Differences between people
Onderwijsgroep thema 1 – Psychoanalyse
Freud ging uit van motivational determinism: gedrag ontstaat niet toevallig, maar heeft altijd een
onderliggende psychologische oorzaak
- Hij zag de mens als sterk gedreven door biologische en instinctieve driften die een belangrijke rol
spelen in het gedrag en de persoonlijkheid
Psychodynamiek: persoonlijkheid bestaat uit verschillende psychologische krachten en processen die
voortdurend in beweging zijn een elkaar kunnen versterken of juist tegenwerken
- Wanneer deze krachten met elkaar botsen, ontstaan innerlijke conflicten die plaatsvinden in het
onbewuste en gevoelens van angst of bedreiging kunnen veroorzaken
o Om te voorkomen dat deze bedreigende gedachten, gevoelens en impulsen iemand
overweldigen, worden afweermechanismen ingezet
▪ Deze helpen om bedreigende inhoud buiten het bewustzijn te houden of op een
minder bedreigende manier te verwerken
Freud stelt dat de geest uit drie niveaus bestaat
- Conscious (bewuste): gedachten waarvan men zich op dit moment bewust is
- Preconscious (voorbewuste): dit omvat gedachten, gevoelens en herinneringen die je op elk moment
naar boven kunt halen
- Unconscious (onbewuste): een deel van de geest dat niet direct toegankelijk is
o Bevat gevoelens en ideeen die zijn gekoppeld aan angst, conflicten en pijn
o Zodra iets in het onbewuste terechtkomt, kan het niet vrijwiliig terug naar het bewuste
worden gehaald -> one-way mental gate
o Toch beinvloedt het nog steeds je gedrag en denken -> freud dacht dan ook dat de basis van
je persoonlijkheid in het unconscious ligt
Freud zeg persoonlijkheid als bestaande uit 3 aspecten die voortduren samenwerken en zo de complexiteit van
gedrag verklaren
- Id -> ego -> superego
Id = het oorspronkelijke onderdeel van de persoonlijkheid en is vanaf de geboorte aanwezig
- Erfelijk, instinctief en vormt het meest primitieve deel van de persoonlijkheid
o Functioneert volledig in het onbewuste
o Is sterk verbonden met biologische basisprocessen
o Vormt de opslagplaats van pshychic energy
o Wordt door freud gezien als de motor van de persoonlijkheid
- Functioneert volgens het pleasure principle: behoeften moeten zo snel mogelijk worden bevredigd
o Onbevredigde behoeften veroorzaken spanning, waardoor het id probeert deze spanning
direct te verminderen
, o Primaire proces: het zoeken naar onmiddelijke voldoening van instinctieve behoeften, zonder
rekening te houden met de externe realiteit
▪ Wish fulfillment: het vormen van een onbewust mentaal beeld van een object of
gebeurtenis die de behoefte zou kunnen bevredigen
▪ Dit primaire proces houdt geen rekening met de realiteit -> Ego
Ego (18 maanden tot 3 jaar)
- Komt voort uit het id en gebruikt een deel van diens energie
- Zorgt ervoor dat impulsen van het id worden gereguleerd, waarbij rekening wordt gehouden met de
externe wereld
- Secundaire proces: spanningsreducerend mentaal beeld wordt gekoppeld aan een werkelijk object ->
totdat dit object beschikbaar is houdt het ego de spanning onder controle
o Als een behoefte niet direct kan worden bevredigd zorgt het ego ervoor dat de bevrediging
wordt uitgesteld
o Reality principle: het houdt zowel rekening met interne behoeften als met de externe
realiteit
- Het ego wil dus de behoeften van het id vervullen, maar op een realistische en geschikte manier,
waardoor het een belangrijke bron van intellectuele processen en probleemoplossing is
o Reality testing: ego kan met behulp van realistische gedachten een actieplan vormen en dit
mentaal testen
Superego (3 jaar tot 5 jaar)
- Vertegenwoordigt de ouderlijke en maatschappelijke waarden die het kind heeft geinternaliseerd =
introjection
- Delayed gratification: impulsen worden uitgesteld wanneer directe bevrediging niet past bij de
aangeleerde normen en waardenn
- 2 subsystemen
o Ego-ideaal: bevat regels en standaarden voor goed en gewenst gedrag: het weerspiegelt
waarnaar je streeft
o Consience: bevat regels over gedrag dat afgekeurd of bestraft worden: het weerspiegelt wat
je moet vermijden
- Het superego streeft naar perfectie en werkt in alle drie de niveaus van bewustzijn: bewust,
voorbewust en onbewust -> 3 belangrijke doelen
