• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 59 pages
Class notes

Inleiding tot de archeologie | VUB | HC 1-3

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 59 pages

Lesnotities voor Inleiding tot de archeologie aan de Vrije Universiteit Brussel. Deze notities zijn perfect geschikt om als samenvatting te gebruiken tijdens de examens, ik heb dat ook gedaan en behaalde 16/20. Dit is één deeltje van mijn volledige notities, de andere documenten verkoop ik ook.

Content preview

INLEIDING TOT DE ARCHEOLOGIE
ALGEMENE INTRODUCTIE ............................................................................................................. 6
LESMATERIAAL .....................................................................................................................................6
LEERDOELEN.......................................................................................................................................6
EVALUATIE ..........................................................................................................................................6
MISVATTINGEN OMTRENT ARCHEOLOGIE .....................................................................................................7
Vooronderzoek .............................................................................................................................7
Archeologie  (dierlijke resten) opgraven ........................................................................................7
ARCHEOLOGIE VS GESCHIEDENIS .............................................................................................................8
Archeologie = heel interdisciplinair ................................................................................................9
ARCHEOLOGIE  OUD ............................................................................................................................9
VONDSTEN: ARCHEOLOGIE  SCHATTENJAGEN .............................................................................................9
Antiquarisme 15De – 18de eeuw ..................................................................................................... 10
Vervalsingen ............................................................................................................................... 11
ONTSTAAN VAN DE COMMERCIËLE ARCHEOLOGIE ....................................................................................... 11

WAT IS ARCHEOLOGIE? ...............................................................................................................13

MATERIËLE CULTUUR ..................................................................................................................13

MATERIËLE RESTEN ............................................................................................................................. 13
MATERIAAL ALS BRON .......................................................................................................................... 14
vondstcontext ............................................................................................................................. 14
symbolische waarde ................................................................................................................... 15
ARCHEOLOGIE = HET MATERIËLE ALS BRON ........................................................................................... 17
Moderne ideeën projecteren? ...................................................................................................... 17

MATERIËLE CULTUUR ..................................................................................................................18

MATERIËLE RESTEN ............................................................................................................................. 18
MATERIAAL ALS BRON .......................................................................................................................... 18
vondstcontext ............................................................................................................................. 19
symbolische waarde ................................................................................................................... 19
ARCHEOLOGIE = HET MATERIËLE ALS BRON ........................................................................................... 21
Moderne ideeën projecteren? ...................................................................................................... 21

ARCHEOLOGISCHE THEORIE .......................................................................................................23

PARADIGMA’S / STROMINGEN IN HET WERELDBEELD .................................................................................... 23
ARCHEOLOGISCHE THEORIE .................................................................................................................. 23
WAAROM IS ARCHEOLOGISCHE THEORIE NODIG?........................................................................................ 25
WELKE PARADIGMA’S ........................................................................................................................... 26
ALTIJD AL INTERESSE IN HET VERLEDEN ..................................................................................................... 26

ANTIQUARISME: 15DE-18DE EEUW ..................................................................................................27

GRAND TOUR .................................................................................................................................... 27
EXPLORATIES .................................................................................................................................... 28
EERSTE OPGRAVINGEN......................................................................................................................... 29



1

, GEVOLG VAN HET ANTIQUARISME ............................................................................................................ 29
EUROCENTRISME ............................................................................................................................... 29
WAT MET DE PREHISTORIE? ................................................................................................................... 30

19DE EEUW: HET BEGIN VAN DE MODERNE ARCHEOLOGIE.............................................................30

TWIJFELS AAN DE OUDERDOM VAN DE MENS .............................................................................................. 30
THREE AGE SYSTEM (19DE EEUW)............................................................................................................. 30
ONTWIKKELINGEN BINNEN GEOLOGIE ...................................................................................................... 31
EVOLUTIETHEORIE............................................................................................................................... 31

INVLOED VAN EVOLUTIELEER OP CULTUUR ..................................................................................32

ARCHEOLOGISCHE THEORIE .......................................................................................................32

ANTIQUARISME (15DE-18DE EEUW) .................................................................................................34

