Recht
Hoofdstuk 4 handelingsbekwaamheid
Handelingsbekwaam: in staat zijn zelfstandig overeenkomsten te sluiten.
Rechtssubjecten: heeft rechten en plichten:
- Natuurlijke personen (mensen);
- Rechtspersonen (instellingen en organisaties) = altijd handelingsbekwaam.
Handelingsonbekwaam = mensen die juridisch niet in staat zin om zelfstandig
rechten en plichten te kunnen uitoefen:
1. Minderjarigen
2. Meerderjarigen die onder curatele gesteld zijn
1: sluiten overeenkomst overeenkomst is vernietigbaar door de wettelijke
vertegenwoordiger (ouder/voogd).
Minderjarige kan in een aantal gevallen wel zelfstandig bepaalde rechten uitoefenen:
- Handlichting: de kantonrechter bepaalt dan dat een minderjarige die 16 jaar of
ouder is, bevoegd is om bepaalde rechten van een meerderjarige uit te
kunnen oefenen -> kunt alleen dat doen wat de kantonrechter bepaald, blijft
minderjarig.
- Testament maken: vanaf 16 jaar
- Verrichten van uitgaven voor studie en/of levensonderhoud
- In het maatschappelijk verkeer gebruikelijke handelingen: bijv. jongen van 14
mag zelf spijkerbroek kopen, meisje van 17 mag zelf een mars kopen.
2: kunnen niet zonder toestemming van de curator (de wettelijke vertegenwoordiger
van de onder curatele gestelde) overeenkomsten aangaan.
Hoofdstuk 5 wilsgebreken
Van wilsgebrek is sprake op het moment dat de wil, door een buitenaf komende
omstandigheid, niet op een zuivere manier tot stand is gekomen:
- Bedrog: opzettelijk doen van een onjuiste mededeling, opzettelijk iets
verzwijgen of een andere kunstgreep waardoor die ander instemt met de
overeenkomst die hij nooit zou hebben gesloten wanneer hij de juiste feiten
had gekend.
Nodig: kunstgreep, opzet en causaal verband tussen de kunstgreep en het
sluiten van de overeenkomst.
- Bedreiging: als je een ander beweegt tot het verrichten van een bepaalde
overeenkomst door onrechtmatig deze of een derde persoon met enig nadeel
in persoon of goed te bedreigen. Bijv. doodslag, mishandeling, vernieling
- Misbruik van omstandigheden: nodig: een bijzondere omstandigheid,
kenbaarheid, misbruik, causaal verband.
- Dwaling: overeenkomst zou bij een juiste voorstelling van zaken niet gesloten
zijn; geen opzettelijke misleiding. Vereisten: blz. 60.
Hoofdstuk 6 overige voorwaarden
Voor geldige overeenkomst is nodig:
- Wilsovereenstemming
- Handelingsbekwaamheid
- Overeenkomst is niet in strijd met de wet, de openbare orde of de goede
zeden: overeenkomst is nietig
Nietig = niet geldig, nooit bestaan
Vernietigbaar = is en blijft geldig zolang deze nog niet is vernietigd
- De inhoud van de overeenkomst is duidelijk
,Hoofdstuk 7 de inhoud van de overeenkomst
Schema blz. 71.
Benoemde overeenkomst: een in de wet geregelde overeenkomst.
Onbenoemde overeenkomst: overeenkomst die niet in de wet is geregeld; rechten en
plichten zelf afspreken.
Contractvrijheid: je bepaalt zelf de rechten en plichten die je aangaat bij de
overeenkomst.
De inhoud van een overeenkomst wordt bepaald door dwingend recht, aanvullend
recht, wat partijen afspreken, de gewoonte en de redelijkheid en billijkheid. Deze
laatste twee zijn ongeschreven rechtsregels; je vindt ze niet terug, ze staan niet
vermeld in de wetgeving.
Hoofdstuk 8 nakoming
Wanneer: als tijdstip is afgesproken, op dat tijdstip; anders binnen de tijd die je nodig
hebt om te presteren.
Door wie: de schuldenaar; kan zich laten vervangen door een ander, behalve bij
persoonsgebonden prestatie.
Aan wie: de schuldeiser; als hij handelingsonbekwaam is aan de wettelijke
vertegenwoordiger.
Niet-nakoming: als je niet of niet geheel aan de verplichtingen uit de overeenkomst
voldoet. Als kan worden toegerekend aan jou: toerekenbare tekortkoming in de
nakoming van een verbintenis (wanprestatie).
