SAMENVATTING DEONTOLOGIE
2025 – 2026
Cursusmateriaal:
- Codex deontologie van de juridische beroepen, Larcier, 2025
- Actuele versie van de codex (vrg is ok)
- Slides op BB
Examen: schriftelijk zonder mondelinge toelichting
Open vragen (5 à 6 vragen -> 2 typen: enerzijds aantal casussen, anderzijds stellingen die als juist of fout moeten W
beoordeeld)
Gesloten boek: alleen toegelaten wetgevingsbundels meebrengen
- Op het examen de nieuwe bepalingen van het Sw. gebruiken!
- Hele woorden of artikelnummers markeren, onderstrepen of omcirkelen (mag in verschillende kleuren, maar
mag geen code vormen)
- Onbeschreven post-its aanbrengen
Voorbeeldvragen -> zie document examenvragen
!! Belangrijke tip: Bij casussen: soms moeilijk een duidelijk beeld te vormen van hoe uitgebreid een antwoord moet zijn,
vandaar verwijzen we naar de volgende vuistregel om na te gaan of je antwoord voldoende uitgebreid is: Het IRAC
principe:
1/ Issue: Wat is het probleem?
2/ Rule(s): Wat zijn de regels (bv: regel en uitzondering)
3/ Application: Toepassing op de casus
3/ Conclusion: Als je toepast kom je ook tot een besluit, belangrijk om dit ook neer te schrijven (Ja of neen op de vraag)
!! Op examen alleen verwijzen naar nieuw Sw. -> staat niet in vrg (wel in BAMA vorig jaar) -> anders Sw. afprinten
!! Belangrijkste RS kennen (maar de namen, … niet): mag iets zeggen over de relevante feiten, …
Steeds toepasselijke regel meegeven, en dan argumenteren en redenering opbouwen!!!
,INHOUDSOPGAVE
HOOFDSTUK I: INLEIDING ..................................................................................................................... 5
AFDELING 1: DEONTOLOGIE EN TUCHTRECHT (LES 1: 24 SEPTEMBER 2025) ............................................................ 5
§1: DEFINITIE .................................................................................................................................................. 5
§2: KRITIEK OP DEZE DEFINITIE EN BEGRIPSAFBAKENING ............................................................................................ 6
AFDELING 2: HET ONDERSCHEID TUSSEN DEONTOLOGIE EN MORAAL ..................................................................... 8
AFDELING 3: HET ONDERSCHEID TUSSEN TUCHTRECHT EN STRAFRECHT .............................................................. 10
§1: ONDERSCHEID ......................................................................................................................................... 10
§2: DE AUTONOMIE VAN DE TUCHTVORDERING ..................................................................................................... 12
AFDELING 4: HET ONDERSCHEID TUSSEN TUCHTRECHT EN BURGERRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID ......................... 18
§1: ONDERSCHEID ......................................................................................................................................... 18
§2: AUTONOMIE VAN DE TUCHTVORDERING ......................................................................................................... 18
AFDELING 5: CODIFICEREN VAN DE DEONTOLOGIE OF NIET? .............................................................................. 19
HOOFDSTUK II: DE MAGISTRAAT (GROEN) ........................................................................................... 20
AFDELING 1: DEONTOLOGISCHE WAARDEN ................................................................................................... 20
§1: ONAFHANKELIJKHEID ................................................................................................................................. 20
§2: ONPARTIJDIGHEID ..................................................................................................................................... 21
§3: INTEGRITEIT ............................................................................................................................................. 38
§4: TERUGHOUDENDHEID EN DISCRETIE ............................................................................................................. 39
§5: IJVER: RECHTSPREKEN BINNEN EEN REDELIJKE TERMIJN EN OP GEMOTIVEERDE WIJZE................................................. 44
§6: RESPECT EN LUISTERBEREIDHEID.................................................................................................................. 44
§7: GELIJKE BEHANDELING............................................................................................................................... 45
§8: BEKWAAMHEID......................................................................................................................................... 45
AFDELING 2: TUCHT (LES 5: 22 OKTOBER 2025) ............................................................................................. 46
AFDELING 3: AANSPRAKELIJKHEID .............................................................................................................. 49
§1: STRAFRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID......................................................................................................... 49
§2: BURGERRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID ...................................................................................................... 50
HOOFDSTUK III: DE NOTARIS (GEEL) .................................................................................................... 53
AFDELING 1: VERSCHILLENDE FUNCTIES VAN DE NOTARIS ................................................................................ 53
§1: NOTARIS - OPENBARE AMBTENAAR ................................................................................................................ 53
§2: NOTARIS - JURIDISCH ZAKENMAN EN ESTATE-PLANNER ...................................................................................... 55
§3: NOTARIS – RAADSMAN ............................................................................................................................... 55
§4: NOTARIS – VERTROUWENSMAN .................................................................................................................... 56
§5: NOTARIS – BEMIDDELAAR............................................................................................................................ 56
§6: NOTARIS - SCHEPPER VAN RECHT ................................................................................................................. 56
AFDELING 2: DE NOTARIS ......................................................................................................................... 57
§1: BENOEMING TOT KANDIDAAT-NOTARIS EN NOTARIS ........................................................................................... 57
§2: VENNOOTSCHAPPEN VAN NOTARISSEN .......................................................................................................... 58
§3: ONVERENIGBAARHEIDEN (LES 6: 29 OKTOBER 2025) ........................................................................................ 59
§4: VERBODEN (NEVEN)ACTIVITEITEN ................................................................................................................. 60
AFDELING 3: DE NOTARIËLE BEROEPSORGANISATIE ......................................................................................... 60
2
,AFDELING 4: DEONTOLOGISCHE CODE ........................................................................................................ 61
§1: ONPARTIJDIGHEID EN ONAFHANKELIJKHEID..................................................................................................... 61
§2: INFORMATIE- EN RAADGEVINGSPLICHT........................................................................................................... 61
§3: BEROEPSGEHEIM, MEDEDELINGSVERBOD EN DISCRETIEPLICHT ........................................................................... 62
§4: ERELOON................................................................................................................................................ 65
§5: PUBLICITEIT ............................................................................................................................................. 65
§6: VARIA..................................................................................................................................................... 66
AFDELING 5: TUCHTRECHT ....................................................................................................................... 67
§1: TUCHTONDERZOEK ................................................................................................................................... 67
§2: AUDITORAAT NK NOTARISSEN ...................................................................................................................... 68
§3: NEDERLANDSTALIGE EN FRANSTALIGE TUCHTKAMER ......................................................................................... 68
§4: PROCEDURELE WAARBORGEN ..................................................................................................................... 68
§5: OMBUDSDIENST VOOR HET NOTARIAAT .......................................................................................................... 69
AFDELING 6: NOTARIËLE AANSPRAKELIJKHEID ............................................................................................... 70
§1: STRAFRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID......................................................................................................... 70
§2: BURGERRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID ...................................................................................................... 71
HOOFDSTUK IV: DE ADVOCAAT (BLAUW) ............................................................................................. 72
AFDELING 1: DE ADVOCAAT ...................................................................................................................... 72
§1: DE TOEGANG TOT HET BEROEP ..................................................................................................................... 72
§2: SAMENWERKINGSVERBANDEN EN VENNOOTSCHAPPEN VAN ADVOCATEN .............................................................. 77
AFDELING 2: DE ORGANISATIE VAN DE ADVOCATUUR ....................................................................................... 82
AFDELING 3: PLICHTENLEER ...................................................................................................................... 83
§1: ONAFHANKELIJKHEID ................................................................................................................................. 83
§2: RECHTSGESCHAPENHEID, KIESHEID EN WAARDIGHEID....................................................................................... 91
§3: BEGROTING VAN KOSTEN EN ERELONEN ......................................................................................................... 95
§4: HET BEROEPSGEHEIM VAN DE ADVOCAAT (LES 9: 19 NOVEMBER 2025)............................................................... 100
§5: BRIEFWISSELING TUSSEN ADVOCATEN ......................................................................................................... 109
§6: BESLAG ONDER DERDEN BIJ EEN ADVOCAAT .................................................................................................. 110
§7: HUISZOEKING BIJ EEN ADVOCAAT................................................................................................................ 110
AFDELING 4: TUCHTRECHT VAN DE ADVOCAAT ............................................................................................. 111
AFDELING 5: AANSPRAKELIJKHEID VAN DE ADVOCAAT.................................................................................... 112
§1: STRAFRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID....................................................................................................... 112
§2: GERECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID T.A.V. DE CLIËNT..................................................................................... 112
§3: AANSPRAKELIJKHEID TAV DERDEN ............................................................................................................... 117
§4: VERJARING ............................................................................................................................................ 118
HOOFDSTUK V: DE GERECHTSDEURWAARDER .................................................................................. 119
§1: TAKEN VAN DE GERECHTSDEURWAARDER ..................................................................................................... 119