GEVOLG ANTIQUARISME ....................................................................................................................... 34
WAT MET DE PREHISTORIE? ................................................................................................................... 35

19DE EEUW: BEGIN VAN DE MODERNE ARCHEOLOGIE ...................................................................35

INVLOED VAN EVOLUTIELEER OP CULTUUR ................................................................................................. 36

CULTUURHISTORISCH PARADIGMA (LATE 19DE EEUW -1940)..........................................................36

ARTEFACTEN EN TYPES ......................................................................................................................... 37
VERSPREIDING VAN CULTUUR → DIFFUSIONISME ........................................................................................ 37
KOSSINNA (1835-1931) ..................................................................................................................... 38
BOOST AAN ARCHEOLOGIE.................................................................................................................... 40
SAMENVATTING: CULTUURHISTORISCHE ARCHEOLOGIE ................................................................................ 43
KRITIEK OP HET CULTUURHISTORISCH PARADIGMA ....................................................................................... 43

VERE GORDON CHILDE (1892 -1958) .............................................................................................44

gordon childe: The dawn of European Civilisation (1925) ............................................................... 44
revolutie i.p.v evolutie ................................................................................................................. 45

MODERNISME, POSITIVISME EN WETENSCHAP ............................................................................46

NEW ARCHAEOLOGY / PROCESSUELE ARCHEOLOGIE (CA. 1960) ..................................................46

LEWIS BINFORD ................................................................................................................................. 47
Cultuur = een systeem ................................................................................................................ 47
MIDDLE-RANGE THEORY ....................................................................................................................... 50
PROCESSUELE ARCHEOLOGIE = EXPERIMENTELE ARCHEOLOGIE ...................................................................... 51
SAMENVATTING: PROCESSUELE ARCHEOLOGIE/NEW ARCHAEOLOGY ................................................................ 53

POSTPROCESSUELE ARCHEOLOGIE (CA. 1980) ............................................................................53

VERWERPEN VAN HET POSITIVISME .......................................................................................................... 54
DECONSTRUCTIE VAN DE GRAND NARRATIVES ............................................................................................ 54
Dekolonisering............................................................................................................................ 55
BELANG VAN DE FENOMENOLOGIE........................................................................................................... 55
MATERIËLE CULTUUR ........................................................................................................................... 56
POSTPROCESSUELE METHODE ............................................................................................................... 56
FUNERAIRE ARCHEOLOGIE .................................................................................................................... 57
SAMENVATTING: POSTPROCESSUELE ARCHEOLOGIE .................................................................................... 58

CONFLICT TUSSEN VERSCHILLENDE PARADIGMA’S .....................................................................58



2

,VERSCHILLENDE PARADIGMA’S ................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

CULTUURHISTORISCHE ARCHEOLOGIE ........................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
NEW ARCHEOLOGY – PROCESSUELE ARCHEOLOGIE ........................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
POSTPROCESSUELE ARCHEOLOGIE ............................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
META-MODERNISME .................................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
Socio- ecological systems (SES), resilience en adaptive cycles ............ Error! Bookmark not defined.
Digitale archeologie .......................................................................... Error! Bookmark not defined.
publiek ............................................................................................. Error! Bookmark not defined.
TOEPASSINGSVRAAG ................................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

FORMATIEPROCESSEN ................................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

Pompeii permisse ............................................................................. Error! Bookmark not defined.
WAT ZIJN FORMATIEPROCESSEN? ................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
Overzicht van alle formatieprocessen ................................................ Error! Bookmark not defined.

C-TRANSFORMS .......................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

VORMINGSFASE → C-TRANSFORMS .............................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
Nomadische nederzetttingen............................................................. Error! Bookmark not defined.
Sedentaire nederzitting ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
C-TRANSFORMS: DEPOSITIE ........................................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
gerichte deposities............................................................................ Error! Bookmark not defined.
Afval................................................................................................. Error! Bookmark not defined.

