eHealth communicatie
Medische Technologie of niet?
De medische technologie ontwikkeld snel. Van alarmkettingen tot aan zorgrobots. Deze nieuwe technologieën
leiden tot een betere kwaliteit van zorg, maar hebben ook impact op de organisatie van de zorg, zowel in
kansen als uitdagingen. Hoe kunnen we de inzet van nieuwe technologieën in de zorg optimaal benutten? En
hoe zorgen we ervoor dat ze ook daadwerkelijk gebruikt worden en dat niet dure technologieën in de kast
blijven liggen?
In de praktijk blijkt dat technologieën niet altijd volledig aansluiten bij de medische en maatschappelijke
behoeften. Dat innovaties ‘technisch beschikbaar’ zijn, wil niet zeggen dat ze ook snel en effectief ingezet
kunnen worden. Niet alleen professionals in de gezondheidszorg en patiënten, maar ook zorgverzekeraars en
de overheid vinden het belangrijk dat dit verbetert (De Lijster, 2019).
Neem bijvoorbeeld de iPad op de afdeling. Veel patiënten vinden het leuk hier gebruik van te maken, maar ook
veel patiënten willen er niks van weten. Uit onderzoek blijkt dat het enthousiasme bij cliënten aanzienlijk
minder groot is dan bij zorgprofessionals. Bij de cliënten geeft 33% aan gebruik te willen maken van medische
technologie. Dit is aanzienlijk lager als bij medisch specialisten (61%), huisartsen (59%) en verpleegkundigen
(75%). De onderzoekers van de eHealth Monitor wijden deze lage cijfers aan onbekendheid van cliënten met
concrete ICT-toepassingen en aan het niet direct de meerwaarde hiervan inzien (Van der Leeuw, 2020).
Zelf merk ik dat naast cliënten veel zorgverleners ook niet weten hoe ze om moeten gaan met de iPad.
Daarnaast speelt ook mee dat (vaak) vanwege de leeftijd, nieuwe dingen lastig zijn of men geen interesse meer
hierin heeft. Daarnaast zijn vaak de touchscreens niet toegankelijk. Het zou goed zijn als de zorgverleners de
patiënten hierin meer gerichte ondersteuning konden geven en dat ze dus zelf trainingen hierin krijgen (Van
Nispen, Van der Aa, & Van Rens, 2018). Patiënten kunnen veel op de iPad, onder andere de menukeuze voor
het eten doorgeven of contact houden met de verpleging, roomservicemedewerkers én familie en vrienden.
Daarnaast kan men ook televisie kijken of naar de radio luisteren. Ook kan men tijdens het verblijf middels de
iPad informatie inzien over de behandeling en arts. Daarnaast wordt er dagelijks een enquête afgenomen zodat
de zorg tijdens het verblijf verbeterd kan worden. Alles in het belang van de patiënt en de kwaliteit van zorg
(MST, 2020).
Om de inzet van nieuwe technologieën in de zorg optimaal te benutten, zullen technologiebedrijven en
zorginstellingen nauwer moeten samenwerken. Dit betekent samen de inzet van elke nieuwe technologie
begeleiden tot deze in het hoofd en het hart van de zorgverleners zit en het gebruik een gewoonte is
geworden. Alleen zo kunnen de technologische mogelijkheden de medische en maatschappelijke behoeften
echt invullen. Reden dat ze vaak in de kast blijven liggen zijn een gebrek aan vertrouwen, niet bekend met de
mogelijkheden, onvoldoende bewijs voor meerwaarde en onduidelijkheden rondom privacy. Dit kan op korte
termijn de technologische vaardigheden in de zorg verbeteren, maar geeft ook meteen richting aan de
ontwikkelaars van technologie (De Lijster, 2019; Van der Leeuw, 2020).
Het aanbod van eHealthtoepassingen in de huidige markt is groter dan het gebruik ervan, zowel door
zorgverleners als door cliënten. Zorgverleners merken nog te vaak dat de techniek niet altijd goed meewerkt,
aldus de eHealth Monitor. Ook merken ze dat eHealth niet altijd goed is ingebed in de zorgpraktijk. In dat geval
leidt innovatie eerder tot een toename dan tot een afname van de werkdruk (Van der Leeuw, 2020).
Zowel zorgorganisatie als leverancier profiteert van een betere samenwerking. De leverancier ontwikkelt
technologie die beter aansluit bij het gebruik in de zorg en de zorg krijgt de technologie die ook echt de
beoogde verbeteringen realiseert. Het inzetten van zorgprofessionals bij ontwerp, training en implementatie en
het personeel de tijd geven om op de nieuwe manier zorg te verlenen, zijn cruciale stappen om de
implementatie succesvol te laten verlopen (De Lijster, 2019).