o Impulsen van het id onderdukken die door de ouders niet worden goedgekeurd
o Het ego dwingen om moreel te handelen
o Streven naar perfectie in gedachten, woorden en daden
- Net als het id is het superego niet gebonden aan de realiteit
- Id wil onmiddelijke bevrediging, superego wil zich aan de morele regels houden en het ego probeert
deze tegenstrijdige verlangens met de realiteit in balans te brengen
Balans
- Het ego moet de verlangs van het id, de moraliteit van het superego en de beperkingen van de
realiteit in overweging nemen
o Om aan deze eisen te voldoen, zou het ego de spanning onmiddelijk op een acceptabele en
realistische manier moeten verlichten
o Ego strength: verwijst naar het vermogen van het ego om effectief te zijn ondanks deze
conflicten
, ▪ Weinig: wordt verscheurd door concurrerende druk
▪ Veel: kan beter omgaan met deze druk, wat leidt tot minder conflict en meer
rationaliteit
- Id: primaire behoeften -> ego: voegt realiteit toe -> superego: voegt moraliteit toe
Psychische energie = de bron van motivatie in elke persoon en blijft gedurende het leven constant, volgens de
wet van behoud van energie
- Deze energie motiveert mensen om actie te ondernemen en wordt opgelsagen in het id
- Persoonlijkheidsveranderingen worden gezien als een herorientatie van psychische energie
Basisinstincten
- De basisbronnen van psychische energie zijn de sterke innerlijke krachten die alle energie in het
psychische systeem leveren bekend als instincten
o Life instinct: self-preservation + sexual instincts = libido
▪ Verwijst niet alleen naar seksuele verlangens, maar ook naar andere
behoeftebevredigende en levensverlangde driften
o Death instinct: thanatos werd beschouwd als de doodsinstinct, maar freud gebruikte
thanatos in brede zin om te verwijzen naar elke drankg om te vernielen, beschadien of
agressief te reageren op anderen of jezelf
Freud zag de levens- en doodinstincten aanvankelijk als tegenstrijdig, maar later beschouwde hij ze als
verweven. Ook seksuele gewelddaden worden gezien als een combinatie van erotische (leveninstinct) en
agressieve (doodsinstinct) driften.
- Omdat iedereen een vaste hoeveelheid psychische energie bezit, kan de energie die wordt besteed
aan een bepaald type gedrag niet worden gebruikt voor andere gedragingen
Soorten angst
- 3 soorten angst
o Objectieve: ontstaat door een externe factor in plaats van een intern conflict, het betreft
angst als reactie op een feitelijke externe dreiging
o Neurotische: ontstaat bij een conflict tussen het id en het ego, komt voort uit de vrees dat
het ego de controle kan verliezen over een onacceptabel verlangen van het id
o Morele: ontstaat uit het conflict tussen het ego en het superego
▪ Mensen die zichzelf straffen lijden waarschijnlijk aan moral anxiety door een sterk
superego
- Ego heeft de taak om met deze types anxiety om te gaan en zich te verdedigen tegen de bijbehorende
dreigingen om angst te verminderen
o Afweermechanismen -> mechanismen die helpen om de anxiety te beheersen
o Hoewel innerlijke conflicten vaak anxiety veroorzaken, kunnen mensen zich soms succeesvol
verdedigen tegen deze conflicten zonder de anxiety bewust te voelen
▪ Conversion reaction: het conflict wordt uitgedrukt in fysieke symptomen, wat helpt
om anxiety te vermijden
, Wanneer het ego zijn taak perfect zou doen, zou je nooit angst ervaren -> wanneer angst opkomt reageert het
ego op 2 manieren
- Bewust omgaan met de bron van het gevaar
- Afweermechanismen, omdat angst pijnlijk is en we spanning en pijn willen vermijden
Afweermechanismen zijn tactieken om voornamelijk neurotische en morele angst te vermijden -> delen 2
kenmerken: kunnen onbewust functioneren en verdraaien de realiteit
- Beschermen van het ego
- Verminderen van anxiety en ellende
- Beschermen van zelfvertrouwen
Als afweermechanismen regelmatig worden ingezet, kunnen ze conflicten met werk of je sociale leven
veroorzaken
- Het gebruik van afweermechanismen vereist psychic energy die je niet meer op andere manieren in
kan zetten -> problemen ontstaan wanneer:
o Je productiviteit verhinder raakt
o Je moeite krijgt met het in stand houden van relaties
Volwassenheid volgens freud: de vaardigheid om productief te werken en bevredigende relaties te vormen en