§2: DE GERECHTSDEURWAARDER .................................................................................................................... 121
§3: BEROEPSORGANISATIE ............................................................................................................................. 123
§4: DEONTOLOGIE ....................................................................................................................................... 123
§5: TUCHTRECHT ......................................................................................................................................... 127
§6: AANSPRAKELIJKHEID ................................................................................................................................ 129
3
, HOOFDSTUK VI: DE GERECHTSDESKUNDIGE..................................................................................... 131
§1: TAKEN VAN DE GERECHTSDESKUNDIGE ........................................................................................................ 131
§2: DE GERECHTSDESKUNDIGE ....................................................................................................................... 134
§3: BEROEPSORGANISATIE GERECHTSDESKUNDIGE (LES 11: 3 DECEMBER 2025)....................................................... 134
§4: DEONTOLOGIE ....................................................................................................................................... 137
§5: TUCHTRECHT ......................................................................................................................................... 142
§6: AANSPRAKELIJKHEID ................................................................................................................................ 143
HOOFDSTUK VII: DE BEMIDDELAAR ................................................................................................... 145
§1: WIE IS DE BEMIDDELAAR? ......................................................................................................................... 146
§2: FEDERALE BEMIDDELINGSCOMMISSIE .......................................................................................................... 147
§3: DEONTOLOGIE ....................................................................................................................................... 147
§4: TUCHTRECHT ......................................................................................................................................... 151
§5: AANSPRAKELIJKHEID ................................................................................................................................ 152
HOOFDSTUK VIII: DE ARBITER ........................................................................................................... 153
§1: WIE KAN OPTREDEN ALS ARBITER ................................................................................................................ 153
§2: BEROEPSORGANISATIE ............................................................................................................................. 154
§3: DEONTOLOGIE (LES 12: 10 DECEMBER 2025) ............................................................................................... 154
§4: TUCHTRECHT ......................................................................................................................................... 158
§5: AANSPRAKELIJKHEID ................................................................................................................................ 158
HOOFDSTUK IX: DE BEDRIJFSJURIST ................................................................................................. 160
§1: WIE IS BEDRIJFSJURIST?............................................................................................................................ 160
§2: BEROEPSORGANISATIE VAN DE BEDRIJFSJURISTEN .......................................................................................... 160
§3: DEONTOLOGIE ....................................................................................................................................... 161
§4: TUCHTRECHT ......................................................................................................................................... 165
§5: AANSPRAKELIJKHEID ................................................................................................................................ 166
HOOFDSTUK X: DE BELASTINGADVISEUR EN DE ACCOUNTANT .......................................................... 168
§1: DE ACCOUNTANT EN DE BELASTINGADVISEUR................................................................................................ 168
§2: BEROEPSORGANISATIE ............................................................................................................................. 171
§3: DEONTOLOGIE ....................................................................................................................................... 172
§4: TUCHTRECHT ......................................................................................................................................... 174
§5: AANSPRAKELIJKHEID (LES 13: 17 DECEMBER 2025) ........................................................................................ 176
HOOFDSTUK XI: WETTEN TOEPASSELIJK OP DE JURIST / ONDERNEMING ............................................ 177
§1: BOEK III WER , TITEL 3: ALGEMENE VERPLICHTINGEN VAN DE ONDERNEMINGEN ................................................... 177
§2: BOEK VI WER MARKTPRAKTIJKEN EN CONSUMENTENBESCHERMING .................................................................. 181
§3: ANTIWITWASWET (AWW) ......................................................................................................................... 186
4
2025 – 2026
Cursusmateriaal:
- Codex deontologie van de juridische beroepen, Larcier, 2025
- Actuele versie van de codex (vrg is ok)
- Slides op BB
Examen: schriftelijk zonder mondelinge toelichting
Open vragen (5 à 6 vragen -> 2 typen: enerzijds aantal casussen, anderzijds stellingen die als juist of fout moeten W
beoordeeld)
Gesloten boek: alleen toegelaten wetgevingsbundels meebrengen
- Op het examen de nieuwe bepalingen van het Sw. gebruiken!
- Hele woorden of artikelnummers markeren, onderstrepen of omcirkelen (mag in verschillende kleuren, maar
mag geen code vormen)
- Onbeschreven post-its aanbrengen
Voorbeeldvragen -> zie document examenvragen
!! Belangrijke tip: Bij casussen: soms moeilijk een duidelijk beeld te vormen van hoe uitgebreid een antwoord moet zijn,
vandaar verwijzen we naar de volgende vuistregel om na te gaan of je antwoord voldoende uitgebreid is: Het IRAC
principe:
1/ Issue: Wat is het probleem?
2/ Rule(s): Wat zijn de regels (bv: regel en uitzondering)
3/ Application: Toepassing op de casus
3/ Conclusion: Als je toepast kom je ook tot een besluit, belangrijk om dit ook neer te schrijven (Ja of neen op de vraag)
!! Op examen alleen verwijzen naar nieuw Sw. -> staat niet in vrg (wel in BAMA vorig jaar) -> anders Sw. afprinten
!! Belangrijkste RS kennen (maar de namen, … niet): mag iets zeggen over de relevante feiten, …
Steeds toepasselijke regel meegeven, en dan argumenteren en redenering opbouwen!!!
,INHOUDSOPGAVE
HOOFDSTUK I: INLEIDING ..................................................................................................................... 5
AFDELING 1: DEONTOLOGIE EN TUCHTRECHT (LES 1: 24 SEPTEMBER 2025) ............................................................ 5
§1: DEFINITIE .................................................................................................................................................. 5
§2: KRITIEK OP DEZE DEFINITIE EN BEGRIPSAFBAKENING ............................................................................................ 6
AFDELING 2: HET ONDERSCHEID TUSSEN DEONTOLOGIE EN MORAAL ..................................................................... 8
AFDELING 3: HET ONDERSCHEID TUSSEN TUCHTRECHT EN STRAFRECHT .............................................................. 10
§1: ONDERSCHEID ......................................................................................................................................... 10
§2: DE AUTONOMIE VAN DE TUCHTVORDERING ..................................................................................................... 12
AFDELING 4: HET ONDERSCHEID TUSSEN TUCHTRECHT EN BURGERRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID ......................... 18
§1: ONDERSCHEID ......................................................................................................................................... 18
§2: AUTONOMIE VAN DE TUCHTVORDERING ......................................................................................................... 18
AFDELING 5: CODIFICEREN VAN DE DEONTOLOGIE OF NIET? .............................................................................. 19
HOOFDSTUK II: DE MAGISTRAAT (GROEN) ........................................................................................... 20
AFDELING 1: DEONTOLOGISCHE WAARDEN ................................................................................................... 20
§1: ONAFHANKELIJKHEID ................................................................................................................................. 20
§2: ONPARTIJDIGHEID ..................................................................................................................................... 21
§3: INTEGRITEIT ............................................................................................................................................. 38
§4: TERUGHOUDENDHEID EN DISCRETIE ............................................................................................................. 39
§5: IJVER: RECHTSPREKEN BINNEN EEN REDELIJKE TERMIJN EN OP GEMOTIVEERDE WIJZE................................................. 44
§6: RESPECT EN LUISTERBEREIDHEID.................................................................................................................. 44
§7: GELIJKE BEHANDELING............................................................................................................................... 45
§8: BEKWAAMHEID......................................................................................................................................... 45
AFDELING 2: TUCHT (LES 5: 22 OKTOBER 2025) ............................................................................................. 46
AFDELING 3: AANSPRAKELIJKHEID .............................................................................................................. 49
§1: STRAFRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID......................................................................................................... 49
§2: BURGERRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID ...................................................................................................... 50
HOOFDSTUK III: DE NOTARIS (GEEL) .................................................................................................... 53
AFDELING 1: VERSCHILLENDE FUNCTIES VAN DE NOTARIS ................................................................................ 53
§1: NOTARIS - OPENBARE AMBTENAAR ................................................................................................................ 53
§2: NOTARIS - JURIDISCH ZAKENMAN EN ESTATE-PLANNER ...................................................................................... 55
§3: NOTARIS – RAADSMAN ............................................................................................................................... 55
§4: NOTARIS – VERTROUWENSMAN .................................................................................................................... 56
§5: NOTARIS – BEMIDDELAAR............................................................................................................................ 56
§6: NOTARIS - SCHEPPER VAN RECHT ................................................................................................................. 56
