EEN INTRODUCTIE VAN KWALITATIEF ONDERZOEK
PART 1: FUNDAMENTEN VAN KWALITATIEF ONDERZOEK.........................2
H1 WAAROM EN HOE KWALITATIEF ONDERZOEK?..................................2
H2 HET ONDERSCHEID TUSSEN KWALITATIEF EN KWANTITATIEF.............................3
H3 THEORETISCHE KADERS........................................................................5
H4 METHODEN EN DATA MET KWALITATIEF ONDERZOEK......................................9
H5 SUBJECTIVITEIT, IDENTITEIT EN TEKSTEN IN KWALITATIEF ONDERZOEK...............11
PART 2: ONDERZOEKSONTWERPEN..................................................... 13
H6 FORMULEREN VAN ONDERZOEKSVRAAG....................................................13
H7 HET KIEZEN EN OPSTELLEN VAN ONDERZOEKSONTWERP................................14
H8 HET PROCES PLANNEN IN KWALITATIEF ONDERZOEK.....................................16
H9 ETHIEK VAN KWALITATIEF ONDERZOEK.....................................................17
H12 STEEKPROEF..................................................................................18
H13 KWALITATIEF ONTWERP MET MEERDERE METHODEN...................................19
PART 3: MONDERLINGE GEGEVENS..................................................... 20
H14 VERZAMELEN VAN MONDELINGE GEGEVENS.............................................20
H15 INTERVIEWS...................................................................................21
H16 FOCUSGROEPEN..............................................................................23
H17 NARRATIEVE DATA............................................................................25
PART 4: DATA VERDER DAN PRATEN.................................................... 27
H18 VERZAMELEN VAN DATA VERDER DAN PRATEN..........................................27
H19 OBSERVATIE EN ETNOGRAFIE...............................................................28
H20 VISUELE DATA: FOTOGRAFIE, FILM EN VIDEO...........................................30
H21 DOCUMENTEN.................................................................................31
H22 DIGITAAL EN SOCIALE MEDIA ONDERZOEK...............................................32
PART 5: KWALITATIEVE DATA ANALYSEREN.......................................... 33
H23 ANALYSEREN VAN KWALITATIEVE DATA....................................................33
H24 TRANSCRIPTIE EN GEGEVENSBEHEER......................................................34
H25 GROUNDEND THEORIE-CODERING..........................................................36
H26 THEMATISCHE ANALYSE EN KWALITATIEVE INHOUDSANALYSE.........................39
H27 ANALYSEREN VAN NATUURLIJKE DATA: CONVERSATIE EN DISCOURSE................41
H28 HET GEBRUIK VAN SOFTWARE IN KWALITATIEVE DATA ANALYSE......................43
PART 6: FUNDERING, SCHRIJVEN EN VOORUITZICHT............................. 44
H29 KWALITEIT VAN KWALITATIEF ONDERZOEK (CRITERIA EN MEER)......................44
H31 STAND VAN ZAKEN EN TOEKOMST.........................................................46
,OVERZICHT THEORIESCHEMA............................................................. 47
PART 1: FUNDAMENTEN VAN KWALITATIEF ONDERZOEK
H1 WAAROM EN HOE KWALITATIEF ONDERZOEK?
Waarom kwalitatief onderzoek:
Door plurasatie (= het bestaan van verschillende
ideeën/opvattingen/groepen in een samenleving, deze gaan tegenover
elkaar staan) van levenswerelden is kwalitatief onderzoek gegroeid. Dit
komt doordat er meer verschillende leefstijlen ontwikkelden. (Wij vs zij)
Bepaalde groepen zijn moeilijk te bereiken en is daardoor ook weinig over
bekend.
Kwantitatief onderzoek heeft veel beperkingen: data wordt vaak opnieuw
geïnterpreteerd omdat het onjuiste bevindingen heeft en gegevens worden
beïnvloed door de sociale en culturele invloeden.
Essentiele kenmerken kwalitatief onderzoek:
- Methodes en theorieën zijn geschikt: het bied een methode aan die
openstaan voor volledige complexiteit in een onderzoek, het wordt volledig
bestudeert.
- Herkenning en analyse van verschillende perspectieven: houdt rekening
met het feit dat standpunten en praktijken verschillen vanwege
verschillende subjectieve perspectieven en sociale achtergronden die
samenhangen.
- Reflectie van onderzoekers op het onderzoek is een onderdeel van het
onderzoeksproces: reflexiviteit.
“Kwalitatief onderzoek moet uitgevoerd worden met diversiteit, gelijkheid en
inclusie.
Kwalitatief onderzoek moet een uitgebreid concept van reflexiteit hebben.”
Waarom kennis van kwalitatief onderzoek nuttig is:
1. Het is nodig voor het begrijpen en beoordelen van bestaand kwalitatief
onderzoek.