te onderhouden
Onderwijsgroep thema 1 – Psychoanalyse
Freud ging uit van motivational determinism: gedrag ontstaat niet toevallig, maar heeft altijd een
onderliggende psychologische oorzaak
- Hij zag de mens als sterk gedreven door biologische en instinctieve driften die een belangrijke rol
spelen in het gedrag en de persoonlijkheid
Psychodynamiek: persoonlijkheid bestaat uit verschillende psychologische krachten en processen die
voortdurend in beweging zijn een elkaar kunnen versterken of juist tegenwerken
- Wanneer deze krachten met elkaar botsen, ontstaan innerlijke conflicten die plaatsvinden in het
onbewuste en gevoelens van angst of bedreiging kunnen veroorzaken
o Om te voorkomen dat deze bedreigende gedachten, gevoelens en impulsen iemand
overweldigen, worden afweermechanismen ingezet
▪ Deze helpen om bedreigende inhoud buiten het bewustzijn te houden of op een
minder bedreigende manier te verwerken
Freud stelt dat de geest uit drie niveaus bestaat
- Conscious (bewuste): gedachten waarvan men zich op dit moment bewust is
- Preconscious (voorbewuste): dit omvat gedachten, gevoelens en herinneringen die je op elk moment
naar boven kunt halen
- Unconscious (onbewuste): een deel van de geest dat niet direct toegankelijk is
o Bevat gevoelens en ideeen die zijn gekoppeld aan angst, conflicten en pijn
o Zodra iets in het onbewuste terechtkomt, kan het niet vrijwiliig terug naar het bewuste
worden gehaald -> one-way mental gate
o Toch beinvloedt het nog steeds je gedrag en denken -> freud dacht dan ook dat de basis van
je persoonlijkheid in het unconscious ligt
Freud zeg persoonlijkheid als bestaande uit 3 aspecten die voortduren samenwerken en zo de complexiteit van
gedrag verklaren
- Id -> ego -> superego
Id = het oorspronkelijke onderdeel van de persoonlijkheid en is vanaf de geboorte aanwezig
- Erfelijk, instinctief en vormt het meest primitieve deel van de persoonlijkheid
o Functioneert volledig in het onbewuste
o Is sterk verbonden met biologische basisprocessen
o Vormt de opslagplaats van pshychic energy
o Wordt door freud gezien als de motor van de persoonlijkheid
- Functioneert volgens het pleasure principle: behoeften moeten zo snel mogelijk worden bevredigd
o Onbevredigde behoeften veroorzaken spanning, waardoor het id probeert deze spanning
direct te verminderen
, o Primaire proces: het zoeken naar onmiddelijke voldoening van instinctieve behoeften, zonder
rekening te houden met de externe realiteit
▪ Wish fulfillment: het vormen van een onbewust mentaal beeld van een object of
gebeurtenis die de behoefte zou kunnen bevredigen
▪ Dit primaire proces houdt geen rekening met de realiteit -> Ego
Ego (18 maanden tot 3 jaar)
- Komt voort uit het id en gebruikt een deel van diens energie
- Zorgt ervoor dat impulsen van het id worden gereguleerd, waarbij rekening wordt gehouden met de
externe wereld
- Secundaire proces: spanningsreducerend mentaal beeld wordt gekoppeld aan een werkelijk object ->
totdat dit object beschikbaar is houdt het ego de spanning onder controle
o Als een behoefte niet direct kan worden bevredigd zorgt het ego ervoor dat de bevrediging
wordt uitgesteld
o Reality principle: het houdt zowel rekening met interne behoeften als met de externe
realiteit
- Het ego wil dus de behoeften van het id vervullen, maar op een realistische en geschikte manier,
waardoor het een belangrijke bron van intellectuele processen en probleemoplossing is
o Reality testing: ego kan met behulp van realistische gedachten een actieplan vormen en dit
mentaal testen
Superego (3 jaar tot 5 jaar)
- Vertegenwoordigt de ouderlijke en maatschappelijke waarden die het kind heeft geinternaliseerd =
introjection
- Delayed gratification: impulsen worden uitgesteld wanneer directe bevrediging niet past bij de
aangeleerde normen en waardenn
- 2 subsystemen
o Ego-ideaal: bevat regels en standaarden voor goed en gewenst gedrag: het weerspiegelt
waarnaar je streeft
o Consience: bevat regels over gedrag dat afgekeurd of bestraft worden: het weerspiegelt wat
je moet vermijden
- Het superego streeft naar perfectie en werkt in alle drie de niveaus van bewustzijn: bewust,
voorbewust en onbewust -> 3 belangrijke doelen
o Impulsen van het id onderdukken die door de ouders niet worden goedgekeurd
