Theorie basis communicatie
1.De interactietheorie van Watzlawick
1.1 Wat verstaat Watzlawick onder Communicatie?
Communicatie = onderlinge beïnvloeding binnen systemen
→ mensen beïnvloeden elkaar voortdurend
→ Niet alleen door praten, maar door alle gedrag: woorden, stilte,
houding, toon, timing,...
Mensen zitten in systemen → staan nooit los van elkaar
Vb van systemen: gezin, klas, team op werk, …
★ Wat jij doet, beïnvloedt de anderen
★ Wat de anderen doen, beïnvloedt jou
★ Samen beïnvloeden jullie de sfeer en context
Geen zender → ontvanger, maar een cirkel
Hij verwerpt het idee “jij zegt iets → andere reageert”
Hij zegt:
● Communicatie is circulair
● Er is geen vast begin of einde
● Oorzaak en gevolg beïnvloeden elkaar
- Meerdere criteria kunnen de boodschap verstoren: gezichtsuitdrukking, context,
intonatie, lichaamstaal,..
Context is belangrijk
→ communicatie kan je niet los zien van de context
- Situatie
- Geschiedenis
- Rollen
- …
→ de context geeft betekenis aan wat gedrag betekent
→ dezelfde zin kan totaal iets anders betekenen in een andere context
Volgens Watzlawick is communicatie een voortdurende, wederzijdse beïnvloeding
tussen mensen die deel uitmaken van systemen. Deze beïnvloeding gebeurt
gelijktijdig, is circulair en wordt sterk bepaald door context en betekenisgeving.
1
, 1.2 Axioma 1 : Het invloedsaxioma
“Men kan niet niet communiceren”
- We kunnen niet anders dan beïnvloeden
- Alles wat we doen en laten is invloed
- Gedrag schept betekenis
- Ook iets niet doen is betekenisvol
- Alles maakt m.a.w een verschil
Potentiële misverstanden
- Soms beseffen we niet dat iets niet doen, heel betekenisvol kan zijn
- De bedoelingen en effect van gedrag kunnen fel van elkaar verschillen
- De ene persoon kan een andere betekenis geven aan jouw gedrag dan dat je
bedoeld had.
- We hebben zelf niet in handen wat ons gedrag voor een ander kan betekenen
- Niet beseffen dat elk gedrag (ook niets doen) invloed heeft en betekenis krijgt, en dat
mensen elkaar wederzijds beïnvloeden, leidt tot onbegrip.
Tips voor betere communicatie
- Focus op effect, niet enkel bedoeling
- Feedback vragen en geven
- Ander gedrag uitproberen: alles maakt verschil
1.3 Axioma 2 : Communicatie is gelaagd
Elke boodschap bestaat uit:
- Inhoudsniveau: inhoud van het gesprek
- relatieniveau : verhouding tussen personen
- Context: waar?
- Betrekking: ik
Poteniele misverstanden:
Ontstaat vaak op relatieniveau
Mogelijke reactie:
Bevestigen: “ik bevestig je relatievoorstel”
Verwerpen: “ik zie jou anders dan jij het wil, ik verwerp jou relatieniveau
Negeren: ik zie jou niet, ik negeer jouw relatievoorstel
Tips
Bespreek de relatie
Denk na over hoe je iets zegt (intonatie, non-verbaal)
Feedback geven over onderlinge verhouding
2
1.De interactietheorie van Watzlawick
1.1 Wat verstaat Watzlawick onder Communicatie?
Communicatie = onderlinge beïnvloeding binnen systemen
→ mensen beïnvloeden elkaar voortdurend
→ Niet alleen door praten, maar door alle gedrag: woorden, stilte,
houding, toon, timing,...
Mensen zitten in systemen → staan nooit los van elkaar
Vb van systemen: gezin, klas, team op werk, …
★ Wat jij doet, beïnvloedt de anderen
★ Wat de anderen doen, beïnvloedt jou
★ Samen beïnvloeden jullie de sfeer en context
Geen zender → ontvanger, maar een cirkel
Hij verwerpt het idee “jij zegt iets → andere reageert”
Hij zegt:
● Communicatie is circulair
● Er is geen vast begin of einde
● Oorzaak en gevolg beïnvloeden elkaar
- Meerdere criteria kunnen de boodschap verstoren: gezichtsuitdrukking, context,
intonatie, lichaamstaal,..
Context is belangrijk
→ communicatie kan je niet los zien van de context
- Situatie
- Geschiedenis
- Rollen
- …
→ de context geeft betekenis aan wat gedrag betekent
→ dezelfde zin kan totaal iets anders betekenen in een andere context
Volgens Watzlawick is communicatie een voortdurende, wederzijdse beïnvloeding
tussen mensen die deel uitmaken van systemen. Deze beïnvloeding gebeurt
gelijktijdig, is circulair en wordt sterk bepaald door context en betekenisgeving.
1
, 1.2 Axioma 1 : Het invloedsaxioma
“Men kan niet niet communiceren”
- We kunnen niet anders dan beïnvloeden
- Alles wat we doen en laten is invloed
- Gedrag schept betekenis
- Ook iets niet doen is betekenisvol
- Alles maakt m.a.w een verschil
Potentiële misverstanden
- Soms beseffen we niet dat iets niet doen, heel betekenisvol kan zijn
- De bedoelingen en effect van gedrag kunnen fel van elkaar verschillen
- De ene persoon kan een andere betekenis geven aan jouw gedrag dan dat je
bedoeld had.
- We hebben zelf niet in handen wat ons gedrag voor een ander kan betekenen
- Niet beseffen dat elk gedrag (ook niets doen) invloed heeft en betekenis krijgt, en dat
mensen elkaar wederzijds beïnvloeden, leidt tot onbegrip.
Tips voor betere communicatie
- Focus op effect, niet enkel bedoeling
- Feedback vragen en geven
- Ander gedrag uitproberen: alles maakt verschil
1.3 Axioma 2 : Communicatie is gelaagd
Elke boodschap bestaat uit:
- Inhoudsniveau: inhoud van het gesprek
- relatieniveau : verhouding tussen personen
- Context: waar?
- Betrekking: ik
Poteniele misverstanden:
Ontstaat vaak op relatieniveau
Mogelijke reactie:
Bevestigen: “ik bevestig je relatievoorstel”
Verwerpen: “ik zie jou anders dan jij het wil, ik verwerp jou relatieniveau
Negeren: ik zie jou niet, ik negeer jouw relatievoorstel
Tips
Bespreek de relatie
Denk na over hoe je iets zegt (intonatie, non-verbaal)
Feedback geven over onderlinge verhouding
2
