Samenvatting Projectmanagement — Roel Grit
(9e druk)
Gebaseerd op: Roel Grit, Projectmanagement, 9e druk (2023), Noordhoff Uitgevers, ISBN 978-90-01-
07816-4. Alle 12 hoofdstukken, in de volgorde en met de titels van de 9e druk. Paragraafnummers (§)
verwijzen naar deze druk.
Wat je krijgt
Alle 12 hoofdstukken van Deel 1 (Praktische theorie) en Deel 2 (Projectaanpak en
hulpmiddelen), in eigen woorden en tentamengericht.
Kernbegrippen vetgedrukt + definitiekaders, vergelijkingstabellen en een
begrippenlijst met 52 termen (A–Z).
Uitgewerkte voorbeelden: o.a. een netwerkplanning met kritieke pad en speling,
een strokenplanning, een risicoanalyse en een SMART-doel.
Ezelsbruggetjes en tentamentips bij de onderdelen die vaak worden getoetst
(fasering, TGKIO/GOKIT, Plan van Aanpak, P6-Methode, scrum).
18 oefenvragen met antwoorden in tentamenstijl (open vragen + meerkeuze).
Geschikt voor vakken als projectmanagement, projectmatig werken en projectvaardigheden (hbo, o.a.
economie, facility, leisure/events, ICT en bedrijfskunde).
Inhoudsopgave
DEEL 1 — PRAKTISCHE THEORIE
1. Het project
2. Mensen en projecten
3. Het project van begin tot eind
4. Planning
DEEL 2 — PROJECTAANPAK EN HULPMIDDELEN
5. Zo doe je een project – de P6-Methode
6. Maken van een Plan van Aanpak
7. Agile en scrum
8. Projectvergaderingen
9. Een interview afnemen
10. Een projectrapport schrijven
11. Een presentatie houden
12. Een managementsamenvatting maken
EXTRA
Begrippenlijst (A–Z)
Oefenvragen met antwoorden
,H1 — Het project
Hoofdstuk 1 legt de basis: wat is een project, wanneer kies je ervoor en hoe deel je het op in
fasen?
Soorten werkzaamheden (§1.1)
Grit onderscheidt in een organisatie drie soorten werk: improvisatie, routinematig werk
en projectmatig werk. Projectmatig werk zit er precies tussenin.
Kenmerk Improvisatie Projectmatig werk Routinematig werk
Aanleiding Onverwachte gebeurtenis, Iets nieuws dat je vooraf Werk dat telkens
er moet direct gereageerd kunt zien aankomen en terugkomt
worden (ad hoc) kunt plannen
Uitkomst Onzeker Redelijk voorspelbaar (of Zeker en bekend
voorspelbaar te maken)
Werkwijze Al doende leren, weinig Volgens een vaste Volgens vaste
regels, vaak chaotisch methode en een plan procedures en
voorschriften
Gericht op Flexibiliteit Effectiviteit (doeltreffend Efficiëntie (met zo min
het resultaat halen) mogelijk moeite)
Voorbeeld Een waterlek in het Voor het eerst een De maandelijkse
kantoor opvangen webshop opzetten salarisadministratie
Kern: bij een project doe je iets wat je nog niet eerder hebt gedaan (net als bij improvisatie),
maar je pakt het aan met een bekende, beproefde methode (net als bij routine). Het resultaat is
nieuw, de aanpak is bekend.
Voorbeelden en definitie van een project (§1.2–1.3)
Projecten zie je overal: bouwprojecten, een evenement organiseren, nieuwe software invoeren,
een groot marktonderzoek, een bedrijfsverhuizing of een reorganisatie. Niet alles wat een
bedrijf "project" noemt, is een echt project: een drukkerij die elke week een nieuw
tijdschriftnummer drukt, voert eerder routinewerk uit dan een uniek project.
Definitie project (in eigen woorden). Een project is een tijdelijk
samenwerkingsverband: een groep mensen, vaak met verschillende expertises, levert
binnen een afgesproken termijn en budget een vooraf afgesproken, eenmalig
resultaat op.
Uit de definitie volgen de kenmerken van een project:
Tijdelijk: duidelijk begin (start of kick-off) en einde (oplevering, team opgeheven).
, Uniek projectresultaat: iets eenmaligs – een gebouw, rapport, evenement of nieuwe
werkwijze.
Projectdoel ≠ projectresultaat: het resultaat is het wat, het doel het waarom.
Afbakening (scope): vooraf vastgelegd wat wel en niet bij het project hoort.
Opdrachtgever die het project wil, betaalt en beslist; een projectleider met voldoende
bevoegdheden die verantwoordelijk is voor het resultaat.
