UITWERKING POWERPOINTS PERSONEN- EN FAMILIERECHT
Week 1
De persoon
• Geen wettelijke definitie
• ‘’Een persoon is iemand die drager van rechten en plichten kan zijn’’
• De juridische persoonlijkheid begint bij de geboorte van een kind, het kind moet dus levend ter
wereld komen.
• Een ongeboren kind kan als geboren worden aangemerkt als dat in belang is van het kind
(art. 1:2 BW)
• De juridische persoonlijkheid eindigt bij overlijden.
Verwantschap
(art. 1:3 BW)
• Lid 1: Bloedverwantschap
Ontstaat wanneer personen van elkaar afstammen of een gemeenschappelijke stamvader hebben
• Lid 2: Aanverwantschap
Ontstaat door huwelijk of geregistreerd partnerschap
Dit is belangrijk voor het erfrecht, aanwezigheid van huwelijksbeletsel en de bevoegdheid tot verschoning
afleggen getuigenverklaring.
Bloedverwantschap art 1:3 lid 1 BW
• ‘De een stamt af van de ander’ : Rechte linie
• ‘Of die een gemeenschappelijke stamvader hebben’ : Zijlinie
• Een biologische band is niet vereist, er is een verschil tussen biologisch en juridisch
bloedverwantschap.
• Graden tel je door het aantal geboorten.
Aanverwantschap art. 1:3 lid 2 BW
• Door huwelijk of geregistreerd partner ontstaat aanverwantschap tussen ene echtgenoot / partner
en bloedverwanten van andere echtgenoot / partner.
Family life art. 8 EVRM
• Een ieder heeft recht op respect voor zijn privéleven, zijn familie- en gezinsleven, zijn woning en zijn
correspondentie: family life.
• Ruimer dan bloedverwantschap
• Nauwe persoonlijke band (vaak tot het kind)
• Kan gaan om juridische banden die buiten de wet vallen
De naam
• Elk kind heeft recht op een naam, ter identificatie
• Ouders kunnen naam van hun kind kiezen
De voornaam art. 1:4 BW
Verkrijging voornamen
• Lid 1: namen gewoonlijk gegeven door degene die de geboorte aangeeft (opgenomen in de
geboorteakte)
• Lid 2: keuze voornamen is vrij, behoudens de beperkingen (naam is ongepast of hetzelfde als de
achternaam)
• Lid 3: wanneer ambtenaar het kind ambtshalve een voornaam geeft.
Wijziging voornamen art. 1:4 lid 4 en 1:20 en 1:20a BW
• Op verzoek van meerderjarig persoon of de wettelijke vertegenwoordiger door de rechtbank
bevolen
• Wijziging gaat door toevoeging van latere vermelding aan akte van geboorte.
, • Er moeten goede redenen worden aangevoerd voor de wijziging
De geslachtsnaam (achternaam) art. 1:5 BW
• Lid 4: ouders kiezen één van hun namen of een combinatie van hun naam (in willekeurige
volgorde), dus geen fantasienaam.
• Lid 8: de achternaam van het eerste kind geldt ook voor de volgende kinderen.
Wijziging geslachtsnaam art. 1:6 BW
• Wijziging van de achternaam gaat door Koninklijk Besluit op verzoek van betrokkende of zijn
wettelijke vertegenwoordiger.
• De verzoeken worden beoordeeld door het Ministerie van Justitie & Veiligheid
• Er zijn regels voor het wijzigen naar bespottelijke namen, veel voorkomende namen en namen van
een vreemde afkomst
• Degene die huwt of een g.p. aangaat heeft het recht om de achternaam van de partner te gebruiken
in plaats van de eigen achternaam (dit kan ook achter of voor de eigen achternaam)
Woonplaats
• De woonplaats wordt geregistreerd in de Basisregistratie Personen (BRP).
• Eigenlijke woonplaats:
de woonplaats van een persoon is zijn woonstede art. 1:10 lid 1 BW
• Werkelijk verblijf:
de verblijfplaats waarop iemand niet is ingeschreven, maar waar hij gedurende drie maanden 2/3e
van de tijd overnacht.