2. Het biedt een startpunt en basis voor eigen onderzoek.
3. Het biedt een uitgangspunt voor kritische beoordeling van bestaande
onderzoek benaderingen en hun geschiktheid.
4. Het helpt voor het begrijpen van kritische debatten over onderzoek en
methoden.
2
,H2 HET ONDERSCHEID TUSSEN KWALITATIEF EN
KWANTITATIEF
Relatie tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek:
- Epistemologie (= kennistheorie, onderzoekt de oorsprong en grenzen van
kennis; wat is de relatie tussen kennis, hoe betrouwbaar is kennis) en
methodologie (= de werkwijze van het onderzoek).
- Onderzoeksonderwerpen die beide combineren/integreren
- Onderzoeksmethode die beide zijn
- Verbinden van beide methoden
- Generalisatie (= het proces van het formuleren van conclusies) van
bevindingen
- Beoordelen van kwaliteit van het onderzoek
Kwalitatief Kwantitatief
Proces Meetbare uitkomstmaten
Perspectief vanuit de onderzochte: je Perspectief vanuit de onderzoeker: je
zet een proces op als behandeling. wilt zicht hebben op het proces van de
behandeling.
Microlevel: met kleine groepen. Macroleven: met grote groepen.
Theoretische generalisatie: resultaten Numerieke generalisatie: resultaten
uit een onderzoek worden uitgebreid uit een onderzoek worden uitgebreid
naar niet-onderzochte domeinen van een steekproef naar grotere
waarin herkenning is. populatie.
Circulair: leiden door de data. Lineair: alles staat op een vaste
volgorde vast, geen aanpassingen.
Evenly suspended attention: er is geen Hypothese: er is vooraf een antwoord.
hypothese.
Van data naar theorie Van theorie naar data
Inhoudelijke sampling (= selecteren Statistische sampling (= selecteren
van een steekproef die representatief van een steekproef waarbij er
is voor de gehele populatie.) (relevant) conclusie kan worden getrokken over
(Weten mijn mensen iets?) de gehele populatie.)
(representativiteit = mate waarin een
steekproef een goede afspiegeling is
van de gehele populatie.) (Is mijn
populatie geschikt?)
Beleving, meningen en discours (= Getallen
formeel gesprek)
Constructivisme (= er zijn meer Positivisme (= er is maar 1
perspectieven en waarheden.) perspectief en waarheid.)
Kwantitatieve onderzoeksvraag gaat om tellen, getallen, operationalisaties en
definities. Kwalitatieve onderzoeksvraag gaat over processen, belevingen,
ervaringen en visies. (Open gesteld zonder hypotheses, je gaat uit van het
perspectief van de participant, microlevel.)
Triangulatie = combinatie van kwalitatief en kwantitatief onderzoek.
Bryman (1992) heeft 11 manieren hoe je kwalitatief en kwantitatief kunt
integreren (samenvoegen):
1. Het controleren van voorbeelden van kwalitatieve resultaten aan de hand
van kwantitatieve resultaten.
3
, 2. Kwalitatief onderzoek ondersteunt kwantitatief onderzoek.
3. Kwantitatief onderzoek ondersteunt kwalitatief onderzoek.
4. Het geeft een algemeen beeld van het probleem wat wordt bestudeerd.
5. Kwantitatieve methoden analyseren structuren, kwalitatieve methoden
onderzoeken processen.
6. Kwantitatieve methoden geven objectieve resultaten, kwalitatieve
methoden richten zich op subjectieve gezichtspunten.
7. Kwantitatief bewijs helpt de generaliseerbaarheid (= de mate waarin de
resultaten van een onderzoek kunnen worden toegepast op een bredere
groep dan de oorspronkelijke onderzoekspopulatie.) van bevindingen.
8. Kwalitatieve resultaten helpen de interpretatie van relaties in kwantitatieve
gegevens.
9. Helpt het verschil van problemen begrijpen van micro- en macroniveaus.
10.Verschillende fases van onderzoek kunnen beide methoden benutten.
11.Hybride (= combinatie tussen twee verschillende) vormen gebruiken
beide methoden, quasi-experiment (= onderzoeksopzet die een oorzaak-
gevolgrelatie tussen variabelen probeert vast te stellen, geen willekeurige
toewijzing binnen groep.)
Mixed methodologie = het mixen van kwalitatief en kwantitatief onderzoek in
verschillende fasen van het onderzoek. Het moet hierbij wel vooraf zijn
geïntegreerd. (Ook wel de derde methodologische beweging genoemd.)
“De keuze welke methode het best geschikt is, hangt af van het soort onderzoek.
De twee methoden kunnen elkaar goed aanvullen, vaak blijkt het wel lastig om
beide te combineren en worden ze dus vaak apart of achter elkaar gebruikt.”
