Samenvatting
Architectuurtheorie
19de eeuw:
Les 1: Inleiding: het klassieke, moderne & postmoderne
Containerbegrip = veel betekenissen voor eenzelfde begrip
- De Klassieke bouwkunst:
Grieks Romeins Renaissance Barok Neoclassisme
5de eeuw V.C. 2de eeuw 16de eeuw 18de eeuw 19de eeuw
Grieks: 3 ordes zuilen: Dorisch, Ionisch & Korintisch
Romeins: uitvinding beton & koepels, 5 ordes zuilen
Renaissance: 3 bouwlagen, grotere schaal, evenwichtig & symmetrisch
Barok: rechte lijnen & strakke maatvoering, perspectieven, fronton krijgt
verschillende afwerkingen, van structureel naar vormelijk
Centraal idee klassieke: mens staat centraal, ideale menselijke maat
(tekening Da Vinci), Vitruvius: Firmitas,
Utilitas & Venustas
- De Moderne bouwkunst:
Begrippen overlappen met elkaar, geen strikte scheidingen
La Citta Ideale: perspectief staat centraal
‘Mens is de maat van alle dingen’
& ook diegene die de dingen in de hand heeft -antropomorfisme
John Ruskin: baseerde architectuur op natuur
Crystal Palace bepaalde modernisme:
Veel massaproductie fabrieken, assemblage, prefab elementen
Grootste gebouw tot nu toe
Snelle ontwikkelingen en vooruitgangen
Bauhaus Walter Gropius: fabrieksgebouw wordt school, opleiden om iets te
produceren, maken
,Pruitt-Igoe: grootschalig bouwproject, maar na 20jaar al vernietigd, sociale
projecten werkten niet, wordt gezien als einde modernisme
- Het Postmodernisme
Filosofische betekenis, niet meer geloven in maatschappelijke verhalen
Technologie & industie niet altijd met positieve vooruitgang (in WO voor slechte
dingen gebruikt)
Geloof in grote verhalen kwijt, twijfel in de samenleving
Start: Pruitt-Igoe, maanlanding, science fiction, Pompidou
Les 2: Frankrijk in de 19 de eeuw: systematisering van het
denken
Voorloper van moderniteit in de Ecole des Beaux-Arts & Polytechnique
Debatten architectuur hangt samen met maatschappelijke ontwikkelingen
Verhouding tussen architectuur en samenleving
I. Preambule: Franse verlichtingsarchitecten
Franse verlichting: de wereld hoe die in elkaar zit is niet eeuwig
2 reacties:
o Conservatief: teruggrijpen verleden
o Progressief: vooruitgang, toekomst, dingen uitvinden
Ideeën zijn belangrijker dan het tastbare
Etienne Boullée (1728-1799)
- Traktaat Architecture, Essai sur l’Art (ca. 1790)
- Projecten in neo-klassieke taal, idee heeft prioriteit
“Shall I join Vitruvius in defining [architecture] as the art of building? … Vitruvius
mistakes the effect for the cause. In order to execute, it is first necessary to
conceive.”
Basisvormen, sterke geometrie, neoklassieke vormentaal
Bol = meest ideale figuur, cosmos zelf bouwen als mens (project Newton)
Claude Nicolas Ledoux (1736-1806)
- projecten L'Architecture considérée sous le rapport de l'art, des mœurs et
de la législation (1804)
, - projecten in neo-klassieke taal, geometrische vormen: geometrie
toepassen op stedelijke schaal
- Utopisch gedachtengoed gereflecteerd in Arc-et-Senans als ideale stad
- mathematische figuren in stadsplanning, dat optimaal is in de samenleving
ook
- zoutwinnerij: combinatie Dorische tempel & boerderijwoning
Jean-Jacques Lequeu (1757-1826)
- imaginaire projecten met rijke beeldtaal, klassiek vocabulaire, maar ook
barok en rococo
- interesse in exotische stijlen en andere talen
“Setting aside eccentricities, theatrical fantasies, and weak symbolisms, Lequeu
created many designs of refined simplicity and: striking grandeur.…”
Sprekende architectuur: communiceert waarvoor het staat
Voorloper moderne ‘form follows function’
Architectuur moet spreken naar samenleving
Sociale turbulentie: Franse Revolutie (1789-1799) & Napoleon (1804-1814)
Systematisering lengtematen, dezelfde kennis nodig
II. Prille rationalisme: Ecole des Beaux-Arts & Polytechnique
Ecole des Beaux-Arts Polytechnique
- Leidt architecten op met conservatief - Eerder gefocust op
idee, architect als kunstenaar ingenieurs
- Beeldhouwwerken natekenen - Structuur & constructie
- Ideeën kopiëren en gebruiken wat we - Vereenvoudiging
al kennen - Werken vanuit rasters
- Prix de Rome = prijs voor beste
project
- Tempels leren begrijpen
- Marche = opeenvolging van ruimtes,
perspectieftekeningen
- Encyclopedie (Paris, 1751) =
verlichtingsproject: systematische
neerslag van bestaande kennis in
Europa, gebaseerd op Engelse
Cyclopaedia
Louis-Ambroise Dubut (1760-1846)
- Prix de Rome gewonnen in 1797 met een openbare graanschuur