Eigen projectorganisatie: teamleden hebben tijdelijk een tweede "baas" naast hun
lijnmanager.
Multidisciplinair team met vooraf vastgesteld budget en planning.
Voorbeeld doel vs. resultaat. Projectresultaat: een nieuwe website waarop leden van een
sportschool zelf lessen boeken. Projectdoel: minder telefoontjes aan de balie en meer bezette
lessen. Let op: hetzelfde doel kan ook met andere projecten of maatregelen worden nagestreefd
(bijv. een app of extra baliepersoneel).
Van improvisatie via project naar routine (§1.4)
Werkzaamheden kunnen in de loop van de tijd van karakter veranderen. Wat de eerste keer nog
geïmproviseerd wordt, pak je de volgende keer projectmatig aan; als het vaak genoeg
terugkomt, wordt het routine met vaste procedures.
Voorbeeld. Een studievereniging organiseert voor het eerst een gala: alles wordt op het laatste
moment geregeld (improvisatie). Het jaar erna stelt het bestuur een plan en draaiboek op
(project). Na een paar jaar ligt er een vast draaiboek dat elk nieuw bestuur gewoon volgt
(routine).
Soorten projecten (§1.5)
Soort Kenmerk Voorbeeld
Technisch project Gericht op iets tastbaars of een Een brug, een machine,
technische verandering; resultaat is goed een nieuw IT-systeem
te omschrijven en te plannen
Sociaal Gericht op hoe mensen werken en Een reorganisatie,
(organisatie)project samenwerken: cultuur, structuur, gedrag. invoering van hybride
Lastiger, omdat mensen niet graag werken
veranderen (weerstand)
Commercieel project Uitgevoerd voor een (externe) klant met Een adviesbureau dat
als doel er geld aan te verdienen; vaak een onderzoek voor een
eerst een offerte klant uitvoert
Gemengd project Combinatie van bovenstaande, bijv. Nieuw ERP-systeem +
technisch én sociaal andere werkprocessen
en opleiding
Evenement Het resultaat moet op één vast moment Congres, festival, open
klaar zijn; uitstel is meestal onmogelijk dag
, Aandachtspunten bij projectmatig werken (§1.6)
Eis voorbereidingstijd. Wie meteen "aan de slag" gaat, maakt fouten. Vraag de
opdrachtgever tijd om eerst na te denken en een plan te maken.
Overleg met betrokkenen. Door vroeg te praten met opdrachtgever, gebruikers en
lijnmanagers creëer je draagvlak en maak je afspraken voordat er problemen ontstaan.
Werk top-down en in fasen. Eerst het geheel globaal, daarna steeds gedetailleerder;
eerst denken, dan doen.
Faseren (§1.7–1.9)
Faseren is het opdelen van een project in een aantal opeenvolgende fasen, met aan het eind
van elke fase een duidelijk (tussen)resultaat en een beslismoment. De klassieke indeling uit de
projectmanagementliteratuur (o.a. Wijnen) telt zes fasen. Omdat het project als het ware "van
boven naar beneden" stroomt, heet dit ook wel de watervalmethode.
Fase Kernvraag Resultaat van de Voorbeeld: nieuwe
fase website
sportschool
1. Initiatieffase Is er een Projectvoorstel (of Leden klagen over
probleem/idee dat projectopdracht) telefonisch
aanpak verdient? reserveren; idee:
online boeken
2. Definitiefase Wát moet er precies Eisen vastgelegd + Eisen: boeken via
opgeleverd worden? Plan van Aanpak + mobiel, koppeling met
(wat is er klaar als projectorganisatie ledenbestand, budget
we klaar zijn?) €15.000
3. Ontwerpfase Hoe gaat het (Globaal) ontwerp, Schetsen van de
resultaat eruitzien? eventueel prototype schermen, huisstijl,
klikbaar prototype
4. Hoe gaan we het Gedetailleerd Keuze systeem,
Voorbereidingsfase maken? (technisch) ontwerp; technische
nog geen eindproduct specificaties,
contentplanning
5. Realisatiefase Doen! Het projectresultaat, Bouwen, testen, oude
inclusief invoering ledendata overzetten
(conversie), live gaan
6. Nazorgfase Hoe houden we het Gebruik en beheer Updates, storingen
in stand? (valt buiten het oplossen, nieuwe
project) wensen
Twee begrippen uit de realisatiefase komen vaak terug: implementatie (het invoeren van het
resultaat in de organisatie) en conversie (de overgang van de oude naar de nieuwe situatie,
bijv. gegevens overzetten en medewerkers opleiden).
