H3: De maan en haar bewegingen
H1: kenmerken van de maan
• Manen zijn afgekoelde lichamen
• kleiner dan de planeet waarrond ze in een bijna cirkelvormige baan draaien
• 4,5 miljard jaar geleden ontstaan ➔ met de aarde grote botsing tussen de aarde en
Theia
• Hemellichaam dichtst bij de aarde, op 1,28 lichtseconden
• Gemiddelde afstand aarde/maan = 384 000 km (relatief gezien dichtbij)
• Afstand varieert tussen 363 345 km en 405 500 km
• Hoe kan je dit verklaren?
ͦ De maan draait een ellipsvormige baan rond de aarde
ͦ Geen constante afstand (varieert doorheen het jaar)
ͦ Perigeum = kortste afstand
ͦ Apogeum = langste afstand
• Alles draait tegenwijzersin rond elkaar
• Onze maan:
ͦ Zwaartekracht (onze maan) 6 keer kleiner dan aarde
ͦ Diameter: ca. 3475 km (veel kleiner dan aarde)
ͦ Massa: 81 keer kleiner
• Maan: kleiner -> geen atmosfeer
1.2 Gevolgen afwezigheid atmosfeer
• Geen bescherming meteorietinslagen
ͦ Atmosfeer doet dat normaal opbranden -> maan heeft dit niet
ͦ Meer donkergrijze plekken
• Geen wind
• Licht kan niet verspreid worden → niet belichte deel volledig donker → geen schemer
• Maximale uitstraling warmte (hoge temperatuurverschillen)
ͦ Niet belichte deel: laag
ͦ Belichte deel: hoog
ͦ Atmosfeer verdeelt warmte op aarde
ͦ Elke plaats wordt 14 aardse dagen belicht
1.3 Andere planeten
• Gasreuzen meer manen dan terrestrische
ͦ Vb.: jupiter: 92, saturnus: 124
• Zwaartekracht maan: 1,62 m/s2
• Gewicht is 1/6 van gewicht op aarde
1
, kenmerk Maan Aarde
straalt licht uit nee nee
zwaartekracht (absoluut) 1/6de v/d aarde (1,62 m/s2) 1 (9,82 m/s2 )
atmosfeer nee ja
temperatuur -170°C tot +130°C 15°C (variëren en uitschieters)
wind nee ja
UV-straling heel veel weinig
• afstand en grootte van planeten kan niet worden gevat op 1 figuur
• MAAR dat van aarde-maan wel
2. Bewegingen van de maan
2.1 De beweging van de maan rond de aarde
Maanrevolutie
De maan draait in 27 dagen, 7 uur en 44 minuten
in een ellipsvormige baan in tegenwijzerin rond
de aarde (daardoor zien we altijd dezelfde kant)
Maanrotatie
De maan draait in 27 dagen, 7 uur en 44 minuten
tegenwijzerin rond haar eigen as
Maanbaan
Baan maan rond de aarde
Eclipticavlak
• Vlak waarin aarde draait rond de zon
• we staan op dezelfde lijn met maan
maar niet zelfde vlak
• evenaarshoek t.o.v. ecliptica: 23,5°
• maanbaan maakt hoek van 5° met vlak
2
, 2.1.1 De schijngestalten van de maan
• Enkel belicht deel is zichtbaar
• Is elke dag anders
• Maan culmineert op verschillende tijdstippen afhankelijk van schijngestalte
ͦ Eerste kwartier: 18u
ͦ Volle maan: 0u
ͦ Laatste kwartier: ochtend
ͦ Nieuwe maan: 12u
2.1.2 duur v/d omloop v/d maan rond de aarde
• De omloopsnelheid = 3680 km/h (niet kennen)
• De omlooptijd:
1. Siderische maand:
ͦ Eén volledige omwenteling (één volledige revolutie)
ͦ 27 dagen, 7 uur en 44 minuten (circa 27,5 dagen)
2. Synodische maand:
ͦ De tijd tussen twee dezelfde opeenvolgende schijngestalten
→ de tijd tussen twee nieuwe manen
ͦ 29 dagen, 12 uur en 44 minuten (ongeveer 29,5 dagen)
→ De maan moet iets verder draaien om dezelfde schijngestalte te bereiken
2.2 de schijnbeweging van de maan aan de hemelkoepel
De ‘maan-dag’
Omdat de maan rond de aarde draait, duurt het elk etmaal een beetje langer, 50 minuten, om de
maan opnieuw op dezelfde positie te zien (De aarde doet er 50 minuten extra over om weer in dezelfde
positie ten opzichte van de maan te komen.) Het duurt dus 24 uur en 50 minuten om opnieuw de maan
te zien culmineren.
Bijvoorbeeld:
De maan culmineert in het zuiden op dag 1 om 8u. De volgende dag, zal de maan ook in het
zuiden culmineren om 8u50min.
(de schijngestalte zal niet exact dezelfde zijn).
