Organisatieleren en
kennismanagement
,Organisatieleren
, Historiek van organisatieleren
H1: Argyris & Schön (1978)
1. Algemeen
Organizational learning a theory of action perspective 1978
“foutendetectie en verbetering door individuen die werken als agents binnenin een
organisatie”(hun definitie van organisatieleer)
• “Defensive routines”: die organisaties kunnen gebruiken bij moeilijkere leermomenten
• Model I organisaties: organisaties waarin de defensieve routines diep geworteld zitten en
de double loop learning verhinderen
• Model II organisaties: double loop learning wordt bevorderd
• Inspiratie voor triple loop-learning -> zie H3
(Gebaseerd op Tosey, Visser & Saunders, 2011)
2. De Conceptualisatie van Organisatieleren (OL)
Het vakgebied organisatieleren wordt gekenmerkt door conceptuele verwarring. Veel geleerden
conceptualiseren OL als een tweedeling. Hoewel de terminologie verschilt, verwijzen deze
doorgaans naar vergelijkbare leerprocessen en uitkomsten.
• Dichotomische Vormen van Leren:
Laag niveau Hoog niveau
Single-Loop Learning (Argyris & Schön) Double-Loop Learning (Argyris & Schön)
Lower-level leren Higher-level leren
First-order leren Second-order leren
Exploitatie (March) Exploratie (March)
Incrementeel leren Radicaal leren
Adaptief leren Generatief leren (Senge)
, • Single-Loop en Double-Loop Leren (Argyris & Schön)
Dit model, geïnspireerd door de cybernetica, ziet de organisatie als een doelgericht systeem dat
zelfregulatie en aanpassing gebruikt.
o Single-loop learning (SL): Treedt op wanneer een fout wordt gedetecteerd en
gecorrigeerd zonder de onderliggende waarden van het systeem in twijfel te
trekken of te wijzigen. Dit is actiegericht, routinematig en incrementeel, en vindt
plaats binnen bestaande kaders en regels.
§ Voorbeeld: je eten is te zout -> je voegt volgende keer minder zout toe
maar gaat niet heel het recept aanpassen
o Double-loop learning (DL): Treedt op wanneer mismatches worden gecorrigeerd
door eerst de besturende variabelen (governing variables) te onderzoeken en te
wijzigen, en vervolgens de acties. Het doel is om de mentale kaders, normen en
routines te veranderen die aan de dagelijkse acties ten grondslag liggen.
§ Voorbeeld: chef vraagt zich af of deze pasta nog wel op het menu hoort/ bij
de rest past
3. De Opkomst en Drie Conceptualisaties van 'Triple-Loop' Leren (TLL)
1992: Swieringa &
1974: Argrys & Schön 1991: Hawkings
Wierdsma
publiceren over introduceert term
populariseren
singlee/double-loop treble-loop learning
triple-loop learning
TLL is de meest prominente term die een derde orde van organisatieleren beschrijft, als een
aanvulling op en op een 'hoger' of 'dieper' niveau dan SL/DL.
• Hoewel TLL geïnspireerd is door Argyris en Schön, is de term niet expliciet aanwezig
in hun gepubliceerde werk. De term verscheen voor het eerst in de literatuur in de jaren
negentig.
• Conceptualisaties van TLL zijn divers, missen vaak een sterke theoretische fundering, en
worden soms gedreven door normatieve overwegingen.
kennismanagement
,Organisatieleren
, Historiek van organisatieleren
H1: Argyris & Schön (1978)
1. Algemeen
Organizational learning a theory of action perspective 1978
“foutendetectie en verbetering door individuen die werken als agents binnenin een
organisatie”(hun definitie van organisatieleer)
• “Defensive routines”: die organisaties kunnen gebruiken bij moeilijkere leermomenten
• Model I organisaties: organisaties waarin de defensieve routines diep geworteld zitten en
de double loop learning verhinderen
• Model II organisaties: double loop learning wordt bevorderd
• Inspiratie voor triple loop-learning -> zie H3
(Gebaseerd op Tosey, Visser & Saunders, 2011)
2. De Conceptualisatie van Organisatieleren (OL)
Het vakgebied organisatieleren wordt gekenmerkt door conceptuele verwarring. Veel geleerden
conceptualiseren OL als een tweedeling. Hoewel de terminologie verschilt, verwijzen deze
doorgaans naar vergelijkbare leerprocessen en uitkomsten.
• Dichotomische Vormen van Leren:
Laag niveau Hoog niveau
Single-Loop Learning (Argyris & Schön) Double-Loop Learning (Argyris & Schön)
Lower-level leren Higher-level leren
First-order leren Second-order leren
Exploitatie (March) Exploratie (March)
Incrementeel leren Radicaal leren
Adaptief leren Generatief leren (Senge)
, • Single-Loop en Double-Loop Leren (Argyris & Schön)
Dit model, geïnspireerd door de cybernetica, ziet de organisatie als een doelgericht systeem dat
zelfregulatie en aanpassing gebruikt.
o Single-loop learning (SL): Treedt op wanneer een fout wordt gedetecteerd en
gecorrigeerd zonder de onderliggende waarden van het systeem in twijfel te
trekken of te wijzigen. Dit is actiegericht, routinematig en incrementeel, en vindt
plaats binnen bestaande kaders en regels.
§ Voorbeeld: je eten is te zout -> je voegt volgende keer minder zout toe
maar gaat niet heel het recept aanpassen
o Double-loop learning (DL): Treedt op wanneer mismatches worden gecorrigeerd
door eerst de besturende variabelen (governing variables) te onderzoeken en te
wijzigen, en vervolgens de acties. Het doel is om de mentale kaders, normen en
routines te veranderen die aan de dagelijkse acties ten grondslag liggen.
§ Voorbeeld: chef vraagt zich af of deze pasta nog wel op het menu hoort/ bij
de rest past
3. De Opkomst en Drie Conceptualisaties van 'Triple-Loop' Leren (TLL)
1992: Swieringa &
1974: Argrys & Schön 1991: Hawkings
Wierdsma
publiceren over introduceert term
populariseren
singlee/double-loop treble-loop learning
triple-loop learning
TLL is de meest prominente term die een derde orde van organisatieleren beschrijft, als een
aanvulling op en op een 'hoger' of 'dieper' niveau dan SL/DL.
• Hoewel TLL geïnspireerd is door Argyris en Schön, is de term niet expliciet aanwezig
in hun gepubliceerde werk. De term verscheen voor het eerst in de literatuur in de jaren
negentig.
• Conceptualisaties van TLL zijn divers, missen vaak een sterke theoretische fundering, en
worden soms gedreven door normatieve overwegingen.