4
PART 1: FUNDAMENTEN VAN KWALITATIEF ONDERZOEK.........................2
H1 WAAROM EN HOE KWALITATIEF ONDERZOEK?..................................2
H2 HET ONDERSCHEID TUSSEN KWALITATIEF EN KWANTITATIEF.............................3
H3 THEORETISCHE KADERS........................................................................5
H4 METHODEN EN DATA MET KWALITATIEF ONDERZOEK......................................9
H5 SUBJECTIVITEIT, IDENTITEIT EN TEKSTEN IN KWALITATIEF ONDERZOEK...............11
PART 2: ONDERZOEKSONTWERPEN..................................................... 13
H6 FORMULEREN VAN ONDERZOEKSVRAAG....................................................13
H7 HET KIEZEN EN OPSTELLEN VAN ONDERZOEKSONTWERP................................14
H8 HET PROCES PLANNEN IN KWALITATIEF ONDERZOEK.....................................16
H9 ETHIEK VAN KWALITATIEF ONDERZOEK.....................................................17
H12 STEEKPROEF..................................................................................18
H13 KWALITATIEF ONTWERP MET MEERDERE METHODEN...................................19
PART 3: MONDERLINGE GEGEVENS..................................................... 20
H14 VERZAMELEN VAN MONDELINGE GEGEVENS.............................................20
H15 INTERVIEWS...................................................................................21
H16 FOCUSGROEPEN..............................................................................23
H17 NARRATIEVE DATA............................................................................25
PART 4: DATA VERDER DAN PRATEN.................................................... 27
H18 VERZAMELEN VAN DATA VERDER DAN PRATEN..........................................27
H19 OBSERVATIE EN ETNOGRAFIE...............................................................28
H20 VISUELE DATA: FOTOGRAFIE, FILM EN VIDEO...........................................30
H21 DOCUMENTEN.................................................................................31
H22 DIGITAAL EN SOCIALE MEDIA ONDERZOEK...............................................32
PART 5: KWALITATIEVE DATA ANALYSEREN.......................................... 33
H23 ANALYSEREN VAN KWALITATIEVE DATA....................................................33
H24 TRANSCRIPTIE EN GEGEVENSBEHEER......................................................34
H25 GROUNDEND THEORIE-CODERING..........................................................36
H26 THEMATISCHE ANALYSE EN KWALITATIEVE INHOUDSANALYSE.........................39
H27 ANALYSEREN VAN NATUURLIJKE DATA: CONVERSATIE EN DISCOURSE................41
H28 HET GEBRUIK VAN SOFTWARE IN KWALITATIEVE DATA ANALYSE......................43
PART 6: FUNDERING, SCHRIJVEN EN VOORUITZICHT............................. 44
H29 KWALITEIT VAN KWALITATIEF ONDERZOEK (CRITERIA EN MEER)......................44
H31 STAND VAN ZAKEN EN TOEKOMST.........................................................46
,OVERZICHT THEORIESCHEMA............................................................. 47
PART 1: FUNDAMENTEN VAN KWALITATIEF ONDERZOEK
H1 WAAROM EN HOE KWALITATIEF ONDERZOEK?
Waarom kwalitatief onderzoek:
Door plurasatie (= het bestaan van verschillende
ideeën/opvattingen/groepen in een samenleving, deze gaan tegenover
elkaar staan) van levenswerelden is kwalitatief onderzoek gegroeid. Dit
komt doordat er meer verschillende leefstijlen ontwikkelden. (Wij vs zij)
Bepaalde groepen zijn moeilijk te bereiken en is daardoor ook weinig over
bekend.
Kwantitatief onderzoek heeft veel beperkingen: data wordt vaak opnieuw
geïnterpreteerd omdat het onjuiste bevindingen heeft en gegevens worden
beïnvloed door de sociale en culturele invloeden.
Essentiele kenmerken kwalitatief onderzoek:
- Methodes en theorieën zijn geschikt: het bied een methode aan die
openstaan voor volledige complexiteit in een onderzoek, het wordt volledig
bestudeert.
- Herkenning en analyse van verschillende perspectieven: houdt rekening
met het feit dat standpunten en praktijken verschillen vanwege
verschillende subjectieve perspectieven en sociale achtergronden die
samenhangen.
- Reflectie van onderzoekers op het onderzoek is een onderdeel van het
onderzoeksproces: reflexiviteit.
“Kwalitatief onderzoek moet uitgevoerd worden met diversiteit, gelijkheid en
inclusie.
Kwalitatief onderzoek moet een uitgebreid concept van reflexiteit hebben.”
Waarom kennis van kwalitatief onderzoek nuttig is:
1. Het is nodig voor het begrijpen en beoordelen van bestaand kwalitatief
onderzoek.
