Positieve psychologie
Hoofdstuk 1: de essentie
De geboorte van positieve psychologie
Grondlegger = Martin Seligman (1998)
- Hij deed onderzoek over: ‘Wat heb je nodig om gezond oud te worden?’.
Definitie volgens Seligman = de wetenschappelijke studie van optimaal menselijk
functioneren, die probeert om die factoren te ontdekken en te vergroten
waardoor mensen en gemeenschappen floreren.
Floreren = openbloeien, evolueren, mensen die het idee hebben dat ze leven
volgens de kwaliteiten die ze in zich hebben.
Voor WO2: focus van psychologie
- Geestelijke stoornissen
- Normale levens verbeteren
- Bijzonder talent identificeren en versterken
o Identificeren = opzoek gaan naar wat je talenten zijn om ze daarna
sterker te maken
Na WO2: crisis
- 2 domeinen weggevallen binnen de psychologie.
Alleen nog focus op genezen van mentale problemen. = ziektemodel het
gevaar is dat mensen een schuldige en een slachtoffer gaan aanduiden in
een situatie. Dit is ook een reden waarom mensen bang zijn om naar een
psycholoog te gaan. ‘Misschien is het mijn schuld’.
- NU: focus op normale en florerende levens hoe leven mensen die
normale/ florerende levens hebben? Wat is er nodig zodat mensen kunnen
floreren?
Traditionele psychologie vs positieve psychologie
Traditioneel = hoe kunnen we de moeilijkheden wegnemen? Wat werkt niet? War
is er mis met deze persoon? focus op verminderen van moeilijkheden
Positieve = Wat werkt? Wat is er goed aan deze persoon? focus op het
vergroten van mogelijkheden wat maakt het leven de moeite waard?
Wat is positieve
psychologie?
De traditionele psychologie
houdt zich vooral bezig
met de mensen die hun
leven een cijfer onder 0
geven. Wat hebben we
1
,nodig om de moeilijkheden een
beetje was te nemen? (Vb.
depressie, angsten, trauma’s, …)
Hun focus ligt dus vooral bij de
mensen terug een leefbaar leven
geven.
De positieve psychologie: wat heeft
onderzoek uitgewezen om te weten
wat de mensen nodig hebben om
van bijvoorbeeld een 5 naar een 8
te gaan. Zaken zoals veerkracht,
hoop, … willen ze stimuleren zodat
mensen ‘minder onder 0 gaan
scoren’.
Doel positieve
psychologie
De curve verschuiven!
De grafiek geeft een beeld
over het algemeen
welbevinden van de
bevolking. Is ook in zones
verdeeld, in de grootste
zones zitten ook het meeste aantal mensen.
Florerende mensen geven hun leven een cijfer vanaf 8.
Op dit moment merken we dat er meer mensen in de eerste 2 zones zitten dan in
de andere zondes.
De positieve psychologie wilt
de curve verschuiven door
onderzoeken te doen.
Als je de curve verschuift word
de groep van de florerende
mensen groter en groter, en dat is de bedoeling.
De doelgroep van positieve psychologie
- Professor Dr. Corey Keyes (Midus-studie) dual continua model
2
, = verhouding psychische gezondheid en psychische ziekte
Floreren Engels = to flourish
- Van Dale: synoniem = bloeien: ‘in een toestand van volle ontwikkeling zijn
of komen, zich geheel of rijk ontplooien tot bloei komen, optimaal
functioneren
- Mensen die hun talenten kennen
- ‘Je goed voelen en goed doen voor jezelf, voor anderen en voor de
samenleving’
PERMA:
- P = positieve emoties, E = engagement, R = relaties/relations, M =
meaning, A = prestaties/accomplishments
Positieve psychologie is…
- Een aanvulling op de klinische psychologie, geen vervanging
- Wetenschappelijk onderbouwd door:
o Onderzoek
o Positief Psychologische Interventies (PPI’s)
Positieve Psychologische Interventies (PPI’s)
= een eenvoudige, intentionele en regelmatig herhaalde oefeningen die bedoeld
zijn om verschillende gezonde gedachten en gedragingen die geassocieerd zijn
met van nature gelukkige mensen, te imiteren.
Belangrijk => Person-activity fit = een interventie/ activiteit moet bij een persoon
passen. Misschien probeer je nu iets uit en past het niet bij jou, en over 5 jaar
misschien wel.
Wat is heel belangrijk?
- Eigen autonomie = je moet zelf getriggerd worden om het uit te proberen
- Intern gemotiveerd
- Sociale steun
- Afwisseling
Voorbeelden PPI’s
- Het schrijven van dankbaarheidsbrieven Een dankbaarheidsbrief
schrijven aan iemand die bijzonder goed voor je was, maar die je nooit
expliciet bedankt hebt. Overhandig de brief persoonlijk of lees hem in een
spraakbericht.