Niet aan jou: niet-toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een verbintenis
(overmacht); je bent dan niet aansprakelijk voor de gevolgen van het niet-presteren.
Hoofdstuk 9 wanprestatie
= toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een verbintenis: niet nakomen door
in het geheel niet nakomen, ondeugdelijk nakomen, te laat nakomen of gedeeltelijk
nakomen.
Als er sprake is van wanprestatie heeft de schuldeiser recht op schadevergoeding.
De schuldenaar moet dan ook in verzuim zijn, in het algemeen door een
ingebrekestelling = schriftelijke aanmaning van de schuldeiser waarin aan de
schuldenaar een redelijke termijn voor nakoming wordt vastgesteld. Na het
verstrijken van de termijn is de schuldenaar in verzuim.
Als nakoming blijvend onmogelijk is, hoef je geen termijn te stellen.
Er is geen ingebrekestelling vereist om schadevergoeding te kunnen indienen (hij is
direct al in verzuim), bij:
1. Een (fatale) termijn: als er op het moment van de afgesproken datum nog niet
is gepresteerd door de schuldenaar
2. Een verbintenis uit onrechtmatige daad, bijvoorbeeld bij verkeersongeluk
3. De situatie dat de schuldenaar zelf meedeelt dat hij niet (tijdig) zal presteren:
bijv. zanger van concert geeft drie weken van te voren aan dat hij niet
aanwezig zal zijn.
Gevolgen wanprestatie:
1. Nakoming vorderen: auto is iets mis mee, krijgt nieuwe (dezelfde) auto
2. Ontbinding vorderen: beide partijen hoeven hun verplichtingen niet meer na te
komen
, 3. Vervangende schadevergoeding vorderen: hele specifieke gele Maserati met
persoonlijke instellingen, precies dezelfde kan niet, maar een rode kan nog
wel.
Bij elk van deze drie vorderingen kan de schuldeiser ze combineren met een
vordering tot aanvullende schadevergoeding.
Hoofdstuk 10 overmacht
= een niet-toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een verbintenis. Er is
sprake van overmacht als:
- De debiteur geen schuld heeft aan de tekortkoming (je hebt het niet kunnen
vermijden); en
- Het risico van de tekortkoming niet voor zijn rekening komt
Gevolgen:
Tijdelijke overmacht: je kan als schuldeiser tijdelijk geen nakoming vorderen.
Blijvende overmacht: je kan als schuldeiser geen nakoming en geen
schadevergoeding vorderen.
Hoofdstuk 11 schadevergoeding
- Vervangende: de waarde van de prestatie in geld; schuldeiser kan niet meer
nakoming of ontbinding eisen als hij hier voor kiest
- Aanvullende: twee vormen:
o Vertragingsschade: vergoeding van schade door het niet of te laat
presteren
o Gevolgschade: schade die de schuldeiser lijdt in zijn vermogen doordat
er niet deugdelijk is gepresteerd
Voorwaarden voor schadevergoeding:
1. Tekortkoming in de nakoming: prestatie blijft uit of is ondeugdelijk, terwijl de
prestatie al wel opeisbaar is
2. Toerekenbaarheid: de tekortkoming moet toerekenbaar zijn. Toerekenen vindt
plaats door schuld, wet, rechtshandeling en de verkeersopvattingen.
3. Verzuim: de schuldenaar heeft niet gepresteerd nadat de in de
ingebrekestelling gestelde redelijke termijn is verstreken of de schuldenaar is
direct in verzuim, omdat nakoming blijvend onmogelijk is.
4. Schade: lezen.
5. Causaal verband: lezen.
Hoofdstuk 12 ontbinding
Voorwaarden:
o Het moet gaan om een wederkerige overeenkomst
o Er is sprake van tekortkoming van de andere partij
o De tekortkoming rechtvaardigt de ontbinding
o De andere partij is in verzuim
Ontbinding van een overeenkomst is ook mogelijk als de tekortkoming niet is toe te
rekenen aan de schuldenaar -> ontbinding van de overeenkomst kan ook bij
overmacht plaatsvinden.
Wijzen van ontbinding:
- Een schriftelijke (ontbindings)verklaring
- Een uitspraak van de rechter
Gevolgen van ontbinding: partijen hoeven niet meer te presteren: de ontbinding heeft
geen terugwerkende kracht.
