SAMENVATTING EXPLORING
HUMANS –
WETENSCHAPSFILOSOFIE
VOOR MAW
Dooremalen, de Regt, Schouten
Wetenschapsfilosofie HC 1-6
Robbin Leijten
,Samenvatting Exploring Humans – Wetenschapsfilosofie voor MAW
Inhoud
College 1....................................................................................................................................... 3
2.3 The Aristotelian-Medieval Worldview..................................................................................3
College 2....................................................................................................................................... 4
1.2 Knowledge as Justified True Belief......................................................................................4
2.5 The Scientific Revolution...................................................................................................5
Hoofdstuk 3 Behind a Veil of Ideas - Early Modern Rationalism and Empiricism.............................7
3.1 Introduction......................................................................................................................7
3.2 René Descartes: Rationalisme en de Method of Doubt........................................................7
3.3: The British Empiricists......................................................................................................9
College 3..................................................................................................................................... 15
Hoofdstuk 5 Understanding Humans - positivism and hermeneutics..........................................15
5.1 Inleiding..........................................................................................................................15
5.2 Postivisme...................................................................................................................... 15
Hoofdstuk 6 Logical positivism - the formal, the factual, and the fictional...................................16
6.1 De wiener kreis............................................................................................................... 16
6.2 Naar een Kritiek van de Metaphysica................................................................................16
6.3 Het formele en het feitelijke.............................................................................................16
6.4 Verifiability as demarcation.............................................................................................17
7.4 From verification, via confirmation to falsification.............................................................17
College 4..................................................................................................................................... 18
Hoofdstuk 7 Critical rationalism-Science on piles, above a swamp............................................18
7.1 Popper's kritisch rationalisme..........................................................................................18
7.2 Popper en de Wiener Kreis...............................................................................................18
7.3 Het cruciale jaar 1919.....................................................................................................19
7.5 Falsificatie...................................................................................................................... 19
7.6 Critical rationalism - popper's vision on science and knowledge........................................19
7.8 Kritiek op kritisch rationalisme.........................................................................................20
College 5..................................................................................................................................... 21
8.3 Verdere ondersteuning voor relativisme...........................................................................21
8.4 Thomas Kuhn's visie op de wetenschap............................................................................22
9.3 Lakatos' reactie op Popper en Kuhn.................................................................................26
9.4 Drie variëteiten van falsificationisme................................................................................26
9.5 Onderzoeksprogramma's................................................................................................27
9.7 Paul Feyerabend's Methodologische anarchie..................................................................28
College 6..................................................................................................................................... 29
Hoofdstuk 12 Naturalism - philosophy on the edge of science....................................................29
12.1 Naturalisme als moderne benadering.............................................................................29
pag. 1
,Samenvatting Exploring Humans – Wetenschapsfilosofie voor MAW
12.4 Quine's epistemologie neutralized.................................................................................30
12.5 Darwiniaanse epistemologie en genaturaliseerde filosofie van wetenschap.....................32
pag. 2
, Samenvatting Exploring Humans – Wetenschapsfilosofie voor MAW
College 1
2.3 The Aristotelian-Medieval Worldview
De rol van de Rooms-Katholieke kerk in de middeleeuwen
Tijdens de middeleeuwen was de kerk de dominante kracht in het leven van Europa
Voor de ontwikkeling van de moderne wetenschap werden vragen over de realiteit
beantwoord door Aristoteles en/of de bijbel
Het Aristotelische kosmologische model
De structuur van het universum bestond volgens Aristoteles uit twee fundamentele rijken
o Superlunaire (hemelse) sfeer
Van de maan en verder
Alles is eeuwig, onveranderlijk en perfect
Objecten bewegen in perfecte uniforme cirkels
Samengesteld uit een vijfde element quinta essentia (of aether), een zuivere,
onzichtbare, glasachtige substantie
o Sublunaire (aardse) sfeer
Tussen de aarde en de maan
Alles is veranderlijk, bederfelijk en onderhevig aan groei en verval
Objecten bewegen in rechte lijnen
Samengesteld uit aarde (zwaar, valt naar het midden van het universum),
water(zwaar, maar minder dan aarde), lucht (licht en stijgt op), vuur (zeer
licht, stijgt naar de buitenrand van de sublunaire sfeer)
Beweging in de sublunaire wereld
o Objecten in de sublunaire wereld hebben een natuurlijke plaats
Aarde en water vallen naar het midden van het universum
Lucht en vuur stijgen naar de buitenrand van de sublunaire sfeer
o Natuurlijke beweging = objecten bewegen van nature naar hun natuurlijke plaats
Ptolemaeus en het geocentrische model
Claudius Ptolemaeus (ca. 100–170 n.Chr.)
