Schade Particulier
1. Professioneel gedrag
Kern: een adviseur helpt de klant om bewuste keuzes te maken en zet diens belang op korte
én lange termijn centraal. Goed advies vraagt om deskundigheid, eerlijk gedrag en
zorgvuldig gebruik van informatie.
Rol en gedrag van de financieel adviseur
Klantbelang centraal stellen betekent adviseren wat de klant nodig heeft, ook als dat afwijkt
van wat hij graag wil. Alleen een lage premie adviseren is onvoldoende als de klant daardoor
belangrijke risico’s zelf moet dragen.
Werk integer, bereid gesprekken voor en luister actief. Gebruik open vragen, vraag door, vat
samen en controleer of je de klant goed begrijpt. Leg vakwoorden uit en bespreek zowel
voordelen als nadelen, kosten, uitsluitingen en beperkingen. Bij boosheid of verdriet: erken
het gevoel, blijf rustig en bespreek daarna de oplossing.
Een concrete productaanbeveling aan een specifieke klant is advies. Adviseer alleen binnen
je bevoegdheid en deskundigheid; verwijs actief door als een andere deskundige nodig is.
Schade Particulier omvat onder meer woon-, auto-, aansprakelijkheids-, reis-, zorg- en
ongevallenverzekeringen. Voor bijvoorbeeld levensverzekeringen of
arbeidsongeschiktheidsverzekeringen is een andere adviesbevoegdheid nodig.
Fraudesignalen
Fraudesignalen zijn aanwijzingen voor mogelijke misleiding, bijvoorbeeld tegenstrijdige
verklaringen, gewijzigde nota’s, onverklaarbare bedragen of een schadeverhaal dat niet past
bij de stukken. Een aanwijzing is nog geen bewijs. Stel neutrale vragen, vraag juiste en
volledige documenten en leg feiten vast. Stuur een onjuist of onvolledig document niet
zomaar door voor beoordeling.
Bij een vermoeden dat de klant de mededelingsplicht niet nakomt, leg je die plicht en de
mogelijke gevolgen opnieuw uit. Beschuldig de klant niet direct van fraude. Bij bewezen
fraude volg je de interne procedure en schakel je de fraudecoördinator in.
De syllabus behandelt daarnaast Wwft en Sanctiewet: waar deze regels van toepassing zijn,
horen cliëntenonderzoek, identificatie, sanctiecontrole en melding van ongebruikelijke
transacties bij de organisatieprocedure. Een verplichte FIU-melding blijft geheim voor de
klant. Dit meldproces is iets anders dan het melden van verzekeringsfraude aan een
fraudecoördinator.
Omgaan met klantgegevens
De AVG beschermt persoonsgegevens. Verwerk alleen gegevens waarvoor een geldige
grondslag bestaat en die nodig zijn voor het doel. De syllabus noemt vooral toestemming,
,uitvoering van een overeenkomst en een wettelijke verplichting. Toestemming moet vrij
worden gegeven, aantoonbaar zijn en kunnen worden ingetrokken.
Deel klantinformatie niet automatisch met een partner, ouder of andere derde. Controleer
identiteit, bevoegdheid en grondslag. Bewaar gegevens beveiligd, beperk toegang en
gebruik ze niet voor een nieuw commercieel doel zonder passende grondslag. Een BSN mag
alleen worden verwerkt als daarvoor een wettelijke reden bestaat.
Een klant kan inzage vragen, onder voorwaarden gegevens laten verwijderen en bepaalde
digitale gegevens laten overdragen naar een andere organisatie. Verwijderen kan niet zolang
een wettelijke bewaarplicht geldt. Bij een verzoek onderzoek je daarom eerst welke
gegevens moeten of mogen blijven bestaan.
2. Basis van verzekeren
Kern: verzekeren is een financieel risico overdragen tegen betaling van premie. De gekozen
verzekering moet passen bij het risico, het belang dat wordt beschermd en wat de klant zelf
kan dragen.
Wat is verzekeren?