Medische Technologie of niet?
De medische technologie ontwikkeld snel. Van alarmkettingen tot aan zorgrobots. Deze nieuwe technologieën
leiden tot een betere kwaliteit van zorg, maar hebben ook impact op de organisatie van de zorg, zowel in
kansen als uitdagingen. Hoe kunnen we de inzet van nieuwe technologieën in de zorg optimaal benutten? En
hoe zorgen we ervoor dat ze ook daadwerkelijk gebruikt worden en dat niet dure technologieën in de kast
blijven liggen?
In de praktijk blijkt dat technologieën niet altijd volledig aansluiten bij de medische en maatschappelijke
behoeften. Dat innovaties ‘technisch beschikbaar’ zijn, wil niet zeggen dat ze ook snel en effectief ingezet
kunnen worden. Niet alleen professionals in de gezondheidszorg en patiënten, maar ook zorgverzekeraars en
de overheid vinden het belangrijk dat dit verbetert (De Lijster, 2019).
Neem bijvoorbeeld de iPad op de afdeling. Veel patiënten vinden het leuk hier gebruik van te maken, maar ook
veel patiënten willen er niks van weten. Uit onderzoek blijkt dat het enthousiasme bij cliënten aanzienlijk
minder groot is dan bij zorgprofessionals. Bij de cliënten geeft 33% aan gebruik te willen maken van medische
technologie. Dit is aanzienlijk lager als bij medisch specialisten (61%), huisartsen (59%) en verpleegkundigen
(75%). De onderzoekers van de eHealth Monitor wijden deze lage cijfers aan onbekendheid van cliënten met
concrete ICT-toepassingen en aan het niet direct de meerwaarde hiervan inzien (Van der Leeuw, 2020).
Zelf merk ik dat naast cliënten veel zorgverleners ook niet weten hoe ze om moeten gaan met de iPad.
Daarnaast speelt ook mee dat (vaak) vanwege de leeftijd, nieuwe dingen lastig zijn of men geen interesse meer
hierin heeft. Daarnaast zijn vaak de touchscreens niet toegankelijk. Het zou goed zijn als de zorgverleners de
patiënten hierin meer gerichte ondersteuning konden geven en dat ze dus zelf trainingen hierin krijgen (Van
Nispen, Van der Aa, & Van Rens, 2018). Patiënten kunnen veel op de iPad, onder andere de menukeuze voor
het eten doorgeven of contact houden met de verpleging, roomservicemedewerkers én familie en vrienden.
Daarnaast kan men ook televisie kijken of naar de radio luisteren. Ook kan men tijdens het verblijf middels de
iPad informatie inzien over de behandeling en arts. Daarnaast wordt er dagelijks een enquête afgenomen zodat
de zorg tijdens het verblijf verbeterd kan worden. Alles in het belang van de patiënt en de kwaliteit van zorg
(MST, 2020).
Om de inzet van nieuwe technologieën in de zorg optimaal te benutten, zullen technologiebedrijven en
zorginstellingen nauwer moeten samenwerken. Dit betekent samen de inzet van elke nieuwe technologie
begeleiden tot deze in het hoofd en het hart van de zorgverleners zit en het gebruik een gewoonte is
geworden. Alleen zo kunnen de technologische mogelijkheden de medische en maatschappelijke behoeften
echt invullen. Reden dat ze vaak in de kast blijven liggen zijn een gebrek aan vertrouwen, niet bekend met de
mogelijkheden, onvoldoende bewijs voor meerwaarde en onduidelijkheden rondom privacy. Dit kan op korte
termijn de technologische vaardigheden in de zorg verbeteren, maar geeft ook meteen richting aan de
ontwikkelaars van technologie (De Lijster, 2019; Van der Leeuw, 2020).
Het aanbod van eHealthtoepassingen in de huidige markt is groter dan het gebruik ervan, zowel door
zorgverleners als door cliënten. Zorgverleners merken nog te vaak dat de techniek niet altijd goed meewerkt,
aldus de eHealth Monitor. Ook merken ze dat eHealth niet altijd goed is ingebed in de zorgpraktijk. In dat geval
leidt innovatie eerder tot een toename dan tot een afname van de werkdruk (Van der Leeuw, 2020).
Zowel zorgorganisatie als leverancier profiteert van een betere samenwerking. De leverancier ontwikkelt
technologie die beter aansluit bij het gebruik in de zorg en de zorg krijgt de technologie die ook echt de
beoogde verbeteringen realiseert. Het inzetten van zorgprofessionals bij ontwerp, training en implementatie en
het personeel de tijd geven om op de nieuwe manier zorg te verlenen, zijn cruciale stappen om de
implementatie succesvol te laten verlopen (De Lijster, 2019).