• Gekozen woonplaats:
wordt niet ingeschreven in de BRP. Dit kan noodzakelijk of vrijwillig gekozen worden art. 1:15 BW
• De afgeleide woonplaats:
minderjarigen of onder curatele gestelden art. 1:12 BW
De burgerlijke stand art. 1:17 lid 1 BW
• Geboorteregister
• Huwelijksregister
• Geregistreerd partnerschapsregister
• Overlijdensregister
• Deze registers worden bijgehouden door ambtenaren van burgerlijke stand.
• Zij maken authentieke akten
• De ambtenaren worden door het College van B&W benoemd art. 1:16 lid 1 en 2
• Zij houden ook de BRP bij
Bewijskracht van akten
• Een akte door een bevoegde ambtenaar is een authentieke akte
• Een afschrift of uittreksel van geldige authentieke akte heeft dezelfde bewijskracht als het origineel
Weigeren opmaken akte
• De wettelijke vereisten kunnen niet worden aangetoond art. 1:18 lid 2 BW en 1:18b lid 1 BW
• De ambtenaar vindt de overlegde stukken ongenoegzaam art. 1:18b lid 1 BW
• Er is sprake van strijd met Nederlandse rechtsorde
De geboorteakte
• De akte wordt opgemaakt door ambtenaar van de gemeente waar het kind geboren is art. 1:19 BW
Art. 1:19e lid 2 en 3 BW:
• Moeder uit wie kind is geboren is bevoegd tot aangifte
• vader en moeder uit wie het kind niet is geboren is verplicht tot het doen van aangifte
• Aanwezigen bij de geboorte zijn verplicht tot het doen van aangifte
, • De burgemeester is verplicht tot het doen van aangifte
• Aangifte moet binnen 3 dagen na de bevalling art. 1:19e lid 7 BW
• Bij een te late aangifte geeft de ambtenaar dit door aan het OM en die kan een boete opleggen.
Overlijdensakte
• De akte wordt opgemaakt door ambtenaar van de gemeente waar de persoon is overleden art.
1:19f lid 1 BW
• Aangifte kan door iedereen die daarvan kennis draagt art. 1:19h lid 1 BW
• De aangifte van overlijden wordt niet eerder gedaan dan 36 uur en uiterlijk op de zesde werkdag na
het overlijden. De begrafenis of crematie moet ook binnen deze termijn plaatsvinden
• Indien kind levenloos is geboren wordt er een overlijdensakte opgemaakt art. 1:19i lid 1 BW
• Indien kind levenloos is geboren maar overlijdt voor de aangifte, worden een geboorteakte én
overlijdensakte opgemaakt art. 1:19i lid 2 BW
Inschrijving buitenlandse akten
• In buitenland gemaakte geboorteakten, huwelijksakten, g.p. akten, overlijdensakte worden
ingeschreven in de burgerlijke stand te Den Haag
Het huwelijk
Inwendige vereisten
• Betrekking op de personen die willen trouwen
Absolute inwendige vereisten art. 1:31–39 BW
• Minimumleeftijd: 18 jaar art. 1:31 BW
• Toestemming:
• Beide personen moeten willen trouwen
• Wilsbekwaamheid vereist art. 1:32 BW
• Monogamie:
Geen bestaand huwelijk of geregistreerd partnerschap art. 1:33 en 1:42 BW
• Toestemming derde:
Bij curatele toestemming curator of rechter art. 1:37 BW jo. 1:378 BW
Relatief inwendige vereisten
• Geen te nauwe verwantschap art. 1:41 en 1:41a BW
Uitwendige vereisten art. 1:44 BW
• Formaliteiten (aangifte en voltrekking huwelijk)
Stuiting van het huwelijk
Definitie
• Recht om huwelijk tegen te houden wegens huwelijksbeletselen
Bevoegdheid tot stuiting
• Art. 1:50 en 1:51 BW bepaalde personen
• Art. 1:52 BW echtgenoot of partner
• Art. 1:53 lid 2 en 3 BW Openbaar Ministerie
Verplichting tot stuiting
• Openbaar Ministerie art. 1:53 lid 1 BW
• Ambtenaar burgerlijke stand art. 1:57 BW
Opheffing stuiting
• Door degene die stuiting heeft gedaan
• Via rechter art. 1:55 BW
Nietigverklaring van het huwelijk
Verzoek
• Wie: art. 1:69 BW
• Gronden: art. 1:69–1:71a BW (limitatief)
• Uitspraak door rechter art. 1:76 BW
Week 1
De persoon
• Geen wettelijke definitie
• ‘’Een persoon is iemand die drager van rechten en plichten kan zijn’’
• De juridische persoonlijkheid begint bij de geboorte van een kind, het kind moet dus levend ter
wereld komen.
• Een ongeboren kind kan als geboren worden aangemerkt als dat in belang is van het kind
(art. 1:2 BW)
• De juridische persoonlijkheid eindigt bij overlijden.
Verwantschap
(art. 1:3 BW)
• Lid 1: Bloedverwantschap
Ontstaat wanneer personen van elkaar afstammen of een gemeenschappelijke stamvader hebben
• Lid 2: Aanverwantschap
Ontstaat door huwelijk of geregistreerd partnerschap
Dit is belangrijk voor het erfrecht, aanwezigheid van huwelijksbeletsel en de bevoegdheid tot verschoning
afleggen getuigenverklaring.
Bloedverwantschap art 1:3 lid 1 BW
• ‘De een stamt af van de ander’ : Rechte linie
• ‘Of die een gemeenschappelijke stamvader hebben’ : Zijlinie
• Een biologische band is niet vereist, er is een verschil tussen biologisch en juridisch
bloedverwantschap.
• Graden tel je door het aantal geboorten.
Aanverwantschap art. 1:3 lid 2 BW
• Door huwelijk of geregistreerd partner ontstaat aanverwantschap tussen ene echtgenoot / partner
en bloedverwanten van andere echtgenoot / partner.
Family life art. 8 EVRM
• Een ieder heeft recht op respect voor zijn privéleven, zijn familie- en gezinsleven, zijn woning en zijn
correspondentie: family life.
• Ruimer dan bloedverwantschap
• Nauwe persoonlijke band (vaak tot het kind)
• Kan gaan om juridische banden die buiten de wet vallen
De naam
• Elk kind heeft recht op een naam, ter identificatie
• Ouders kunnen naam van hun kind kiezen
De voornaam art. 1:4 BW
Verkrijging voornamen
• Lid 1: namen gewoonlijk gegeven door degene die de geboorte aangeeft (opgenomen in de
geboorteakte)
• Lid 2: keuze voornamen is vrij, behoudens de beperkingen (naam is ongepast of hetzelfde als de
achternaam)
• Lid 3: wanneer ambtenaar het kind ambtshalve een voornaam geeft.
Wijziging voornamen art. 1:4 lid 4 en 1:20 en 1:20a BW
• Op verzoek van meerderjarig persoon of de wettelijke vertegenwoordiger door de rechtbank
bevolen
• Wijziging gaat door toevoeging van latere vermelding aan akte van geboorte.
, • Er moeten goede redenen worden aangevoerd voor de wijziging
De geslachtsnaam (achternaam) art. 1:5 BW
• Lid 4: ouders kiezen één van hun namen of een combinatie van hun naam (in willekeurige
volgorde), dus geen fantasienaam.
• Lid 8: de achternaam van het eerste kind geldt ook voor de volgende kinderen.
Wijziging geslachtsnaam art. 1:6 BW
• Wijziging van de achternaam gaat door Koninklijk Besluit op verzoek van betrokkende of zijn
wettelijke vertegenwoordiger.
• De verzoeken worden beoordeeld door het Ministerie van Justitie & Veiligheid
• Er zijn regels voor het wijzigen naar bespottelijke namen, veel voorkomende namen en namen van
een vreemde afkomst
• Degene die huwt of een g.p. aangaat heeft het recht om de achternaam van de partner te gebruiken
in plaats van de eigen achternaam (dit kan ook achter of voor de eigen achternaam)
Woonplaats
• De woonplaats wordt geregistreerd in de Basisregistratie Personen (BRP).
• Eigenlijke woonplaats:
de woonplaats van een persoon is zijn woonstede art. 1:10 lid 1 BW
• Werkelijk verblijf:
de verblijfplaats waarop iemand niet is ingeschreven, maar waar hij gedurende drie maanden 2/3e
van de tijd overnacht.
