Samenvatting beweging:
Les 1:
DEEL 1: beweging in het onderwijs
1: het vakconcept beweging
Doel=
- Stimuleren van bewegingsdrang
- Ontwikkelen van motorische vaardigheden
Via uitnodigende en in veilige omstandigheden waarin bewegen centraal staat.
- Beweging zorgt voor motorisch en cognitief leren!
- Bewegingslessen dragen ook bij tot gezonde en veilige levensstijl
- Sociaal leren prikkelen (sociaal functioneren)
- Bevorderen van positief zelfbeeld en eigenwaardegevoel (identiteit)
Conclusie: bewegingslessen zijn meer dan motorische vaardigheden, totale
ontwikkeling.
Aandacht voor meervoudige en veelzijdige bewegingsbekwaamheid en een meervoudige
deelnamebekwaamheid van alle kleuters.
Motorische, cognitieve (verstandelijke), sociaal- affectieve component
aangesproken.
1. 1 Leren bewegen
Beweging kan zowel middel als doel zijn
Onder leren bewegen verstaan we:
- Ontwikkelen van vermogens (motorische, cognitieve en dynamische-affectieve)
die aan de grondslag liggen van zich bewegen
- Verwerven van bewegingsvaardigheden als leereffect
Bv: lopen, klimmen, klauteren, trekken,..
- Efficiënt kunnen handelen in allerlei bewegingssituaties (zelfredzaamheid)
Vertrekpunt ligt bij het kind
, Ontwikkelen van natuurlijke ontwikkelingsfase die moet doorlopen worden=
vertrekpunt van de begeleidingstaak van de KO
1.2 bewegend leren
- er moet sprake zijn van bewegingsintegratie: bewegen moet voldoende aan bod
komen
Bv: 1-2-3 piano om de kleuters te verplaatsen naar de klas.
- andere ontwikkelingsdomeinen aan bod (bv: taal, wiskunde,.)
+ geïntegreerd bewegen
Bv: (hoepels met getalbeelden en kaartjes met zelfde cijfer)
2: Minimumdoelen
Bestaan uit 2 inhoudelijke kenmerken binnen het vakgebied lichamelijke ontwikkeling:
1) Motorische competenties:
- Gericht op groot motorische vaardigheden (lopen, springen,..)
- Ontdekken opbouw van lichaam
- Leren hun lichaam kennen en begrijpen
- Leren bewegingen afstemmen op ruimte en tijd
- Oplossen van bewegingsproblemen
Psychomotoriek= samenhang tussen denken/gevoel (psycho) en bewegen (motoriek)
2) Gezonde en veilige levensstijl
- Gericht op het graag actief bewegen van de kleuters. Kracht, lenigheid,
snelheid en uithouding worden opgebouwd.
- Leren kennen van de werking van het lichaam bij fysieke inspanning (zweten,
moe zijn, buiten adem zijn, …).
- Trui aantrekken als je stopt met bewegen, voldoende water drinken plaats je
hieronder
ZO zetten we intens in op het zelfconcept en het sociaal functioneren:
- Zelfconcept: beeld dat iemand van zich heeft.
- Positieve lichaamservaringen, welwillende reacties van anderen op het lichamelijk
zijn en bewegen zijn cruciaal voor een evenwichtige ontwikkeling van het
zelfconcept.
- Sociaal functioneren: lichaamstaal van anderen begrijpen en zichzelf al bewegend
uit te drukken.
2.1 leerplandoelen
2.1.1 GO
2.1.2 OVSG
2.1.3 ZILL!
,3: basisdidactiek beweging
3.1 essentiële onderdelen van een bewegingsles:
3.1.1 basisregels om te kunnen starten!
- veiligheid
- leerkracht bepaald zelf de organisatie en didactiek
Bij een speeltuinsituatie mogen kleuters zelf experimenteren met de verschillende
materialen, maar zelf dan gelden er nog duidelijke regels en afspraken.
3.1.2 afspraken maken
- afspraken en gewoontes: vaste gewoontes gebruiken (vlotte switch tussen mentor en
jezelf)
- houd het herkenbaar. (Welke lijn staan?, vaste stippen?,.. )
- Spreek signalen af (fluitje, trom slaan,..)
- Alvorens fluiten staan waar je kleuters wil hebben
- probeer sparen in tijd en uitleg (duidelijk en efficiënt)
- Herhaal afspraken op geregelde tijdstippen
- verzamel op de grond, gestructureerd (in rij, cirkel)
- materialen binnen handbereik
- niet te lang wachten met uitleg
- Laat na spel de kleuters op hun speelveld verzamelen (voorkomt ruzie over uitslag)
- laat kleuters eerst experimenteren met het materiaal dat je klaarzette
3.2 lesopbouw
Een goede lesopbouw bestaat uit 3 delen:
- Inleiding
- Kern
- Slot
3.2.1 inleiding
De inleiding bestaat uit 4 doelen:
1) Betrokkenheid uitlokken
Brengt kleuters in juiste sfeer, warmt hen op. Dit kan via lichaamstaal, versje,
muziek, raadsel of materiaal.