(9e druk)
Gebaseerd op: Roel Grit, Projectmanagement, 9e druk (2023), Noordhoff Uitgevers, ISBN 978-90-01-
07816-4. Alle 12 hoofdstukken, in de volgorde en met de titels van de 9e druk. Paragraafnummers (§)
verwijzen naar deze druk.
Wat je krijgt
Alle 12 hoofdstukken van Deel 1 (Praktische theorie) en Deel 2 (Projectaanpak en
hulpmiddelen), in eigen woorden en tentamengericht.
Kernbegrippen vetgedrukt + definitiekaders, vergelijkingstabellen en een
begrippenlijst met 52 termen (A–Z).
Uitgewerkte voorbeelden: o.a. een netwerkplanning met kritieke pad en speling,
een strokenplanning, een risicoanalyse en een SMART-doel.
Ezelsbruggetjes en tentamentips bij de onderdelen die vaak worden getoetst
(fasering, TGKIO/GOKIT, Plan van Aanpak, P6-Methode, scrum).
18 oefenvragen met antwoorden in tentamenstijl (open vragen + meerkeuze).
Geschikt voor vakken als projectmanagement, projectmatig werken en projectvaardigheden (hbo, o.a.
economie, facility, leisure/events, ICT en bedrijfskunde).
Inhoudsopgave
DEEL 1 — PRAKTISCHE THEORIE
1. Het project
2. Mensen en projecten
3. Het project van begin tot eind
4. Planning
DEEL 2 — PROJECTAANPAK EN HULPMIDDELEN
5. Zo doe je een project – de P6-Methode
6. Maken van een Plan van Aanpak
7. Agile en scrum
8. Projectvergaderingen
9. Een interview afnemen
10. Een projectrapport schrijven
11. Een presentatie houden
12. Een managementsamenvatting maken
EXTRA
Begrippenlijst (A–Z)
Oefenvragen met antwoorden
,H1 — Het project
Hoofdstuk 1 legt de basis: wat is een project, wanneer kies je ervoor en hoe deel je het op in
fasen?
Soorten werkzaamheden (§1.1)
Grit onderscheidt in een organisatie drie soorten werk: improvisatie, routinematig werk
en projectmatig werk. Projectmatig werk zit er precies tussenin.
Kenmerk Improvisatie Projectmatig werk Routinematig werk
Aanleiding Onverwachte gebeurtenis, Iets nieuws dat je vooraf Werk dat telkens
er moet direct gereageerd kunt zien aankomen en terugkomt
worden (ad hoc) kunt plannen
Uitkomst Onzeker Redelijk voorspelbaar (of Zeker en bekend
voorspelbaar te maken)
Werkwijze Al doende leren, weinig Volgens een vaste Volgens vaste
regels, vaak chaotisch methode en een plan procedures en
voorschriften
Gericht op Flexibiliteit Effectiviteit (doeltreffend Efficiëntie (met zo min
het resultaat halen) mogelijk moeite)
Voorbeeld Een waterlek in het Voor het eerst een De maandelijkse
kantoor opvangen webshop opzetten salarisadministratie
Kern: bij een project doe je iets wat je nog niet eerder hebt gedaan (net als bij improvisatie),
maar je pakt het aan met een bekende, beproefde methode (net als bij routine). Het resultaat is
nieuw, de aanpak is bekend.
Voorbeelden en definitie van een project (§1.2–1.3)
Projecten zie je overal: bouwprojecten, een evenement organiseren, nieuwe software invoeren,
een groot marktonderzoek, een bedrijfsverhuizing of een reorganisatie. Niet alles wat een
bedrijf "project" noemt, is een echt project: een drukkerij die elke week een nieuw
tijdschriftnummer drukt, voert eerder routinewerk uit dan een uniek project.
Definitie project (in eigen woorden). Een project is een tijdelijk
samenwerkingsverband: een groep mensen, vaak met verschillende expertises, levert
binnen een afgesproken termijn en budget een vooraf afgesproken, eenmalig
resultaat op.
Uit de definitie volgen de kenmerken van een project:
Tijdelijk: duidelijk begin (start of kick-off) en einde (oplevering, team opgeheven).
, Uniek projectresultaat: iets eenmaligs – een gebouw, rapport, evenement of nieuwe
werkwijze.
Projectdoel ≠ projectresultaat: het resultaat is het wat, het doel het waarom.
Afbakening (scope): vooraf vastgelegd wat wel en niet bij het project hoort.
Opdrachtgever die het project wil, betaalt en beslist; een projectleider met voldoende
bevoegdheden die verantwoordelijk is voor het resultaat.
