Realiseren van een veilig leerklimaat en leefklimaat
Veilig leerklimaat en leefklimaat
Leren kan pas plaatsvinden wanneer kinderen zich veilig voelen. Zonder veiligheid
nemen kinderen minder initiatief, maken ze minder fouten en blijven ze onder hun
niveau functioneren. De leraar heeft een belangrijke rol in het creëren van een
leerklimaat en leefklimaat waarin kinderen tot leren kunnen komen.
Een goede werksfeer is het resultaat van jouw pedagogisch en didactisch handelen.
Als leraar organiseer je dagelijkse omstandigheden waarin kinderen
leren → Klassenmanagement ← De manier waarop jij structuur aanbrengt,
verwachtingen duidelijk maakt en reageert op gedrag.
Waar heeft jouw handelen invloed op?
● Sfeer in de groep.
● Mate waarin kinderen zich veilig voelen.
● Ruimte die kinderen ervaren om te leren en fouten te maken.
De drie basisbehoeften als fundament
Een veilig leerklimaat en leefklimaat hangt samen met de drie psychologische
basisbehoeften.
Drie psychologische basisbehoeften
1. Competentie.
2. Autonomie.
3. Relatie.
Wanneer aan de psychologische basisbehoeften wordt voldaan, zijn kinderen meer
betrokken en gemotiveerd om te leren.
Competentie
Kinderen willen ervaren dat ze iets kunnen en vooruitgang boeken. De leraar zorgt
voor opdrachten in de zone van naaste ontwikkeling en geeft feedback die de groei
zichtbaar maakt.
Wat kan jij doen?
● Geef feedback op het proces.
● Benoem kleine successen expliciet.
● Zorg voor opdrachten die net genoeg uitdagen.
● Laat kinderen reflecteren op hun eigen groei.
Autonomie
Kinderen willen invloed ervaren op wat ze doen.
, Hoe kan de autonomie versterkt worden?
● Leerlingen betrekken bij afspraken.
● Keuzes bieden in opdrachten.
● Ruimte geven om zelfstandig te werken.
● Ruimte geven om problemen op te lossen.
Wat kan jij doen?
● Laat kinderen binnen kaders meedenken over afspraken in de groep.
● Bied keuzemogelijkheden in opdrachten of werkvormen.
● Stimuleer kinderen om zelf oplossingen te bedenken.
Relatie
Kinderen willen zich gezien en verbonden voelen met anderen. Door samenwerkend
leren te stimuleren en actief te werken aan groepsvorming, wordt de onderlinge
relaties in de groep versterkt.
Wat kan jij doen?
● Start de dag gezamenlijk.
- Check-in.
- Kringmoment.
● Voer regelmatig kindgesprekken.
● Stimuleer samenwerken met wisselende maatjes.
● Benoem en bekrachtig positief sociaal gedrag.
● Grijp in bij buitensluiten en maak dit bespreekbaar.
Klassenmanagement in de praktijk
Een goed georganiseerde klas ondersteunt jouw pedagogisch en didactisch
handelen.
Wat heeft direct invloed op het leerklimaat
● De klasinrichting.
● De gemaakte afspraken.
● Hoe je omgaat met situaties in de groep.
Vier belangrijke principes
1. Richt de klas doelgericht in.
2. Maak samen duidelijke afspraken.
3. Laat ruimte voor flexibiliteit en spontaniteit.
4. Wees voorbereid op situaties.
Hoe doe je dit?
● Zorg voor een overzichtelijke en logische inrichting van de klas.
● Visualiseer afspraken.
● Oefen routines expliciet met de groep.
● Bespreek en model hoe je omgaat met conflicten.
● Blijf consequent in je reacties op gedrag.
Veilig leerklimaat en leefklimaat
Leren kan pas plaatsvinden wanneer kinderen zich veilig voelen. Zonder veiligheid
nemen kinderen minder initiatief, maken ze minder fouten en blijven ze onder hun
niveau functioneren. De leraar heeft een belangrijke rol in het creëren van een
leerklimaat en leefklimaat waarin kinderen tot leren kunnen komen.
Een goede werksfeer is het resultaat van jouw pedagogisch en didactisch handelen.
Als leraar organiseer je dagelijkse omstandigheden waarin kinderen
leren → Klassenmanagement ← De manier waarop jij structuur aanbrengt,
verwachtingen duidelijk maakt en reageert op gedrag.
Waar heeft jouw handelen invloed op?
● Sfeer in de groep.
● Mate waarin kinderen zich veilig voelen.
● Ruimte die kinderen ervaren om te leren en fouten te maken.
De drie basisbehoeften als fundament
Een veilig leerklimaat en leefklimaat hangt samen met de drie psychologische
basisbehoeften.
Drie psychologische basisbehoeften
1. Competentie.
2. Autonomie.
3. Relatie.
Wanneer aan de psychologische basisbehoeften wordt voldaan, zijn kinderen meer
betrokken en gemotiveerd om te leren.
Competentie
Kinderen willen ervaren dat ze iets kunnen en vooruitgang boeken. De leraar zorgt
voor opdrachten in de zone van naaste ontwikkeling en geeft feedback die de groei
zichtbaar maakt.
Wat kan jij doen?
● Geef feedback op het proces.
● Benoem kleine successen expliciet.
● Zorg voor opdrachten die net genoeg uitdagen.
● Laat kinderen reflecteren op hun eigen groei.
Autonomie
Kinderen willen invloed ervaren op wat ze doen.
, Hoe kan de autonomie versterkt worden?
● Leerlingen betrekken bij afspraken.
● Keuzes bieden in opdrachten.
● Ruimte geven om zelfstandig te werken.
● Ruimte geven om problemen op te lossen.
Wat kan jij doen?
● Laat kinderen binnen kaders meedenken over afspraken in de groep.
● Bied keuzemogelijkheden in opdrachten of werkvormen.
● Stimuleer kinderen om zelf oplossingen te bedenken.
Relatie
Kinderen willen zich gezien en verbonden voelen met anderen. Door samenwerkend
leren te stimuleren en actief te werken aan groepsvorming, wordt de onderlinge
relaties in de groep versterkt.
Wat kan jij doen?
● Start de dag gezamenlijk.
- Check-in.
- Kringmoment.
● Voer regelmatig kindgesprekken.
● Stimuleer samenwerken met wisselende maatjes.
● Benoem en bekrachtig positief sociaal gedrag.
● Grijp in bij buitensluiten en maak dit bespreekbaar.
Klassenmanagement in de praktijk
Een goed georganiseerde klas ondersteunt jouw pedagogisch en didactisch
handelen.
Wat heeft direct invloed op het leerklimaat
● De klasinrichting.
● De gemaakte afspraken.
● Hoe je omgaat met situaties in de groep.
Vier belangrijke principes
1. Richt de klas doelgericht in.
2. Maak samen duidelijke afspraken.
3. Laat ruimte voor flexibiliteit en spontaniteit.
4. Wees voorbereid op situaties.
Hoe doe je dit?
● Zorg voor een overzichtelijke en logische inrichting van de klas.
● Visualiseer afspraken.
● Oefen routines expliciet met de groep.
● Bespreek en model hoe je omgaat met conflicten.
● Blijf consequent in je reacties op gedrag.