- Het bijhouden van ‘3 goede dingen’ schrijf elke dag 3 dingen die jou
overkomen zijn of waarover je blij bent dat ze er zijn. Noteer telkens de
oorzaak en jouw eigen inbreng
Kritiek op positieve psychologie
3
, - Het was te eenzijdig, de moeilijke zaken in het leven kwamen te weinig
aanbod (happyology)
- Naam ‘positieve’ psychologie niet goed gekozen
- Te overdreven, eenzijdige focus op geluk => het ervaren van negatieve
gevoelens is ook normaal, daar lag te weinig de focus in het begin.
- Het is een nieuwe tak in de psychologie waarnaar nog heel veel onderzoek
gedaan moet worden gebrek aan langdurig onderzoek
- Onderzoeksgroep
Positieve psychologie 2.0 en 3.0
- Niet enkel welbevinden verhogen, maar ook veerkracht ontwikkelen als
iets tegenzit (als het leven tegenzit moeten wij weten dat het negatieve er
ook bij hoort, dat het normaal is.)
- Niet enkel gefocust op individuen, ook uitbreiding naar groepen,
organisaties, culturen, ..
Uitdagingen voor de toekomst
- Dialectische benadering in plaats van dichotoom
Dichotoom = zwart/ wit denken, goed of slecht.
Kan er ook iets grijs zijn? Kan er bij iets negatief ook iets positief horen?
- Donkere kanten van het bestaan omarmen
- Hoe kan iemand sterker uit een negatieve situatie komen? => hier moet
nog verder onderzoek naar gedaan worden.
- Nood aan nieuwe focus op onderzoek in verschillende culturen en
gevarieerde demografische groepen.
Sterke kanten benadering
Sterke kanten/ talenten
- Het is onmogelijk om de beste versie van de mens te zijn.
- Doel? We moeten de beste versie van ons zelf zijn Hoe? Dit doe je door te
ontdekken wat je talenten zijn
- Gevolg?
o Betere levenstevredenheid
o Grotere werkmotivatie
o Meer plezier in je activiteiten
o Kleinere kans op depressie
Tools om talenten in kaart te brengen
- De VIA test van Seligman en Peterson = overzicht van wereldwijd
aanvaarde waarden en normen die ‘een goed mens’ kan hebben.
- De Strength Finder van Buckingham en Clifton = gericht op prestatie en
sterktes op het werk
Hoofdstuk 2: het goede leven
Geluk of welbevinden
4
Hoofdstuk 1: de essentie
De geboorte van positieve psychologie
Grondlegger = Martin Seligman (1998)
- Hij deed onderzoek over: ‘Wat heb je nodig om gezond oud te worden?’.
Definitie volgens Seligman = de wetenschappelijke studie van optimaal menselijk
functioneren, die probeert om die factoren te ontdekken en te vergroten
waardoor mensen en gemeenschappen floreren.
Floreren = openbloeien, evolueren, mensen die het idee hebben dat ze leven
volgens de kwaliteiten die ze in zich hebben.
Voor WO2: focus van psychologie
- Geestelijke stoornissen
- Normale levens verbeteren
- Bijzonder talent identificeren en versterken
o Identificeren = opzoek gaan naar wat je talenten zijn om ze daarna
sterker te maken
Na WO2: crisis
- 2 domeinen weggevallen binnen de psychologie.
Alleen nog focus op genezen van mentale problemen. = ziektemodel het
gevaar is dat mensen een schuldige en een slachtoffer gaan aanduiden in
een situatie. Dit is ook een reden waarom mensen bang zijn om naar een
psycholoog te gaan. ‘Misschien is het mijn schuld’.
- NU: focus op normale en florerende levens hoe leven mensen die
normale/ florerende levens hebben? Wat is er nodig zodat mensen kunnen
floreren?
Traditionele psychologie vs positieve psychologie
Traditioneel = hoe kunnen we de moeilijkheden wegnemen? Wat werkt niet? War
is er mis met deze persoon? focus op verminderen van moeilijkheden
Positieve = Wat werkt? Wat is er goed aan deze persoon? focus op het
vergroten van mogelijkheden wat maakt het leven de moeite waard?
Wat is positieve
psychologie?
De traditionele psychologie
houdt zich vooral bezig
met de mensen die hun
leven een cijfer onder 0
geven. Wat hebben we
1
,nodig om de moeilijkheden een
beetje was te nemen? (Vb.
depressie, angsten, trauma’s, …)
Hun focus ligt dus vooral bij de
mensen terug een leefbaar leven
geven.
De positieve psychologie: wat heeft
onderzoek uitgewezen om te weten
wat de mensen nodig hebben om
van bijvoorbeeld een 5 naar een 8
te gaan. Zaken zoals veerkracht,
hoop, … willen ze stimuleren zodat
mensen ‘minder onder 0 gaan
scoren’.