o Het ego dwingen om moreel te handelen
o Streven naar perfectie in gedachten, woorden en daden
- Net als het id is het superego niet gebonden aan de realiteit
- Id wil onmiddelijke bevrediging, superego wil zich aan de morele regels houden en het ego probeert
deze tegenstrijdige verlangens met de realiteit in balans te brengen
Balans
- Het ego moet de verlangs van het id, de moraliteit van het superego en de beperkingen van de
realiteit in overweging nemen
o Om aan deze eisen te voldoen, zou het ego de spanning onmiddelijk op een acceptabele en
realistische manier moeten verlichten
o Ego strength: verwijst naar het vermogen van het ego om effectief te zijn ondanks deze
conflicten
, ▪ Weinig: wordt verscheurd door concurrerende druk
▪ Veel: kan beter omgaan met deze druk, wat leidt tot minder conflict en meer
rationaliteit
- Id: primaire behoeften -> ego: voegt realiteit toe -> superego: voegt moraliteit toe
Psychische energie = de bron van motivatie in elke persoon en blijft gedurende het leven constant, volgens de
wet van behoud van energie
- Deze energie motiveert mensen om actie te ondernemen en wordt opgelsagen in het id
- Persoonlijkheidsveranderingen worden gezien als een herorientatie van psychische energie
Basisinstincten
- De basisbronnen van psychische energie zijn de sterke innerlijke krachten die alle energie in het
psychische systeem leveren bekend als instincten
o Life instinct: self-preservation + sexual instincts = libido
▪ Verwijst niet alleen naar seksuele verlangens, maar ook naar andere
behoeftebevredigende en levensverlangde driften
o Death instinct: thanatos werd beschouwd als de doodsinstinct, maar freud gebruikte
thanatos in brede zin om te verwijzen naar elke drankg om te vernielen, beschadien of
agressief te reageren op anderen of jezelf
Freud zag de levens- en doodinstincten aanvankelijk als tegenstrijdig, maar later beschouwde hij ze als
verweven. Ook seksuele gewelddaden worden gezien als een combinatie van erotische (leveninstinct) en
agressieve (doodsinstinct) driften.
- Omdat iedereen een vaste hoeveelheid psychische energie bezit, kan de energie die wordt besteed
aan een bepaald type gedrag niet worden gebruikt voor andere gedragingen
Soorten angst
- 3 soorten angst
o Objectieve: ontstaat door een externe factor in plaats van een intern conflict, het betreft
angst als reactie op een feitelijke externe dreiging
o Neurotische: ontstaat bij een conflict tussen het id en het ego, komt voort uit de vrees dat
het ego de controle kan verliezen over een onacceptabel verlangen van het id
o Morele: ontstaat uit het conflict tussen het ego en het superego
▪ Mensen die zichzelf straffen lijden waarschijnlijk aan moral anxiety door een sterk
superego
- Ego heeft de taak om met deze types anxiety om te gaan en zich te verdedigen tegen de bijbehorende
dreigingen om angst te verminderen
o Afweermechanismen -> mechanismen die helpen om de anxiety te beheersen
o Hoewel innerlijke conflicten vaak anxiety veroorzaken, kunnen mensen zich soms succeesvol
verdedigen tegen deze conflicten zonder de anxiety bewust te voelen
▪ Conversion reaction: het conflict wordt uitgedrukt in fysieke symptomen, wat helpt
om anxiety te vermijden
, Wanneer het ego zijn taak perfect zou doen, zou je nooit angst ervaren -> wanneer angst opkomt reageert het
ego op 2 manieren
- Bewust omgaan met de bron van het gevaar
- Afweermechanismen, omdat angst pijnlijk is en we spanning en pijn willen vermijden
Afweermechanismen zijn tactieken om voornamelijk neurotische en morele angst te vermijden -> delen 2
kenmerken: kunnen onbewust functioneren en verdraaien de realiteit
- Beschermen van het ego
- Verminderen van anxiety en ellende
- Beschermen van zelfvertrouwen
Als afweermechanismen regelmatig worden ingezet, kunnen ze conflicten met werk of je sociale leven
veroorzaken
- Het gebruik van afweermechanismen vereist psychic energy die je niet meer op andere manieren in
kan zetten -> problemen ontstaan wanneer:
o Je productiviteit verhinder raakt
o Je moeite krijgt met het in stand houden van relaties
Volwassenheid volgens freud: de vaardigheid om productief te werken en bevredigende relaties te vormen en
te onderhouden
