net een computer-proces. In elke stap wordt informatie van een opslag naar het
andere geplaatst. Sensory -> Working -> Longterm
-Hoe combineer je informatie?
-Wat is het effect van afleidingen?
Alan Baddeley & Graham Hitch
Kort-termijn geheugen is essentieel bij het uitvoeren van taken die niet perse geheugen gerelateerd zijn. Sinds is de naa,
van kort-termijn veranderd naar werk-geheugen en is uitgebreidt naar 4 componenten.
1. Central executive: vergelijkbaar met aandacht, gebruikt phono en visuo
2. Phologocical loop: kort herinneren van verbale informatie in volgorde.
3. Visuo-spatial sketchpad: kort herinneren van visuele informatie
4. Episodic buffer: kort opslag van phonological en visuo-spatial combo
Alle componenten kunnen individueel werken en hebben limited capacity. Als twee taken hetzelfde component
gebruikt, lukt de executie niet correct, lukt wel als componenten verschillend zijn.
Dual-task study (Robbins) Bedoelen ze hiermee dat als je verschillende componenten gebruikt, dat je het dan wel kan
uitvoeren dan dat je zelfde componenten gebruikt?
Schaak spelers bleven dezelfde zetten maken (central-executive/visuo-spatial sketchpad) terwijl ze:
1. Bleven tikken (control condition)
2. Random number generation (central executive, neemt af als je dagdroomt)
3. Toetsenbord tegen de klok in intikken (visuo-spatial sketchpad)
4.Herhalen van het woord see-saw (articulatory suppression, phonological loop)
,Articulary suppression: snel herhalen van een makkelijke klank, wat de articulatory control proces van de phonological
loop gebruikt.
1. Phonological loop
-Passief phonologische opslag
-Articulatie proces linked met spraak productie -> phonological storage
Phonological similarity effect: wanneer items hetzelfde klinken worden ze minder snel herinnert.
Het is onzeker of het effect is ontstaan door acoustic similarity (similar souds) of articulatory similarity (similar articular
movements).
-Wanneer de recal gesproken werd, meer articulatory similarity (similar articular movements).
Word-length effect: verbale geheugen wordt minder wanneer het woord langer is.
Er is geen word-length effect wanneer de neighbourhood size van korte/lange woorden gelijk zijn (ortografische buurt).
Je leert minder snel als je moeite heb met de uitspraak van woorden. De phonological loop verminderd door moeite met
articulatie, wat actie control verminderd en wat voor meer errors zorgt als vraag voor actie control hoog is.
Heel vaak/snel een woord zeggen die je kent, leidt tot verspreking en fouten.
2. Visuo-spatial sketchpad
Visual processing houdt in, weten wat spatial processing is en weten waar het is. We gebruiken het om een route te
vinden van A naar B of wanneer we TV kijken.
-Visual cache: informatie opslag visueel vorm en kleur
-Inner scribe: verwerken van spatial/ruimtelijk en bewegingsgezind informatie. Herhalen van informatie in de visuele
cache. Transferring informatie van visuele cache naar central executive.
Visueel en spatial system zijn gescheiden?
Gescheiden maar heel algemeen, ze hebben aparte taken specifiek maar zijn algemeen hetzelfde.
-Smith & Jonides
Twee visuele stimuli gepresenteerd met een probe stimuli.Participanten moesten raden of het in dezelfde locatie was
als de spatial task or zelfde vorm had als visuele task. Er was een verschil is brein activatie.
-Zimmer
Gedeeltes in het occipital en temporale kwab werden geactiveerd tijdens visuele processen en het parietale kwab
tijdens spatial processen.
-Klauer & Zhao
Twee taken, een voor visueel en ander spatial. Taken waren of met kleur discriminatie gepresenteerd om visuele invloed
te meten of andersom met bewegings discriminatie om spatial invloed te meten.
, 3. Central executive
Belangrijkste component van werkgeheugen en wordt veel gebruikt tijdens complexe cognitieve activiteiten.
De prefrontale cortex speelt hier een belangrijke rol bij.
Baddeley
Central executive is geassocieerd met executive processes.
1. Aandacht/concentratie
2. Aandacht splitsen
3. Aandacht switchen
4.Interactie met longterm memory
Miyake & Friedman
Patienten kregen taken waarbij de functie, identificeren van overeenkomende executieve processen was.
1.Inhibition function: dominante respons stopzetten en afleiding voorkomen.
Bv. Stroop task: Wanneer je de kleur van het woord moet opnoemen. Blauw geschreven in rood.
2.Shifting function: kunnen afwisselen in taken.
Bv. In een wiskunde som kunnen optellen en daarna delen.
3.Updating function: het monitoren van nieuw en oud informatie in het werkgeheugen.
Bv.
Executief functioneren bestaat uit de bovenstaande drie componenten + individuele functie van de drie componenten.