POST-DEPOSTIEFASE → N-TRANSFORMS ..................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

VARIABELEN IN DE N-TRANSFORMS ............................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

HET CONCEPT SITE ...................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

KENMERKEN ARCHEOLOGISCHE SITE ............................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
WAT BEPAALT EEN SITE? ............................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

CONTEXTEN EN STRATIGRAFIE ..................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

palimpsest of computertekst? ........................................................... Error! Bookmark not defined.
Verschillende types van stratigrafie .................................................... Error! Bookmark not defined.
STRATIGRAFIE .......................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
Harris matrix ..................................................................................... Error! Bookmark not defined.
CONTEXTEN OF STRATIGRAPHICAL UNITS ........................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
associatie ......................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Verschillende deposities ................................................................... Error! Bookmark not defined.
residueel materiaal ........................................................................... Error! Bookmark not defined.
Intrusief materiaal ............................................................................. Error! Bookmark not defined.
OPEN CONTEXT VERSUS GESLOTEN CONTEXT ................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

BODEMS VS SEDIMENTEN ............................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

SEDIMENTEN ........................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
Korrelgrote sedimenten ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
BODEM .................................................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
bestanddelen van een bodem ............................................................ Error! Bookmark not defined.
textuur van de bodem........................................................................ Error! Bookmark not defined.
HORIZONT VS LAAG ................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

BODEMPROFIEL .......................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.


3

, BODEMPROCESSEN .................................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
HET BODEMPROFIEL .................................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
BODEM ALS CONTAINER ............................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
BODEM/SEDIMENTEN ALS GETUIGE VAN MENSELIJKE ACTIVITEIT ............................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
BODEM ALS GETUIGE VAN CATASTROFES ......................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
Sedimenten kunnen informatie geven over catastrofes ....................... Error! Bookmark not defined.
BODEM/SEDIMENTEN ALS GETUIGE VAN LANDSCHAPSEVOLUTIE ............................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
BODEMS EN SEDIMENTEN = GRONDSTOF ........................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

GEOARCHEOLOGIE ..................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

REGIONALE STUDIES ................................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
TERREINSTUDIES ...................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
MICROMORFOLOGIE ................................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
CHEMISCHE EN FYSISCHE ANALYSES ............................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
KORTOM: BODEMS EN SEDIMENTEN ............................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

FORMATIEPROCESSEN ................................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

VOOR DE DEPOSITIE → C-TRANSFORMS ......................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
POST-DEPOSITIEFASE → N-TRANSFORMS ....................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
variabelen in de N-transforms ............................................................ Error! Bookmark not defined.
REFLECTIE !!! ........................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

TERREINMETHODEN .................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

Hoe ontdekken en documenteren archeologen sites? ......................... Error! Bookmark not defined.
ONDERVERDELING TERREINMETHODEN VLAANDEREN ........................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

ONDERVERDELING TERREINONDERZOEK ACADEMISCHE WERELD .............. ERROR! BOOKMARK NOT
DEFINED.

PREVENTIEVE ARCHEOLOGIE ....................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
HET ARCHEOLOGISCH TRAJECT IN VLAANDEREN ............................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
1. VOORONDERZOEK – BUREAUSTUDIE ..................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
2. PROSPECTIE ................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

DE KUNST VAN TERREINMETHODEN ............................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

GLOBALE PROSPECTIEMETHODES (VERVOLG OP HC 7) ....................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
2.2 DETAIL PROSPECTIEMETHODE ................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

3. OPGRAVING ............................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

Welke doelstelling? ........................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1 STRATIGRAFISCHE OPGRAVING ................................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
3.2 VLAKGRAVINGEN OF OPEN AREA EXCAVATION.............................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
COMBINATIE ........................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
HOE PRAKTISCH OPGRAVEN?....................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

ARTEFACTEN ............................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

ARTEFACTEN <-> ECOFACTEN...................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
GEBOUWDE STRUCTUREN........................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
ARTEFACTEN: MATERIAALSOORTEN................................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
interdisciplinariteit ............................................................................ Error! Bookmark not defined.

ECOFACTEN ................................................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.



4

Document information

Study
Uploaded on
October 10, 2026
Number of pages
59
Written in
2025/2026
Type
Class notes
Professor(s)
Ralf vandam
Contains
Hoorcollege 1 - 3
$6.93

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Sold
5
Followers
0
Items
10
Last sold
4 days ago




Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions