HOOFDSTUK 2 – NEOSTIJLEN, ECLECTICISME EN VROEGE ARCHITECTUUR VAN IJZER EN
GLAS
HISTORISCHE KADER EN ALGEMENE KENMERKEN
19e eeuw: tal van veranderingen op maatschappelijk en cultureel vlak gevolg van wijziging in economische
maatschappijstructuur en de industriële revolutie.
De oude tradities blijven voortbestaan:
Conservatisme beheerst politiek van Italië en Duitse staten.
Franse revolutie loopt uit op macht van Napoleon.
In Engeland stond de monarchie in het middelpunt.
Maar: er ontstaan wel nieuwe staten
LIBERALISME
- Idealen: liberté, égilaté, fraternité bedreiging voor Frankrijk Napoleontische veldtochten.
- Voorkomen dat het liberalisme te veel aanhang krijgt druk uitoefenen om traditionele bouw te
handhaven als symbool van continuïteit en gecentraliseerde macht neoclassicisme blijft populair.
NATIONALISME
- Nieuwe opgerichte staten met dit soort architectuur nationalistische gevoels versterken
- Diverse neostijlen waarbij men teruggrijpt op vormen uit Klassieke Oudheid
o Door romantisch gevoel van heimwee
GOTIEK
- Na de Romaanse periode breekt gotiek door rond Parijs
- 3 periodes:
o Vroeg gotiek (1130-1300)
o Hoog gotiek (1300-1420)
o Laat gotiek (1420-1500)
- Kenmerken:
Vroeg gotiek Hoog gotiek Laat gotiek
Zuilen
- Zelden - Versierd kapiteel - Rolvormige kern
beeldhouwwerk - Niet rolvormig, doch - Gewelfribben dalen
samengestelde zuiltjes tot op voetstuk
- Som zonder kapiteel
Gewelven
- Lage spitsboog - Lichter en hoger - Meer verdeeld door
ribben
, Vensters
- Hoog en smal - Grote afmetingen - Vlamvormige
- Slechts één opening - Langs boven Wimberg traceringen gevormd
door monelen
Hogels
- Bladeren naar onder - Bladeren naar boven - Bladeren naar boven
krullend krulelnd krullend en meer
versierd
Versieringen - Klaverblad, vierblad - Bijbelafbeeldingen - Overdreven versiering
- Kruisbloem
Borstweringe
n
- Sober met - Zeer ingewikkelde - Vlamvormige
klavervorige vormen met traceringen
versiering in spitsborgige vier- en
rondboogvorm klaverbladen
VERSCHIL IN STRUCTUUR
- Romaanse kerktravee - Gotische kerktravee
SPECIFIEKE GOTISCHE GEBOUWONDERDELEN
1) Balustrade
2) Hogels
3) Fioel
4) Steunbeer
5) Luchtboog
6) Kruisribgewelf
7) Waterspuwer
8) Triforium
9) Zuilen
10) kruisbloem
GLAS
HISTORISCHE KADER EN ALGEMENE KENMERKEN
19e eeuw: tal van veranderingen op maatschappelijk en cultureel vlak gevolg van wijziging in economische
maatschappijstructuur en de industriële revolutie.
De oude tradities blijven voortbestaan:
Conservatisme beheerst politiek van Italië en Duitse staten.
Franse revolutie loopt uit op macht van Napoleon.
In Engeland stond de monarchie in het middelpunt.
Maar: er ontstaan wel nieuwe staten
LIBERALISME
- Idealen: liberté, égilaté, fraternité bedreiging voor Frankrijk Napoleontische veldtochten.
- Voorkomen dat het liberalisme te veel aanhang krijgt druk uitoefenen om traditionele bouw te
handhaven als symbool van continuïteit en gecentraliseerde macht neoclassicisme blijft populair.
NATIONALISME
- Nieuwe opgerichte staten met dit soort architectuur nationalistische gevoels versterken
- Diverse neostijlen waarbij men teruggrijpt op vormen uit Klassieke Oudheid
o Door romantisch gevoel van heimwee
GOTIEK
- Na de Romaanse periode breekt gotiek door rond Parijs
- 3 periodes:
o Vroeg gotiek (1130-1300)
o Hoog gotiek (1300-1420)
o Laat gotiek (1420-1500)
- Kenmerken:
Vroeg gotiek Hoog gotiek Laat gotiek
Zuilen
- Zelden - Versierd kapiteel - Rolvormige kern
beeldhouwwerk - Niet rolvormig, doch - Gewelfribben dalen
samengestelde zuiltjes tot op voetstuk
- Som zonder kapiteel
Gewelven
- Lage spitsboog - Lichter en hoger - Meer verdeeld door
ribben
, Vensters
- Hoog en smal - Grote afmetingen - Vlamvormige
- Slechts één opening - Langs boven Wimberg traceringen gevormd
door monelen
Hogels
- Bladeren naar onder - Bladeren naar boven - Bladeren naar boven
krullend krulelnd krullend en meer
versierd
Versieringen - Klaverblad, vierblad - Bijbelafbeeldingen - Overdreven versiering
- Kruisbloem
Borstweringe
n
- Sober met - Zeer ingewikkelde - Vlamvormige
klavervorige vormen met traceringen
versiering in spitsborgige vier- en
rondboogvorm klaverbladen
VERSCHIL IN STRUCTUUR
- Romaanse kerktravee - Gotische kerktravee
SPECIFIEKE GOTISCHE GEBOUWONDERDELEN
1) Balustrade
2) Hogels
3) Fioel
4) Steunbeer
5) Luchtboog
6) Kruisribgewelf
7) Waterspuwer
8) Triforium
9) Zuilen
10) kruisbloem