Hoofdstuk 4 handelingsbekwaamheid
Handelingsbekwaam: in staat zijn zelfstandig overeenkomsten te sluiten.
Rechtssubjecten: heeft rechten en plichten:
- Natuurlijke personen (mensen);
- Rechtspersonen (instellingen en organisaties) = altijd handelingsbekwaam.
Handelingsonbekwaam = mensen die juridisch niet in staat zin om zelfstandig
rechten en plichten te kunnen uitoefen:
1. Minderjarigen
2. Meerderjarigen die onder curatele gesteld zijn
1: sluiten overeenkomst overeenkomst is vernietigbaar door de wettelijke
vertegenwoordiger (ouder/voogd).
Minderjarige kan in een aantal gevallen wel zelfstandig bepaalde rechten uitoefenen:
- Handlichting: de kantonrechter bepaalt dan dat een minderjarige die 16 jaar of
ouder is, bevoegd is om bepaalde rechten van een meerderjarige uit te
kunnen oefenen -> kunt alleen dat doen wat de kantonrechter bepaald, blijft
minderjarig.
- Testament maken: vanaf 16 jaar
- Verrichten van uitgaven voor studie en/of levensonderhoud
- In het maatschappelijk verkeer gebruikelijke handelingen: bijv. jongen van 14
mag zelf spijkerbroek kopen, meisje van 17 mag zelf een mars kopen.
2: kunnen niet zonder toestemming van de curator (de wettelijke vertegenwoordiger
van de onder curatele gestelde) overeenkomsten aangaan.
Hoofdstuk 5 wilsgebreken
Van wilsgebrek is sprake op het moment dat de wil, door een buitenaf komende
omstandigheid, niet op een zuivere manier tot stand is gekomen:
- Bedrog: opzettelijk doen van een onjuiste mededeling, opzettelijk iets
verzwijgen of een andere kunstgreep waardoor die ander instemt met de
overeenkomst die hij nooit zou hebben gesloten wanneer hij de juiste feiten
had gekend.
Nodig: kunstgreep, opzet en causaal verband tussen de kunstgreep en het
sluiten van de overeenkomst.
- Bedreiging: als je een ander beweegt tot het verrichten van een bepaalde
overeenkomst door onrechtmatig deze of een derde persoon met enig nadeel
in persoon of goed te bedreigen. Bijv. doodslag, mishandeling, vernieling
- Misbruik van omstandigheden: nodig: een bijzondere omstandigheid,
kenbaarheid, misbruik, causaal verband.
- Dwaling: overeenkomst zou bij een juiste voorstelling van zaken niet gesloten
zijn; geen opzettelijke misleiding. Vereisten: blz. 60.
Hoofdstuk 6 overige voorwaarden
Voor geldige overeenkomst is nodig:
- Wilsovereenstemming
- Handelingsbekwaamheid
- Overeenkomst is niet in strijd met de wet, de openbare orde of de goede
zeden: overeenkomst is nietig
Nietig = niet geldig, nooit bestaan
Vernietigbaar = is en blijft geldig zolang deze nog niet is vernietigd
- De inhoud van de overeenkomst is duidelijk
,Hoofdstuk 7 de inhoud van de overeenkomst
Schema blz. 71.
Benoemde overeenkomst: een in de wet geregelde overeenkomst.
Onbenoemde overeenkomst: overeenkomst die niet in de wet is geregeld; rechten en
plichten zelf afspreken.
Contractvrijheid: je bepaalt zelf de rechten en plichten die je aangaat bij de
overeenkomst.
De inhoud van een overeenkomst wordt bepaald door dwingend recht, aanvullend
recht, wat partijen afspreken, de gewoonte en de redelijkheid en billijkheid. Deze
laatste twee zijn ongeschreven rechtsregels; je vindt ze niet terug, ze staan niet
vermeld in de wetgeving.
Hoofdstuk 8 nakoming
Wanneer: als tijdstip is afgesproken, op dat tijdstip; anders binnen de tijd die je nodig
hebt om te presteren.
Door wie: de schuldenaar; kan zich laten vervangen door een ander, behalve bij
persoonsgebonden prestatie.
Aan wie: de schuldeiser; als hij handelingsonbekwaam is aan de wettelijke
vertegenwoordiger.
Niet-nakoming: als je niet of niet geheel aan de verplichtingen uit de overeenkomst
voldoet. Als kan worden toegerekend aan jou: toerekenbare tekortkoming in de
nakoming van een verbintenis (wanprestatie).