Doel positieve
psychologie
De curve verschuiven!
De grafiek geeft een beeld
over het algemeen
welbevinden van de
bevolking. Is ook in zones
verdeeld, in de grootste
zones zitten ook het meeste aantal mensen.
Florerende mensen geven hun leven een cijfer vanaf 8.
Op dit moment merken we dat er meer mensen in de eerste 2 zones zitten dan in
de andere zondes.
De positieve psychologie wilt
de curve verschuiven door
onderzoeken te doen.
Als je de curve verschuift word
de groep van de florerende
mensen groter en groter, en dat is de bedoeling.
De doelgroep van positieve psychologie
- Professor Dr. Corey Keyes (Midus-studie) dual continua model
2
, = verhouding psychische gezondheid en psychische ziekte
Floreren Engels = to flourish
- Van Dale: synoniem = bloeien: ‘in een toestand van volle ontwikkeling zijn
of komen, zich geheel of rijk ontplooien tot bloei komen, optimaal
functioneren
- Mensen die hun talenten kennen
- ‘Je goed voelen en goed doen voor jezelf, voor anderen en voor de
samenleving’
PERMA:
- P = positieve emoties, E = engagement, R = relaties/relations, M =
meaning, A = prestaties/accomplishments
Positieve psychologie is…
- Een aanvulling op de klinische psychologie, geen vervanging
- Wetenschappelijk onderbouwd door:
o Onderzoek
o Positief Psychologische Interventies (PPI’s)
Positieve Psychologische Interventies (PPI’s)
= een eenvoudige, intentionele en regelmatig herhaalde oefeningen die bedoeld
zijn om verschillende gezonde gedachten en gedragingen die geassocieerd zijn
met van nature gelukkige mensen, te imiteren.
Belangrijk => Person-activity fit = een interventie/ activiteit moet bij een persoon
passen. Misschien probeer je nu iets uit en past het niet bij jou, en over 5 jaar
misschien wel.
Wat is heel belangrijk?
- Eigen autonomie = je moet zelf getriggerd worden om het uit te proberen
- Intern gemotiveerd
- Sociale steun
- Afwisseling
Voorbeelden PPI’s
- Het schrijven van dankbaarheidsbrieven Een dankbaarheidsbrief
schrijven aan iemand die bijzonder goed voor je was, maar die je nooit
expliciet bedankt hebt. Overhandig de brief persoonlijk of lees hem in een
spraakbericht.
- Het bijhouden van ‘3 goede dingen’ schrijf elke dag 3 dingen die jou
overkomen zijn of waarover je blij bent dat ze er zijn. Noteer telkens de
oorzaak en jouw eigen inbreng
Kritiek op positieve psychologie
3
, - Het was te eenzijdig, de moeilijke zaken in het leven kwamen te weinig
aanbod (happyology)
- Naam ‘positieve’ psychologie niet goed gekozen
- Te overdreven, eenzijdige focus op geluk => het ervaren van negatieve
gevoelens is ook normaal, daar lag te weinig de focus in het begin.
- Het is een nieuwe tak in de psychologie waarnaar nog heel veel onderzoek
gedaan moet worden gebrek aan langdurig onderzoek
- Onderzoeksgroep
Positieve psychologie 2.0 en 3.0
- Niet enkel welbevinden verhogen, maar ook veerkracht ontwikkelen als
iets tegenzit (als het leven tegenzit moeten wij weten dat het negatieve er
ook bij hoort, dat het normaal is.)
- Niet enkel gefocust op individuen, ook uitbreiding naar groepen,
organisaties, culturen, ..
Uitdagingen voor de toekomst
- Dialectische benadering in plaats van dichotoom
Dichotoom = zwart/ wit denken, goed of slecht.
Kan er ook iets grijs zijn? Kan er bij iets negatief ook iets positief horen?
- Donkere kanten van het bestaan omarmen
- Hoe kan iemand sterker uit een negatieve situatie komen? => hier moet
nog verder onderzoek naar gedaan worden.
- Nood aan nieuwe focus op onderzoek in verschillende culturen en
gevarieerde demografische groepen.
Sterke kanten benadering
Sterke kanten/ talenten
- Het is onmogelijk om de beste versie van de mens te zijn.
- Doel? We moeten de beste versie van ons zelf zijn Hoe? Dit doe je door te
ontdekken wat je talenten zijn
- Gevolg?
o Betere levenstevredenheid
o Grotere werkmotivatie
o Meer plezier in je activiteiten
o Kleinere kans op depressie
Tools om talenten in kaart te brengen
- De VIA test van Seligman en Peterson = overzicht van wereldwijd
aanvaarde waarden en normen die ‘een goed mens’ kan hebben.
- De Strength Finder van Buckingham en Clifton = gericht op prestatie en
sterktes op het werk
Hoofdstuk 2: het goede leven
Geluk of welbevinden
4