2. Het biedt een startpunt en basis voor eigen onderzoek.
3. Het biedt een uitgangspunt voor kritische beoordeling van bestaande
onderzoek benaderingen en hun geschiktheid.
4. Het helpt voor het begrijpen van kritische debatten over onderzoek en
methoden.
2
,H2 HET ONDERSCHEID TUSSEN KWALITATIEF EN
KWANTITATIEF
Relatie tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek:
- Epistemologie (= kennistheorie, onderzoekt de oorsprong en grenzen van
kennis; wat is de relatie tussen kennis, hoe betrouwbaar is kennis) en
methodologie (= de werkwijze van het onderzoek).
- Onderzoeksonderwerpen die beide combineren/integreren
- Onderzoeksmethode die beide zijn
- Verbinden van beide methoden
- Generalisatie (= het proces van het formuleren van conclusies) van
bevindingen
- Beoordelen van kwaliteit van het onderzoek
Kwalitatief Kwantitatief
Proces Meetbare uitkomstmaten
Perspectief vanuit de onderzochte: je Perspectief vanuit de onderzoeker: je
zet een proces op als behandeling. wilt zicht hebben op het proces van de
behandeling.
Microlevel: met kleine groepen. Macroleven: met grote groepen.
Theoretische generalisatie: resultaten Numerieke generalisatie: resultaten
uit een onderzoek worden uitgebreid uit een onderzoek worden uitgebreid
naar niet-onderzochte domeinen van een steekproef naar grotere
waarin herkenning is. populatie.
Circulair: leiden door de data. Lineair: alles staat op een vaste
volgorde vast, geen aanpassingen.
Evenly suspended attention: er is geen Hypothese: er is vooraf een antwoord.
hypothese.
Van data naar theorie Van theorie naar data
Inhoudelijke sampling (= selecteren Statistische sampling (= selecteren
van een steekproef die representatief van een steekproef waarbij er
is voor de gehele populatie.) (relevant) conclusie kan worden getrokken over
(Weten mijn mensen iets?) de gehele populatie.)
(representativiteit = mate waarin een
steekproef een goede afspiegeling is
van de gehele populatie.) (Is mijn
populatie geschikt?)
Beleving, meningen en discours (= Getallen
formeel gesprek)
Constructivisme (= er zijn meer Positivisme (= er is maar 1
perspectieven en waarheden.) perspectief en waarheid.)
Kwantitatieve onderzoeksvraag gaat om tellen, getallen, operationalisaties en
definities. Kwalitatieve onderzoeksvraag gaat over processen, belevingen,
ervaringen en visies. (Open gesteld zonder hypotheses, je gaat uit van het
perspectief van de participant, microlevel.)
Triangulatie = combinatie van kwalitatief en kwantitatief onderzoek.
Bryman (1992) heeft 11 manieren hoe je kwalitatief en kwantitatief kunt
integreren (samenvoegen):
1. Het controleren van voorbeelden van kwalitatieve resultaten aan de hand
van kwantitatieve resultaten.
3
, 2. Kwalitatief onderzoek ondersteunt kwantitatief onderzoek.
3. Kwantitatief onderzoek ondersteunt kwalitatief onderzoek.
4. Het geeft een algemeen beeld van het probleem wat wordt bestudeerd.
5. Kwantitatieve methoden analyseren structuren, kwalitatieve methoden
onderzoeken processen.
6. Kwantitatieve methoden geven objectieve resultaten, kwalitatieve
methoden richten zich op subjectieve gezichtspunten.
7. Kwantitatief bewijs helpt de generaliseerbaarheid (= de mate waarin de
resultaten van een onderzoek kunnen worden toegepast op een bredere
groep dan de oorspronkelijke onderzoekspopulatie.) van bevindingen.
8. Kwalitatieve resultaten helpen de interpretatie van relaties in kwantitatieve
gegevens.
9. Helpt het verschil van problemen begrijpen van micro- en macroniveaus.
10.Verschillende fases van onderzoek kunnen beide methoden benutten.
11.Hybride (= combinatie tussen twee verschillende) vormen gebruiken
beide methoden, quasi-experiment (= onderzoeksopzet die een oorzaak-
gevolgrelatie tussen variabelen probeert vast te stellen, geen willekeurige
toewijzing binnen groep.)
Mixed methodologie = het mixen van kwalitatief en kwantitatief onderzoek in
verschillende fasen van het onderzoek. Het moet hierbij wel vooraf zijn
geïntegreerd. (Ook wel de derde methodologische beweging genoemd.)
“De keuze welke methode het best geschikt is, hangt af van het soort onderzoek.
De twee methoden kunnen elkaar goed aanvullen, vaak blijkt het wel lastig om
beide te combineren en worden ze dus vaak apart of achter elkaar gebruikt.”
4