Betere doorbloeding
Verhoogde ademhaling
Prikkelt reactievermogen
, Duidelijke signalen voor rustmomenten en afspraken helpen hierbij (klappen,
zingen, fluiten)
2) Tegemoet komen aan de bewegingsdrang
Eenvoudige opdrachten met voldoende bewegingsintensiteit!
3) Exploreren of ontdekken van de ruimte en het materiaal
Kleuters moeten materiaal en ruimte kunnen ontdekken.
Onbekende ruimte: ze verkennen en experimenteren vrij met het materiaal.
Bekende ruimte: De KO kan eerst opwarming geven met het materiaal daarna
geeft hij een open opdracht met het materiaal, waarbij wordt ingespeeld op
wat de kleuters doen.
4) Inleiding op de kernactiviteit
Wat in de kern zal gebeuren (bv: evenwicht, tikspel) wordt al subtiel
voorbereid in de inleiding.
3.2.2 kern
- Je wil hier de kleuters ‘leren bewegen’
- De doelen van de kern is afhankelijk van de behoeftes van de kleuters:
o Ontwikkelen van nieuwe vaardigheden en vermogens
o Gekende vaardigheden herhalen
o Toepassen in nieuwe situaties van al gekende vaardigheden
Verschillende inhouden tot de kern van de les behoren:
Bewegingsvaardigheden met materiaal
Bewegingslandschap of bewegingsomloop
Bewegings- of tikspel
Dans
Bewegingsexpressie
Watergewenning
Richtlijnen voor het uitwerken van je kerninhoud:
- Zorg voor veel actie
- Doseer de leerkansen
- Een groot gebruik van de ruimte of bewegen door het hele lokaal komt tegemoet
aan de bewegingsdrang van de kleuters.
- Gedurende eenzelfde activiteit met 1 specifiek materiaal ‘actief’ materiaal
werken.
Actief= materiaal dat telkens gebruikt wordt.
Les 1:
DEEL 1: beweging in het onderwijs
1: het vakconcept beweging
Doel=
- Stimuleren van bewegingsdrang
- Ontwikkelen van motorische vaardigheden
Via uitnodigende en in veilige omstandigheden waarin bewegen centraal staat.
- Beweging zorgt voor motorisch en cognitief leren!
- Bewegingslessen dragen ook bij tot gezonde en veilige levensstijl
- Sociaal leren prikkelen (sociaal functioneren)
- Bevorderen van positief zelfbeeld en eigenwaardegevoel (identiteit)
Conclusie: bewegingslessen zijn meer dan motorische vaardigheden, totale
ontwikkeling.
Aandacht voor meervoudige en veelzijdige bewegingsbekwaamheid en een meervoudige
deelnamebekwaamheid van alle kleuters.
Motorische, cognitieve (verstandelijke), sociaal- affectieve component
aangesproken.
1. 1 Leren bewegen
Beweging kan zowel middel als doel zijn
Onder leren bewegen verstaan we:
- Ontwikkelen van vermogens (motorische, cognitieve en dynamische-affectieve)
die aan de grondslag liggen van zich bewegen
- Verwerven van bewegingsvaardigheden als leereffect
Bv: lopen, klimmen, klauteren, trekken,..
- Efficiënt kunnen handelen in allerlei bewegingssituaties (zelfredzaamheid)
Vertrekpunt ligt bij het kind
, Ontwikkelen van natuurlijke ontwikkelingsfase die moet doorlopen worden=
vertrekpunt van de begeleidingstaak van de KO
1.2 bewegend leren
- er moet sprake zijn van bewegingsintegratie: bewegen moet voldoende aan bod
komen
Bv: 1-2-3 piano om de kleuters te verplaatsen naar de klas.
- andere ontwikkelingsdomeinen aan bod (bv: taal, wiskunde,.)
+ geïntegreerd bewegen
Bv: (hoepels met getalbeelden en kaartjes met zelfde cijfer)
2: Minimumdoelen
Bestaan uit 2 inhoudelijke kenmerken binnen het vakgebied lichamelijke ontwikkeling:
1) Motorische competenties:
- Gericht op groot motorische vaardigheden (lopen, springen,..)