Een verzekeraar neemt volgens de overeenkomst een onzeker risico over van de
verzekeringnemer. Daarvoor betaalt de verzekeringnemer premie. Bij een gedekte
gebeurtenis volgt een uitkering of vergoeding. Onzekerheid kan gaan over óf of wanneer
een uitkering volgt, de hoogte daarvan of de duur van de premiebetaling.
Een schadeverzekering vergoedt financieel nadeel, zoals schade aan een bank,
aansprakelijkheid voor letsel of medische kosten. Een sommenverzekering keert een vooraf
afgesproken bedrag uit bij een bepaalde gebeurtenis; de uitkering hoeft niet gelijk te zijn
aan de werkelijke schade. Een ongevallenverzekering kan beide soorten rubrieken bevatten.
Particuliere verzekeringen sluit iemand zelf af. Sommige zijn wettelijk verplicht, zoals de
basiszorgverzekering voor verzekeringsplichtigen en de WAM-verzekering voor
verzekeringsplichtige motorrijtuigen. Een AVP en inboedelverzekering zijn in beginsel
vrijwillig.
Risico en verzekerbaar belang
Een risico is de kans op een gebeurtenis gecombineerd met de mogelijke financiële
omvang.
Risico = kans × omvang
Een kleine kans op zeer grote letselschade kan daarom toch een belangrijk risico zijn.
Verzekerbaar belang betekent dat iemand financieel nadeel kan lijden door schade aan een
zaak, aansprakelijkheid of kosten.
Risicobeheer bestaat uit inventariseren, beoordelen en maatregelen kiezen. Mogelijkheden
zijn preventie, een buffer om schade zelf te betalen, verzekeren of een combinatie met een
,eigen risico. Risicobereidheid heeft twee kanten: wil de klant het risico lopen en kan hij het
financieel dragen? Alleen willen is onvoldoende als een grote schade onbetaalbaar zou zijn.
Voorbeeld: iemand kan een kapotte telefoon uit spaargeld vervangen, maar een afgebrand
huis niet. De financiële gevolgen bepalen mede welke risico’s prioriteit krijgen. Een
verplichte verzekering mag niet worden vervangen door alleen een eigen buffer.
Verzekeraar, verzekeringnemer en verzekerde
De verzekeraar is de partij die het risico draagt en bij dekking uitkeert. De verzekeringnemer
sluit het contract, betaalt de premie en heeft de verplichtingen die bij de overeenkomst
horen. De verzekerde is degene wiens belang, leven of gezondheid is verzekerd. De
begunstigde is degene die recht heeft op de uitkering.
Deze rollen kunnen bij één persoon liggen, maar dat hoeft niet. Voorbeeld: een ouder sluit
een ongevallenverzekering voor een kind. De ouder is verzekeringnemer, het kind is
verzekerde. Bij overlijden kan een andere persoon de begunstigde zijn. Controleer bij iedere
verzekering wie welke rol heeft en wie mag handelen.
Belangrijke basisbegrippen binnen verzekeringen
Premie is de prijs van de verzekering. De polis is het schriftelijke bewijs met de verzekerde
gegevens en afspraken. Het verzekerd bedrag is het afgesproken bedrag of de limiet
waarop de dekking is gebaseerd. Het risicoadres of dekkingsgebied geeft aan waar de
verzekering geldt. Een evenement is de schadeoorzaak, bijvoorbeeld brand.
Dekking beschrijft wat is verzekerd; een uitsluiting wat buiten de verzekering valt. Bij een
positieve dekkingsomschrijving zijn genoemde gebeurtenissen gedekt. Bij een negatieve
omschrijving of alles-tenzij-dekking is het uitgangspunt ruim, met expliciete uitsluitingen.
Allrisk betekent dus niet dat werkelijk alles wordt vergoed.
Een eigen risico is het deel dat de klant zelf betaalt. Een franchise is een drempel waaronder
geen behandeling of uitkering plaatsvindt. Premier risque betekent vergoeding tot de
afgesproken limiet zonder evenredige korting wegens onderverzekering. Nieuwwaarde,
dagwaarde, herbouwwaarde en taxatiewaarde zijn verschillende waardemaatstaven; gebruik
de maatstaf uit de polis.