• Gekozen woonplaats:
wordt niet ingeschreven in de BRP. Dit kan noodzakelijk of vrijwillig gekozen worden art. 1:15 BW
• De afgeleide woonplaats:
minderjarigen of onder curatele gestelden art. 1:12 BW
De burgerlijke stand art. 1:17 lid 1 BW
• Geboorteregister
• Huwelijksregister
• Geregistreerd partnerschapsregister
• Overlijdensregister
• Deze registers worden bijgehouden door ambtenaren van burgerlijke stand.
• Zij maken authentieke akten
• De ambtenaren worden door het College van B&W benoemd art. 1:16 lid 1 en 2
• Zij houden ook de BRP bij
Bewijskracht van akten
• Een akte door een bevoegde ambtenaar is een authentieke akte
• Een afschrift of uittreksel van geldige authentieke akte heeft dezelfde bewijskracht als het origineel
Weigeren opmaken akte
• De wettelijke vereisten kunnen niet worden aangetoond art. 1:18 lid 2 BW en 1:18b lid 1 BW
• De ambtenaar vindt de overlegde stukken ongenoegzaam art. 1:18b lid 1 BW
• Er is sprake van strijd met Nederlandse rechtsorde
De geboorteakte
• De akte wordt opgemaakt door ambtenaar van de gemeente waar het kind geboren is art. 1:19 BW
Art. 1:19e lid 2 en 3 BW:
• Moeder uit wie kind is geboren is bevoegd tot aangifte
• vader en moeder uit wie het kind niet is geboren is verplicht tot het doen van aangifte
• Aanwezigen bij de geboorte zijn verplicht tot het doen van aangifte
, • De burgemeester is verplicht tot het doen van aangifte
• Aangifte moet binnen 3 dagen na de bevalling art. 1:19e lid 7 BW
• Bij een te late aangifte geeft de ambtenaar dit door aan het OM en die kan een boete opleggen.
Overlijdensakte
• De akte wordt opgemaakt door ambtenaar van de gemeente waar de persoon is overleden art.
1:19f lid 1 BW
• Aangifte kan door iedereen die daarvan kennis draagt art. 1:19h lid 1 BW
• De aangifte van overlijden wordt niet eerder gedaan dan 36 uur en uiterlijk op de zesde werkdag na
het overlijden. De begrafenis of crematie moet ook binnen deze termijn plaatsvinden
• Indien kind levenloos is geboren wordt er een overlijdensakte opgemaakt art. 1:19i lid 1 BW
• Indien kind levenloos is geboren maar overlijdt voor de aangifte, worden een geboorteakte én
overlijdensakte opgemaakt art. 1:19i lid 2 BW
Inschrijving buitenlandse akten
• In buitenland gemaakte geboorteakten, huwelijksakten, g.p. akten, overlijdensakte worden
ingeschreven in de burgerlijke stand te Den Haag
Het huwelijk
Inwendige vereisten
• Betrekking op de personen die willen trouwen
Absolute inwendige vereisten art. 1:31–39 BW
• Minimumleeftijd: 18 jaar art. 1:31 BW
• Toestemming:
• Beide personen moeten willen trouwen
• Wilsbekwaamheid vereist art. 1:32 BW
• Monogamie:
Geen bestaand huwelijk of geregistreerd partnerschap art. 1:33 en 1:42 BW
• Toestemming derde:
Bij curatele toestemming curator of rechter art. 1:37 BW jo. 1:378 BW
Relatief inwendige vereisten
• Geen te nauwe verwantschap art. 1:41 en 1:41a BW
Uitwendige vereisten art. 1:44 BW
• Formaliteiten (aangifte en voltrekking huwelijk)
Stuiting van het huwelijk
Definitie
• Recht om huwelijk tegen te houden wegens huwelijksbeletselen
Bevoegdheid tot stuiting
• Art. 1:50 en 1:51 BW bepaalde personen
• Art. 1:52 BW echtgenoot of partner
• Art. 1:53 lid 2 en 3 BW Openbaar Ministerie
Verplichting tot stuiting
• Openbaar Ministerie art. 1:53 lid 1 BW
• Ambtenaar burgerlijke stand art. 1:57 BW
Opheffing stuiting
• Door degene die stuiting heeft gedaan
• Via rechter art. 1:55 BW
Nietigverklaring van het huwelijk
Verzoek
• Wie: art. 1:69 BW
• Gronden: art. 1:69–1:71a BW (limitatief)
• Uitspraak door rechter art. 1:76 BW