Niet aan jou: niet-toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een verbintenis
(overmacht); je bent dan niet aansprakelijk voor de gevolgen van het niet-presteren.
Hoofdstuk 9 wanprestatie
= toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een verbintenis: niet nakomen door
in het geheel niet nakomen, ondeugdelijk nakomen, te laat nakomen of gedeeltelijk
nakomen.
Als er sprake is van wanprestatie heeft de schuldeiser recht op schadevergoeding.
De schuldenaar moet dan ook in verzuim zijn, in het algemeen door een
ingebrekestelling = schriftelijke aanmaning van de schuldeiser waarin aan de
schuldenaar een redelijke termijn voor nakoming wordt vastgesteld. Na het
verstrijken van de termijn is de schuldenaar in verzuim.
Als nakoming blijvend onmogelijk is, hoef je geen termijn te stellen.
Er is geen ingebrekestelling vereist om schadevergoeding te kunnen indienen (hij is
direct al in verzuim), bij:
1. Een (fatale) termijn: als er op het moment van de afgesproken datum nog niet
is gepresteerd door de schuldenaar
2. Een verbintenis uit onrechtmatige daad, bijvoorbeeld bij verkeersongeluk
3. De situatie dat de schuldenaar zelf meedeelt dat hij niet (tijdig) zal presteren:
bijv. zanger van concert geeft drie weken van te voren aan dat hij niet
aanwezig zal zijn.
Gevolgen wanprestatie:
1. Nakoming vorderen: auto is iets mis mee, krijgt nieuwe (dezelfde) auto
2. Ontbinding vorderen: beide partijen hoeven hun verplichtingen niet meer na te
komen
, 3. Vervangende schadevergoeding vorderen: hele specifieke gele Maserati met
persoonlijke instellingen, precies dezelfde kan niet, maar een rode kan nog
wel.
Bij elk van deze drie vorderingen kan de schuldeiser ze combineren met een
vordering tot aanvullende schadevergoeding.
Hoofdstuk 10 overmacht
= een niet-toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een verbintenis. Er is
sprake van overmacht als:
- De debiteur geen schuld heeft aan de tekortkoming (je hebt het niet kunnen
vermijden); en
- Het risico van de tekortkoming niet voor zijn rekening komt
Gevolgen:
Tijdelijke overmacht: je kan als schuldeiser tijdelijk geen nakoming vorderen.
Blijvende overmacht: je kan als schuldeiser geen nakoming en geen
schadevergoeding vorderen.
Hoofdstuk 11 schadevergoeding
- Vervangende: de waarde van de prestatie in geld; schuldeiser kan niet meer
nakoming of ontbinding eisen als hij hier voor kiest
- Aanvullende: twee vormen:
o Vertragingsschade: vergoeding van schade door het niet of te laat
presteren
o Gevolgschade: schade die de schuldeiser lijdt in zijn vermogen doordat
er niet deugdelijk is gepresteerd
Voorwaarden voor schadevergoeding:
1. Tekortkoming in de nakoming: prestatie blijft uit of is ondeugdelijk, terwijl de
prestatie al wel opeisbaar is
2. Toerekenbaarheid: de tekortkoming moet toerekenbaar zijn. Toerekenen vindt
plaats door schuld, wet, rechtshandeling en de verkeersopvattingen.
3. Verzuim: de schuldenaar heeft niet gepresteerd nadat de in de
ingebrekestelling gestelde redelijke termijn is verstreken of de schuldenaar is
direct in verzuim, omdat nakoming blijvend onmogelijk is.
4. Schade: lezen.
5. Causaal verband: lezen.
Hoofdstuk 12 ontbinding
Voorwaarden:
o Het moet gaan om een wederkerige overeenkomst
o Er is sprake van tekortkoming van de andere partij
o De tekortkoming rechtvaardigt de ontbinding
o De andere partij is in verzuim
Ontbinding van een overeenkomst is ook mogelijk als de tekortkoming niet is toe te
rekenen aan de schuldenaar -> ontbinding van de overeenkomst kan ook bij
overmacht plaatsvinden.
Wijzen van ontbinding:
- Een schriftelijke (ontbindings)verklaring
- Een uitspraak van de rechter
Gevolgen van ontbinding: partijen hoeven niet meer te presteren: de ontbinding heeft
geen terugwerkende kracht.