AFDELING 2: DE NOTARIS ......................................................................................................................... 57
§1: BENOEMING TOT KANDIDAAT-NOTARIS EN NOTARIS ........................................................................................... 57
§2: VENNOOTSCHAPPEN VAN NOTARISSEN .......................................................................................................... 58
§3: ONVERENIGBAARHEIDEN (LES 6: 29 OKTOBER 2025) ........................................................................................ 59
§4: VERBODEN (NEVEN)ACTIVITEITEN ................................................................................................................. 60
AFDELING 3: DE NOTARIËLE BEROEPSORGANISATIE ......................................................................................... 60
2
,AFDELING 4: DEONTOLOGISCHE CODE ........................................................................................................ 61
§1: ONPARTIJDIGHEID EN ONAFHANKELIJKHEID..................................................................................................... 61
§2: INFORMATIE- EN RAADGEVINGSPLICHT........................................................................................................... 61
§3: BEROEPSGEHEIM, MEDEDELINGSVERBOD EN DISCRETIEPLICHT ........................................................................... 62
§4: ERELOON................................................................................................................................................ 65
§5: PUBLICITEIT ............................................................................................................................................. 65
§6: VARIA..................................................................................................................................................... 66
AFDELING 5: TUCHTRECHT ....................................................................................................................... 67
§1: TUCHTONDERZOEK ................................................................................................................................... 67
§2: AUDITORAAT NK NOTARISSEN ...................................................................................................................... 68
§3: NEDERLANDSTALIGE EN FRANSTALIGE TUCHTKAMER ......................................................................................... 68
§4: PROCEDURELE WAARBORGEN ..................................................................................................................... 68
§5: OMBUDSDIENST VOOR HET NOTARIAAT .......................................................................................................... 69
AFDELING 6: NOTARIËLE AANSPRAKELIJKHEID ............................................................................................... 70
§1: STRAFRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID......................................................................................................... 70
§2: BURGERRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID ...................................................................................................... 71
HOOFDSTUK IV: DE ADVOCAAT (BLAUW) ............................................................................................. 72
AFDELING 1: DE ADVOCAAT ...................................................................................................................... 72
§1: DE TOEGANG TOT HET BEROEP ..................................................................................................................... 72
§2: SAMENWERKINGSVERBANDEN EN VENNOOTSCHAPPEN VAN ADVOCATEN .............................................................. 77
AFDELING 2: DE ORGANISATIE VAN DE ADVOCATUUR ....................................................................................... 82
AFDELING 3: PLICHTENLEER ...................................................................................................................... 83
§1: ONAFHANKELIJKHEID ................................................................................................................................. 83
§2: RECHTSGESCHAPENHEID, KIESHEID EN WAARDIGHEID....................................................................................... 91
§3: BEGROTING VAN KOSTEN EN ERELONEN ......................................................................................................... 95
§4: HET BEROEPSGEHEIM VAN DE ADVOCAAT (LES 9: 19 NOVEMBER 2025)............................................................... 100
§5: BRIEFWISSELING TUSSEN ADVOCATEN ......................................................................................................... 109
§6: BESLAG ONDER DERDEN BIJ EEN ADVOCAAT .................................................................................................. 110
§7: HUISZOEKING BIJ EEN ADVOCAAT................................................................................................................ 110
AFDELING 4: TUCHTRECHT VAN DE ADVOCAAT ............................................................................................. 111
AFDELING 5: AANSPRAKELIJKHEID VAN DE ADVOCAAT.................................................................................... 112
§1: STRAFRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID....................................................................................................... 112
§2: GERECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID T.A.V. DE CLIËNT..................................................................................... 112
§3: AANSPRAKELIJKHEID TAV DERDEN ............................................................................................................... 117
§4: VERJARING ............................................................................................................................................ 118
HOOFDSTUK V: DE GERECHTSDEURWAARDER .................................................................................. 119