Eigen projectorganisatie: teamleden hebben tijdelijk een tweede "baas" naast hun
lijnmanager.
Multidisciplinair team met vooraf vastgesteld budget en planning.
Voorbeeld doel vs. resultaat. Projectresultaat: een nieuwe website waarop leden van een
sportschool zelf lessen boeken. Projectdoel: minder telefoontjes aan de balie en meer bezette
lessen. Let op: hetzelfde doel kan ook met andere projecten of maatregelen worden nagestreefd
(bijv. een app of extra baliepersoneel).
Van improvisatie via project naar routine (§1.4)
Werkzaamheden kunnen in de loop van de tijd van karakter veranderen. Wat de eerste keer nog
geïmproviseerd wordt, pak je de volgende keer projectmatig aan; als het vaak genoeg
terugkomt, wordt het routine met vaste procedures.
Voorbeeld. Een studievereniging organiseert voor het eerst een gala: alles wordt op het laatste
moment geregeld (improvisatie). Het jaar erna stelt het bestuur een plan en draaiboek op
(project). Na een paar jaar ligt er een vast draaiboek dat elk nieuw bestuur gewoon volgt
(routine).
Soorten projecten (§1.5)
Soort Kenmerk Voorbeeld
Technisch project Gericht op iets tastbaars of een Een brug, een machine,
technische verandering; resultaat is goed een nieuw IT-systeem
te omschrijven en te plannen
Sociaal Gericht op hoe mensen werken en Een reorganisatie,
(organisatie)project samenwerken: cultuur, structuur, gedrag. invoering van hybride
Lastiger, omdat mensen niet graag werken
veranderen (weerstand)
Commercieel project Uitgevoerd voor een (externe) klant met Een adviesbureau dat
als doel er geld aan te verdienen; vaak een onderzoek voor een
eerst een offerte klant uitvoert
Gemengd project Combinatie van bovenstaande, bijv. Nieuw ERP-systeem +
technisch én sociaal andere werkprocessen
en opleiding
Evenement Het resultaat moet op één vast moment Congres, festival, open
klaar zijn; uitstel is meestal onmogelijk dag
, Aandachtspunten bij projectmatig werken (§1.6)
Eis voorbereidingstijd. Wie meteen "aan de slag" gaat, maakt fouten. Vraag de
opdrachtgever tijd om eerst na te denken en een plan te maken.
Overleg met betrokkenen. Door vroeg te praten met opdrachtgever, gebruikers en
lijnmanagers creëer je draagvlak en maak je afspraken voordat er problemen ontstaan.
Werk top-down en in fasen. Eerst het geheel globaal, daarna steeds gedetailleerder;
eerst denken, dan doen.
Faseren (§1.7–1.9)
Faseren is het opdelen van een project in een aantal opeenvolgende fasen, met aan het eind
van elke fase een duidelijk (tussen)resultaat en een beslismoment. De klassieke indeling uit de
projectmanagementliteratuur (o.a. Wijnen) telt zes fasen. Omdat het project als het ware "van
boven naar beneden" stroomt, heet dit ook wel de watervalmethode.
Fase Kernvraag Resultaat van de Voorbeeld: nieuwe
fase website
sportschool
1. Initiatieffase Is er een Projectvoorstel (of Leden klagen over
probleem/idee dat projectopdracht) telefonisch
aanpak verdient? reserveren; idee:
online boeken
2. Definitiefase Wát moet er precies Eisen vastgelegd + Eisen: boeken via
opgeleverd worden? Plan van Aanpak + mobiel, koppeling met
(wat is er klaar als projectorganisatie ledenbestand, budget
we klaar zijn?) €15.000
3. Ontwerpfase Hoe gaat het (Globaal) ontwerp, Schetsen van de
resultaat eruitzien? eventueel prototype schermen, huisstijl,
klikbaar prototype
4. Hoe gaan we het Gedetailleerd Keuze systeem,
Voorbereidingsfase maken? (technisch) ontwerp; technische
nog geen eindproduct specificaties,
contentplanning
5. Realisatiefase Doen! Het projectresultaat, Bouwen, testen, oude
inclusief invoering ledendata overzetten
(conversie), live gaan
6. Nazorgfase Hoe houden we het Gebruik en beheer Updates, storingen
in stand? (valt buiten het oplossen, nieuwe
project) wensen
Twee begrippen uit de realisatiefase komen vaak terug: implementatie (het invoeren van het
resultaat in de organisatie) en conversie (de overgang van de oude naar de nieuwe situatie,
bijv. gegevens overzetten en medewerkers opleiden).