Architectuurtheorie
19de eeuw:
Les 1: Inleiding: het klassieke, moderne & postmoderne
Containerbegrip = veel betekenissen voor eenzelfde begrip
- De Klassieke bouwkunst:
Grieks Romeins Renaissance Barok Neoclassisme
5de eeuw V.C. 2de eeuw 16de eeuw 18de eeuw 19de eeuw
Grieks: 3 ordes zuilen: Dorisch, Ionisch & Korintisch
Romeins: uitvinding beton & koepels, 5 ordes zuilen
Renaissance: 3 bouwlagen, grotere schaal, evenwichtig & symmetrisch
Barok: rechte lijnen & strakke maatvoering, perspectieven, fronton krijgt
verschillende afwerkingen, van structureel naar vormelijk
Centraal idee klassieke: mens staat centraal, ideale menselijke maat
(tekening Da Vinci), Vitruvius: Firmitas,
Utilitas & Venustas
- De Moderne bouwkunst:
Begrippen overlappen met elkaar, geen strikte scheidingen
La Citta Ideale: perspectief staat centraal
‘Mens is de maat van alle dingen’
& ook diegene die de dingen in de hand heeft -antropomorfisme
John Ruskin: baseerde architectuur op natuur
Crystal Palace bepaalde modernisme:
Veel massaproductie fabrieken, assemblage, prefab elementen
Grootste gebouw tot nu toe
Snelle ontwikkelingen en vooruitgangen
Bauhaus Walter Gropius: fabrieksgebouw wordt school, opleiden om iets te
produceren, maken
,Pruitt-Igoe: grootschalig bouwproject, maar na 20jaar al vernietigd, sociale
projecten werkten niet, wordt gezien als einde modernisme
- Het Postmodernisme
Filosofische betekenis, niet meer geloven in maatschappelijke verhalen
Technologie & industie niet altijd met positieve vooruitgang (in WO voor slechte
dingen gebruikt)
Geloof in grote verhalen kwijt, twijfel in de samenleving
Start: Pruitt-Igoe, maanlanding, science fiction, Pompidou
Les 2: Frankrijk in de 19 de eeuw: systematisering van het
denken
Voorloper van moderniteit in de Ecole des Beaux-Arts & Polytechnique
Debatten architectuur hangt samen met maatschappelijke ontwikkelingen
Verhouding tussen architectuur en samenleving
I. Preambule: Franse verlichtingsarchitecten
Franse verlichting: de wereld hoe die in elkaar zit is niet eeuwig
2 reacties:
o Conservatief: teruggrijpen verleden
o Progressief: vooruitgang, toekomst, dingen uitvinden
Ideeën zijn belangrijker dan het tastbare
Etienne Boullée (1728-1799)
- Traktaat Architecture, Essai sur l’Art (ca. 1790)
- Projecten in neo-klassieke taal, idee heeft prioriteit
“Shall I join Vitruvius in defining [architecture] as the art of building? … Vitruvius
mistakes the effect for the cause. In order to execute, it is first necessary to
conceive.”
Basisvormen, sterke geometrie, neoklassieke vormentaal
Bol = meest ideale figuur, cosmos zelf bouwen als mens (project Newton)
Claude Nicolas Ledoux (1736-1806)
- projecten L'Architecture considérée sous le rapport de l'art, des mœurs et
de la législation (1804)
, - projecten in neo-klassieke taal, geometrische vormen: geometrie
toepassen op stedelijke schaal
- Utopisch gedachtengoed gereflecteerd in Arc-et-Senans als ideale stad
- mathematische figuren in stadsplanning, dat optimaal is in de samenleving
ook
- zoutwinnerij: combinatie Dorische tempel & boerderijwoning
Jean-Jacques Lequeu (1757-1826)
- imaginaire projecten met rijke beeldtaal, klassiek vocabulaire, maar ook
barok en rococo
- interesse in exotische stijlen en andere talen
“Setting aside eccentricities, theatrical fantasies, and weak symbolisms, Lequeu
created many designs of refined simplicity and: striking grandeur.…”
Sprekende architectuur: communiceert waarvoor het staat
Voorloper moderne ‘form follows function’
Architectuur moet spreken naar samenleving
Sociale turbulentie: Franse Revolutie (1789-1799) & Napoleon (1804-1814)
Systematisering lengtematen, dezelfde kennis nodig
II. Prille rationalisme: Ecole des Beaux-Arts & Polytechnique
Ecole des Beaux-Arts Polytechnique
- Leidt architecten op met conservatief - Eerder gefocust op
idee, architect als kunstenaar ingenieurs
- Beeldhouwwerken natekenen - Structuur & constructie
- Ideeën kopiëren en gebruiken wat we - Vereenvoudiging
al kennen - Werken vanuit rasters
- Prix de Rome = prijs voor beste
project
- Tempels leren begrijpen
- Marche = opeenvolging van ruimtes,
perspectieftekeningen
- Encyclopedie (Paris, 1751) =
verlichtingsproject: systematische
neerslag van bestaande kennis in
Europa, gebaseerd op Engelse
Cyclopaedia
Louis-Ambroise Dubut (1760-1846)
- Prix de Rome gewonnen in 1797 met een openbare graanschuur