3
H1: kenmerken van de maan
• Manen zijn afgekoelde lichamen
• kleiner dan de planeet waarrond ze in een bijna cirkelvormige baan draaien
• 4,5 miljard jaar geleden ontstaan ➔ met de aarde grote botsing tussen de aarde en
Theia
• Hemellichaam dichtst bij de aarde, op 1,28 lichtseconden
• Gemiddelde afstand aarde/maan = 384 000 km (relatief gezien dichtbij)
• Afstand varieert tussen 363 345 km en 405 500 km
• Hoe kan je dit verklaren?
ͦ De maan draait een ellipsvormige baan rond de aarde
ͦ Geen constante afstand (varieert doorheen het jaar)
ͦ Perigeum = kortste afstand
ͦ Apogeum = langste afstand
• Alles draait tegenwijzersin rond elkaar
• Onze maan:
ͦ Zwaartekracht (onze maan) 6 keer kleiner dan aarde
ͦ Diameter: ca. 3475 km (veel kleiner dan aarde)
ͦ Massa: 81 keer kleiner
• Maan: kleiner -> geen atmosfeer
1.2 Gevolgen afwezigheid atmosfeer
• Geen bescherming meteorietinslagen
ͦ Atmosfeer doet dat normaal opbranden -> maan heeft dit niet
ͦ Meer donkergrijze plekken
• Geen wind
• Licht kan niet verspreid worden → niet belichte deel volledig donker → geen schemer
• Maximale uitstraling warmte (hoge temperatuurverschillen)
ͦ Niet belichte deel: laag
ͦ Belichte deel: hoog
ͦ Atmosfeer verdeelt warmte op aarde
ͦ Elke plaats wordt 14 aardse dagen belicht
1.3 Andere planeten
• Gasreuzen meer manen dan terrestrische
ͦ Vb.: jupiter: 92, saturnus: 124
• Zwaartekracht maan: 1,62 m/s2
• Gewicht is 1/6 van gewicht op aarde
1
, kenmerk Maan Aarde
straalt licht uit nee nee
zwaartekracht (absoluut) 1/6de v/d aarde (1,62 m/s2) 1 (9,82 m/s2 )
atmosfeer nee ja
temperatuur -170°C tot +130°C 15°C (variëren en uitschieters)
wind nee ja
UV-straling heel veel weinig
• afstand en grootte van planeten kan niet worden gevat op 1 figuur
• MAAR dat van aarde-maan wel
2. Bewegingen van de maan
2.1 De beweging van de maan rond de aarde
Maanrevolutie
De maan draait in 27 dagen, 7 uur en 44 minuten
in een ellipsvormige baan in tegenwijzerin rond
de aarde (daardoor zien we altijd dezelfde kant)
Maanrotatie
De maan draait in 27 dagen, 7 uur en 44 minuten
tegenwijzerin rond haar eigen as
Maanbaan
Baan maan rond de aarde
Eclipticavlak
• Vlak waarin aarde draait rond de zon
• we staan op dezelfde lijn met maan
maar niet zelfde vlak
• evenaarshoek t.o.v. ecliptica: 23,5°
• maanbaan maakt hoek van 5° met vlak
2
, 2.1.1 De schijngestalten van de maan
• Enkel belicht deel is zichtbaar
• Is elke dag anders
• Maan culmineert op verschillende tijdstippen afhankelijk van schijngestalte
ͦ Eerste kwartier: 18u
ͦ Volle maan: 0u
ͦ Laatste kwartier: ochtend
ͦ Nieuwe maan: 12u
2.1.2 duur v/d omloop v/d maan rond de aarde
• De omloopsnelheid = 3680 km/h (niet kennen)
• De omlooptijd:
1. Siderische maand:
ͦ Eén volledige omwenteling (één volledige revolutie)
ͦ 27 dagen, 7 uur en 44 minuten (circa 27,5 dagen)
2. Synodische maand:
ͦ De tijd tussen twee dezelfde opeenvolgende schijngestalten
→ de tijd tussen twee nieuwe manen
ͦ 29 dagen, 12 uur en 44 minuten (ongeveer 29,5 dagen)
→ De maan moet iets verder draaien om dezelfde schijngestalte te bereiken
2.2 de schijnbeweging van de maan aan de hemelkoepel
De ‘maan-dag’
Omdat de maan rond de aarde draait, duurt het elk etmaal een beetje langer, 50 minuten, om de
maan opnieuw op dezelfde positie te zien (De aarde doet er 50 minuten extra over om weer in dezelfde
positie ten opzichte van de maan te komen.) Het duurt dus 24 uur en 50 minuten om opnieuw de maan
te zien culmineren.
Bijvoorbeeld:
De maan culmineert in het zuiden op dag 1 om 8u. De volgende dag, zal de maan ook in het
zuiden culmineren om 8u50min.
(de schijngestalte zal niet exact dezelfde zijn).
3