3. De verzekeringsovereenkomst
Kern: de overeenkomst legt vast welk risico de verzekeraar overneemt en welke rechten en
plichten partijen hebben. Juiste informatie bij de aanvraag voorkomt problemen bij een
latere schade.
Totstandkoming van de overeenkomst
De gebruikelijke stappen zijn: aanvraag, eventueel voorlopige dekking, beoordeling en
acceptatie, dekkingsbevestiging, polisopmaak en financiële afhandeling. Een aanvraag
alleen geeft nog geen zekerheid dat het risico is verzekerd. Controleer dus de
ingangsdatum en de bevestiging van dekking.
, Voorlopige dekking overbrugt de beoordelingstijd. Een schade binnen die periode kan
gedekt zijn, ook als de verzekeraar daarna de aanvraag afwijst. Beëindiging werkt in beginsel
vooruit; onjuiste of onvolledige aanvraaggegevens kunnen wel gevolgen hebben voor de
voorlopige dekking. Een tussenpersoon mag deze alleen toezeggen als hij daarvoor
dekkingsbevoegdheid heeft.
Controleer of de klant bevoegd is om de overeenkomst aan te gaan. Minderjarigheid en
curatele kunnen handelingsonbekwaamheid opleveren. Bewind beperkt de bevoegdheid ten
aanzien van onder bewind gestelde goederen. Stem zo nodig af met de wettelijke
vertegenwoordiger. Voor het sluiten van een verzekering is niet standaard toestemming van
de echtgenoot vereist.
Rechten en plichten
De verzekeringnemer moet premie betalen, de aanvraag naar waarheid invullen en relevante
wijzigingen melden volgens de afspraken. Bij schade moet de verzekerde schade beperken,
tijdig melden, informatie verstrekken en meewerken aan onderzoek en afhandeling.
De verzekeraar moet de overeenkomst en wijzigingen vastleggen in een polis, duidelijk
informeren, claims zorgvuldig beoordelen en bij dekking de verschuldigde vergoeding
betalen. Hij mag niet afwijken van dwingend recht. Bij semi-dwingend recht mag afwijking
alleen voor zover de beschermde partij daardoor niet wordt benadeeld. Aanvullend recht
geldt als partijen niets anders hebben afgesproken.
Mededelingsplicht
Bij het aanvragen van een verzekering moet de klant relevante feiten volledig en juist
meedelen. Relevant is informatie die de beoordeling door de verzekeraar kan beïnvloeden,
zoals gebruik van een woning, schadeverleden of wie de regelmatige bestuurder is. Leg
onduidelijke vragen uit en laat de klant ontbrekende informatie aanvullen.
De verzekeraar mag alleen vragen stellen die nodig zijn voor het risico. Medische vragen
moeten passen binnen de toegestane kaders. Vragen over het strafrechtelijk verleden
mogen volgens de syllabus niet verder teruggaan dan acht jaar.
Mededelingsplicht bij de aanvraag en meldplichten tijdens de looptijd zijn verschillende
momenten. Een wijziging, zoals verhuur of verbouwing, moet worden gemeld als de polis
dat verlangt. Dan kan de verzekeraar beoordelen of dekking of premie moet veranderen.
Verzwijging
Verzwijging is het niet juist of niet volledig nakomen van de mededelingsplicht. Niet iedere
vergissing is opzettelijke fraude en niet iedere onjuistheid leidt tot het vervallen van alle
dekking.
Ontdekt de verzekeraar een schending, dan moet hij de klant binnen twee maanden na
ontdekking informeren en de mogelijke gevolgen aangeven. Voor de uitkering wordt
bekeken of de verzwegen informatie van belang was voor de schade en onder welke
voorwaarden de verzekering anders zou zijn gesloten. Bij een hogere vereiste premie kan
een evenredige vermindering volgen; bij andere voorwaarden kan de claim volgens die
voorwaarden worden beoordeeld.