§1: TAKEN VAN DE GERECHTSDEURWAARDER ..................................................................................................... 119
§2: DE GERECHTSDEURWAARDER .................................................................................................................... 121
§3: BEROEPSORGANISATIE ............................................................................................................................. 123
§4: DEONTOLOGIE ....................................................................................................................................... 123
§5: TUCHTRECHT ......................................................................................................................................... 127
§6: AANSPRAKELIJKHEID ................................................................................................................................ 129
3
, HOOFDSTUK VI: DE GERECHTSDESKUNDIGE..................................................................................... 131
§1: TAKEN VAN DE GERECHTSDESKUNDIGE ........................................................................................................ 131
§2: DE GERECHTSDESKUNDIGE ....................................................................................................................... 134
§3: BEROEPSORGANISATIE GERECHTSDESKUNDIGE (LES 11: 3 DECEMBER 2025)....................................................... 134
§4: DEONTOLOGIE ....................................................................................................................................... 137
§5: TUCHTRECHT ......................................................................................................................................... 142
§6: AANSPRAKELIJKHEID ................................................................................................................................ 143
HOOFDSTUK VII: DE BEMIDDELAAR ................................................................................................... 145
§1: WIE IS DE BEMIDDELAAR? ......................................................................................................................... 146
§2: FEDERALE BEMIDDELINGSCOMMISSIE .......................................................................................................... 147
§3: DEONTOLOGIE ....................................................................................................................................... 147
§4: TUCHTRECHT ......................................................................................................................................... 151
§5: AANSPRAKELIJKHEID ................................................................................................................................ 152
HOOFDSTUK VIII: DE ARBITER ........................................................................................................... 153
§1: WIE KAN OPTREDEN ALS ARBITER ................................................................................................................ 153
§2: BEROEPSORGANISATIE ............................................................................................................................. 154
§3: DEONTOLOGIE (LES 12: 10 DECEMBER 2025) ............................................................................................... 154
§4: TUCHTRECHT ......................................................................................................................................... 158
§5: AANSPRAKELIJKHEID ................................................................................................................................ 158
HOOFDSTUK IX: DE BEDRIJFSJURIST ................................................................................................. 160
§1: WIE IS BEDRIJFSJURIST?............................................................................................................................ 160
§2: BEROEPSORGANISATIE VAN DE BEDRIJFSJURISTEN .......................................................................................... 160
§3: DEONTOLOGIE ....................................................................................................................................... 161
§4: TUCHTRECHT ......................................................................................................................................... 165
§5: AANSPRAKELIJKHEID ................................................................................................................................ 166
HOOFDSTUK X: DE BELASTINGADVISEUR EN DE ACCOUNTANT .......................................................... 168
§1: DE ACCOUNTANT EN DE BELASTINGADVISEUR................................................................................................ 168
§2: BEROEPSORGANISATIE ............................................................................................................................. 171
§3: DEONTOLOGIE ....................................................................................................................................... 172
§4: TUCHTRECHT ......................................................................................................................................... 174
§5: AANSPRAKELIJKHEID (LES 13: 17 DECEMBER 2025) ........................................................................................ 176
HOOFDSTUK XI: WETTEN TOEPASSELIJK OP DE JURIST / ONDERNEMING ............................................ 177
§1: BOEK III WER , TITEL 3: ALGEMENE VERPLICHTINGEN VAN DE ONDERNEMINGEN ................................................... 177
§2: BOEK VI WER MARKTPRAKTIJKEN EN CONSUMENTENBESCHERMING .................................................................. 181
§3: ANTIWITWASWET (AWW) ......................................................................................................................... 186
4