Hedden & Gabrieli
Dysexecutive syndrome: schade aan frontale kwab waadoor er gebrek is aan central executive gedeelte van het
werkgeheugen.
Stuss & Alexander
Oneens dat damage aan frontal lobe al het executief functioneren inhibiteerd.
1.Task setting: plannen
2.Monitoring: eigen performance monitoren
3.Energisation: aandacht en concentratie kunnen bijhouden
Glascher
Iowa gambling test: studie met brain-damaged patients, waar ze value-based decision making onderzoeken.
4 kaart hoopjes waarmee je geld kan winnen/verliezen. Patienten leren dat er goede en slechte kaart hoopjes zijn.
Deze studie identificeerd twee aparte hersen netwerken.
1.Cognitive control network: dorsolateral prefrontal cortex en anterior cingulate cortex die response inhibition, conflict
monitoring en switching regelen.
2.Value-based decision-making network: orbitofrontal, ventromedial en frontopolar cortex. Hebben sterke connecties
met het lymbisch systeem, die invloed heeft op emotie en value judgements.
4. Episodic buffer
-Hoe wordt informatie opgeslagen?
-Waarom verdwijnen stukjes informatie?
The Magical Number Seven, plus or minus two (George Miller)
Chunck: geheugen stuk uit het korte-termijn geheugen dat uit meerdere gelijke componenten bestaat. Volgens Miller
kan het korte-termijn geheugen 7 chunks onthouden.
Volgens Miller vinden er interne mentale processen plaatst om stimuli te veranderen in verwerkbare stukjes.
Brown/Peterson and Peterson technique
Schrijf op 1 kaart, voorkant 3 woorden onder elkaar en achterkant 3 cijfers. Doe dit met 6 kaarten. Begin met omlaag
tellen met 3 cijfers van het 792 voor enkele minuten. Pak de eerste kaart en kijk er 2 seconden naar. Tel terug met 3
cijfers van het nummer dat je gezien hebt. Dit doe je zo snel mogelijk voor 20 seconden lang. Schrijf vervolgens de
woorden op die je je herinnerd. Herhaal dit proces met de andere 5 kaarten.
Het doel is de patient afleiden van wat hij/zij moest herinneren. (Ze konnen er binnen 1 minuut wel dingen onthouden).
Door te tellen kan patient niet de woorden herhalen om ze te kunnen herinneren. Dit laat zien dat ons geheugen
informatie alleen voor een aantal seconden opslaat.
Serial-position effect
Dit effect laat een U-vorm relatie zien tussen positie van woorden en het kunnen heroproepen van de woorden.
Door te tellen hoeveel woorden er juist herinnerd worden, kan je nagaan hoeveel items in het korte-termijn geheugen
kunnen zijn, wat geschat is tussen 3-7 items.
Recency effect: je herinnerd je woorden beter die je als laatst gehoord hebt.
Primacy effect: Je eerste items niet in verwarring worden gebracht met voorgaande items en blijkt dat mensen de
eerste items meer herhalen dan latere items.
Semantic similarity (Wickens)
Semantics: betekenis van woorden en zinnen
Pro-active interference (PI): het is moeilijk nieuw informatie te leren doordat oud informatie het geheugen stoort
tijdens het leren. Als je 4 item moet leren, zul je problemen hebben met het herinneren van item 4. Wanneer de
categorie van item 4 veranderd van bijv. Cijfers naar letters, neemt PI af. Dit is de verandering van de semantische
categorie.
,Wanneer dit getest werd met Peterson & Peterson methode, kon je zien dat woorden die categorisch bij elkaar pasten
dezelfde mate herinnerd zijn en het woord dat er niet bijhoorde het meest is herinnerd.
Information-processing approach model (Atkinson-Shiffrin)
Geheugen werkt in stappen en is net een computer-proces. In elke stap wordt informatie van een opslag naar het
andere geplaatst. Sensory -> Working -> Longterm
-Hoe combineer je informatie?
-Wat is het effect van afleidingen?
Alan Baddeley & Graham Hitch
Kort-termijn geheugen is essentieel bij het uitvoeren van taken die niet perse geheugen gerelateerd zijn. Sinds is de naa,
van kort-termijn veranderd naar werk-geheugen en is uitgebreidt naar 4 componenten.
1. Central executive: vergelijkbaar met aandacht, gebruikt phono en visuo
2. Phologocical loop: kort herinneren van verbale informatie in volgorde.
3. Visuo-spatial sketchpad: kort herinneren van visuele informatie
4. Episodic buffer: kort opslag van phonological en visuo-spatial combo
Alle componenten kunnen individueel werken en hebben limited capacity. Als twee taken hetzelfde component
gebruikt, lukt de executie niet correct, lukt wel als componenten verschillend zijn.
Dual-task study (Robbins) Bedoelen ze hiermee dat als je verschillende componenten gebruikt, dat je het dan wel kan
uitvoeren dan dat je zelfde componenten gebruikt?
Schaak spelers bleven dezelfde zetten maken (central-executive/visuo-spatial sketchpad) terwijl ze:
1. Bleven tikken (control condition)
2. Random number generation (central executive, neemt af als je dagdroomt)
3. Toetsenbord tegen de klok in intikken (visuo-spatial sketchpad)
4.Herhalen van het woord see-saw (articulatory suppression, phonological loop)
,Articulary suppression: snel herhalen van een makkelijke klank, wat de articulatory control proces van de phonological
loop gebruikt.
1. Phonological loop
-Passief phonologische opslag
-Articulatie proces linked met spraak productie -> phonological storage
Phonological similarity effect: wanneer items hetzelfde klinken worden ze minder snel herinnert.
Het is onzeker of het effect is ontstaan door acoustic similarity (similar souds) of articulatory similarity (similar articular
movements).
-Wanneer de recal gesproken werd, meer articulatory similarity (similar articular movements).
Word-length effect: verbale geheugen wordt minder wanneer het woord langer is.
Er is geen word-length effect wanneer de neighbourhood size van korte/lange woorden gelijk zijn (ortografische buurt).
Je leert minder snel als je moeite heb met de uitspraak van woorden. De phonological loop verminderd door moeite met
articulatie, wat actie control verminderd en wat voor meer errors zorgt als vraag voor actie control hoog is.
Heel vaak/snel een woord zeggen die je kent, leidt tot verspreking en fouten.
2. Visuo-spatial sketchpad
Visual processing houdt in, weten wat spatial processing is en weten waar het is. We gebruiken het om een route te
vinden van A naar B of wanneer we TV kijken.
-Visual cache: informatie opslag visueel vorm en kleur
-Inner scribe: verwerken van spatial/ruimtelijk en bewegingsgezind informatie. Herhalen van informatie in de visuele
cache. Transferring informatie van visuele cache naar central executive.
Visueel en spatial system zijn gescheiden?
Gescheiden maar heel algemeen, ze hebben aparte taken specifiek maar zijn algemeen hetzelfde.
-Smith & Jonides
Twee visuele stimuli gepresenteerd met een probe stimuli.Participanten moesten raden of het in dezelfde locatie was
als de spatial task or zelfde vorm had als visuele task. Er was een verschil is brein activatie.
-Zimmer
Gedeeltes in het occipital en temporale kwab werden geactiveerd tijdens visuele processen en het parietale kwab
tijdens spatial processen.
-Klauer & Zhao
Twee taken, een voor visueel en ander spatial. Taken waren of met kleur discriminatie gepresenteerd om visuele invloed
te meten of andersom met bewegings discriminatie om spatial invloed te meten.
, 3. Central executive
Belangrijkste component van werkgeheugen en wordt veel gebruikt tijdens complexe cognitieve activiteiten.
De prefrontale cortex speelt hier een belangrijke rol bij.
Baddeley
Central executive is geassocieerd met executive processes.
1. Aandacht/concentratie
2. Aandacht splitsen
3. Aandacht switchen
4.Interactie met longterm memory
Miyake & Friedman
Patienten kregen taken waarbij de functie, identificeren van overeenkomende executieve processen was.
1.Inhibition function: dominante respons stopzetten en afleiding voorkomen.
Bv. Stroop task: Wanneer je de kleur van het woord moet opnoemen. Blauw geschreven in rood.
2.Shifting function: kunnen afwisselen in taken.
Bv. In een wiskunde som kunnen optellen en daarna delen.
3.Updating function: het monitoren van nieuw en oud informatie in het werkgeheugen.
Bv.
Executief functioneren bestaat uit de bovenstaande drie componenten + individuele functie van de drie componenten.
Hedden & Gabrieli
Dysexecutive syndrome: schade aan frontale kwab waadoor er gebrek is aan central executive gedeelte van het
werkgeheugen.
Stuss & Alexander
Oneens dat damage aan frontal lobe al het executief functioneren inhibiteerd.
1.Task setting: plannen
2.Monitoring: eigen performance monitoren
3.Energisation: aandacht en concentratie kunnen bijhouden
Glascher
Iowa gambling test: studie met brain-damaged patients, waar ze value-based decision making onderzoeken.
4 kaart hoopjes waarmee je geld kan winnen/verliezen. Patienten leren dat er goede en slechte kaart hoopjes zijn.
Deze studie identificeerd twee aparte hersen netwerken.
1.Cognitive control network: dorsolateral prefrontal cortex en anterior cingulate cortex die response inhibition, conflict
monitoring en switching regelen.
2.Value-based decision-making network: orbitofrontal, ventromedial en frontopolar cortex. Hebben sterke connecties
met het lymbisch systeem, die invloed heeft op emotie en value judgements.
4. Episodic buffer