- Ontdekken opbouw van lichaam
- Leren hun lichaam kennen en begrijpen
- Leren bewegingen afstemmen op ruimte en tijd
- Oplossen van bewegingsproblemen
Psychomotoriek= samenhang tussen denken/gevoel (psycho) en bewegen (motoriek)
2) Gezonde en veilige levensstijl
- Gericht op het graag actief bewegen van de kleuters. Kracht, lenigheid,
snelheid en uithouding worden opgebouwd.
- Leren kennen van de werking van het lichaam bij fysieke inspanning (zweten,
moe zijn, buiten adem zijn, …).
- Trui aantrekken als je stopt met bewegen, voldoende water drinken plaats je
hieronder
ZO zetten we intens in op het zelfconcept en het sociaal functioneren:
- Zelfconcept: beeld dat iemand van zich heeft.
- Positieve lichaamservaringen, welwillende reacties van anderen op het lichamelijk
zijn en bewegen zijn cruciaal voor een evenwichtige ontwikkeling van het
zelfconcept.
- Sociaal functioneren: lichaamstaal van anderen begrijpen en zichzelf al bewegend
uit te drukken.
2.1 leerplandoelen
2.1.1 GO
2.1.2 OVSG
2.1.3 ZILL!
,3: basisdidactiek beweging
3.1 essentiële onderdelen van een bewegingsles:
3.1.1 basisregels om te kunnen starten!
- veiligheid
- leerkracht bepaald zelf de organisatie en didactiek
Bij een speeltuinsituatie mogen kleuters zelf experimenteren met de verschillende
materialen, maar zelf dan gelden er nog duidelijke regels en afspraken.
3.1.2 afspraken maken
- afspraken en gewoontes: vaste gewoontes gebruiken (vlotte switch tussen mentor en
jezelf)
- houd het herkenbaar. (Welke lijn staan?, vaste stippen?,.. )
- Spreek signalen af (fluitje, trom slaan,..)
- Alvorens fluiten staan waar je kleuters wil hebben
- probeer sparen in tijd en uitleg (duidelijk en efficiënt)
- Herhaal afspraken op geregelde tijdstippen
- verzamel op de grond, gestructureerd (in rij, cirkel)
- materialen binnen handbereik
- niet te lang wachten met uitleg
- Laat na spel de kleuters op hun speelveld verzamelen (voorkomt ruzie over uitslag)
- laat kleuters eerst experimenteren met het materiaal dat je klaarzette
3.2 lesopbouw
Een goede lesopbouw bestaat uit 3 delen:
- Inleiding
- Kern
- Slot
3.2.1 inleiding
De inleiding bestaat uit 4 doelen:
1) Betrokkenheid uitlokken
Brengt kleuters in juiste sfeer, warmt hen op. Dit kan via lichaamstaal, versje,
muziek, raadsel of materiaal.
Betere doorbloeding
Verhoogde ademhaling
Prikkelt reactievermogen
, Duidelijke signalen voor rustmomenten en afspraken helpen hierbij (klappen,
zingen, fluiten)
2) Tegemoet komen aan de bewegingsdrang
Eenvoudige opdrachten met voldoende bewegingsintensiteit!
3) Exploreren of ontdekken van de ruimte en het materiaal
Kleuters moeten materiaal en ruimte kunnen ontdekken.
Onbekende ruimte: ze verkennen en experimenteren vrij met het materiaal.
Bekende ruimte: De KO kan eerst opwarming geven met het materiaal daarna
geeft hij een open opdracht met het materiaal, waarbij wordt ingespeeld op
wat de kleuters doen.
4) Inleiding op de kernactiviteit
Wat in de kern zal gebeuren (bv: evenwicht, tikspel) wordt al subtiel
voorbereid in de inleiding.
3.2.2 kern
- Je wil hier de kleuters ‘leren bewegen’
- De doelen van de kern is afhankelijk van de behoeftes van de kleuters:
o Ontwikkelen van nieuwe vaardigheden en vermogens
o Gekende vaardigheden herhalen
o Toepassen in nieuwe situaties van al gekende vaardigheden
Verschillende inhouden tot de kern van de les behoren:
Bewegingsvaardigheden met materiaal
Bewegingslandschap of bewegingsomloop
Bewegings- of tikspel
Dans
Bewegingsexpressie
Watergewenning
Richtlijnen voor het uitwerken van je kerninhoud:
- Zorg voor veel actie
- Doseer de leerkansen
- Een groot gebruik van de ruimte of bewegen door het hele lokaal komt tegemoet
aan de bewegingsdrang van de kleuters.
- Gedurende eenzelfde activiteit met 1 specifiek materiaal ‘actief’ materiaal
werken.
Actief= materiaal dat telkens gebruikt wordt.