o Een Grieks-Egyptische wiskundige en astronoom die werkte in Alexandrië
o Zijn werk Almagest (oorspronkelijk Mathematische Syntaxis) was de standaard
astronomische tekst tot de 16e eeuw
o Geocentrisch model
De aarde staat motionless in het centrum van het universum
Planeten, zon en maan draaien in cirkelbanen om de aarde
Om de retrograde beweging (schijnbare achterwaartse beweging) van
planeten te verklaren, introduceerde Ptolemaeus epicycli
Planeten bewogen in kleine cirkels (epicycli), terwijl het centrum van
die cirkels zelf in een grote cirkel (deferent) om de aarde bewoog
Integratie met Christelijk Denken
o Thomas van Aquino (1225–1274) combineerde het Aristotelische en Ptolemaeïsche
wereldbeeld met christelijke theologie
o Dit geocentrische wereldbeeld domineerde het westerse denken tot de 16e eeuw
pag. 3
HUMANS –
WETENSCHAPSFILOSOFIE
VOOR MAW
Dooremalen, de Regt, Schouten
Wetenschapsfilosofie HC 1-6
Robbin Leijten
,Samenvatting Exploring Humans – Wetenschapsfilosofie voor MAW
Inhoud
College 1....................................................................................................................................... 3
2.3 The Aristotelian-Medieval Worldview..................................................................................3
College 2....................................................................................................................................... 4
1.2 Knowledge as Justified True Belief......................................................................................4
2.5 The Scientific Revolution...................................................................................................5
Hoofdstuk 3 Behind a Veil of Ideas - Early Modern Rationalism and Empiricism.............................7
3.1 Introduction......................................................................................................................7
3.2 René Descartes: Rationalisme en de Method of Doubt........................................................7
3.3: The British Empiricists......................................................................................................9
College 3..................................................................................................................................... 15
Hoofdstuk 5 Understanding Humans - positivism and hermeneutics..........................................15
5.1 Inleiding..........................................................................................................................15
5.2 Postivisme...................................................................................................................... 15
Hoofdstuk 6 Logical positivism - the formal, the factual, and the fictional...................................16
6.1 De wiener kreis............................................................................................................... 16
6.2 Naar een Kritiek van de Metaphysica................................................................................16
6.3 Het formele en het feitelijke.............................................................................................16
6.4 Verifiability as demarcation.............................................................................................17
7.4 From verification, via confirmation to falsification.............................................................17
College 4..................................................................................................................................... 18
Hoofdstuk 7 Critical rationalism-Science on piles, above a swamp............................................18
7.1 Popper's kritisch rationalisme..........................................................................................18
7.2 Popper en de Wiener Kreis...............................................................................................18
7.3 Het cruciale jaar 1919.....................................................................................................19
7.5 Falsificatie...................................................................................................................... 19
7.6 Critical rationalism - popper's vision on science and knowledge........................................19
7.8 Kritiek op kritisch rationalisme.........................................................................................20
College 5..................................................................................................................................... 21
8.3 Verdere ondersteuning voor relativisme...........................................................................21
8.4 Thomas Kuhn's visie op de wetenschap............................................................................22
9.3 Lakatos' reactie op Popper en Kuhn.................................................................................26
9.4 Drie variëteiten van falsificationisme................................................................................26
9.5 Onderzoeksprogramma's................................................................................................27
9.7 Paul Feyerabend's Methodologische anarchie..................................................................28
College 6..................................................................................................................................... 29
Hoofdstuk 12 Naturalism - philosophy on the edge of science....................................................29
12.1 Naturalisme als moderne benadering.............................................................................29
pag. 1
,Samenvatting Exploring Humans – Wetenschapsfilosofie voor MAW
12.4 Quine's epistemologie neutralized.................................................................................30
12.5 Darwiniaanse epistemologie en genaturaliseerde filosofie van wetenschap.....................32
pag. 2
, Samenvatting Exploring Humans – Wetenschapsfilosofie voor MAW
College 1
2.3 The Aristotelian-Medieval Worldview
De rol van de Rooms-Katholieke kerk in de middeleeuwen
Tijdens de middeleeuwen was de kerk de dominante kracht in het leven van Europa
Voor de ontwikkeling van de moderne wetenschap werden vragen over de realiteit
beantwoord door Aristoteles en/of de bijbel
Het Aristotelische kosmologische model
De structuur van het universum bestond volgens Aristoteles uit twee fundamentele rijken
o Superlunaire (hemelse) sfeer
Van de maan en verder
Alles is eeuwig, onveranderlijk en perfect
Objecten bewegen in perfecte uniforme cirkels
Samengesteld uit een vijfde element quinta essentia (of aether), een zuivere,
onzichtbare, glasachtige substantie
o Sublunaire (aardse) sfeer
Tussen de aarde en de maan
Alles is veranderlijk, bederfelijk en onderhevig aan groei en verval
Objecten bewegen in rechte lijnen
Samengesteld uit aarde (zwaar, valt naar het midden van het universum),
water(zwaar, maar minder dan aarde), lucht (licht en stijgt op), vuur (zeer
licht, stijgt naar de buitenrand van de sublunaire sfeer)
Beweging in de sublunaire wereld
o Objecten in de sublunaire wereld hebben een natuurlijke plaats
Aarde en water vallen naar het midden van het universum
Lucht en vuur stijgen naar de buitenrand van de sublunaire sfeer
o Natuurlijke beweging = objecten bewegen van nature naar hun natuurlijke plaats
Ptolemaeus en het geocentrische model
Claudius Ptolemaeus (ca. 100–170 n.Chr.)
o Een Grieks-Egyptische wiskundige en astronoom die werkte in Alexandrië
o Zijn werk Almagest (oorspronkelijk Mathematische Syntaxis) was de standaard
astronomische tekst tot de 16e eeuw
o Geocentrisch model
De aarde staat motionless in het centrum van het universum
Planeten, zon en maan draaien in cirkelbanen om de aarde
Om de retrograde beweging (schijnbare achterwaartse beweging) van
planeten te verklaren, introduceerde Ptolemaeus epicycli
Planeten bewogen in kleine cirkels (epicycli), terwijl het centrum van
die cirkels zelf in een grote cirkel (deferent) om de aarde bewoog
Integratie met Christelijk Denken
o Thomas van Aquino (1225–1274) combineerde het Aristotelische en Ptolemaeïsche
wereldbeeld met christelijke theologie
o Dit geocentrische wereldbeeld domineerde het westerse denken tot de 16e eeuw
pag. 3
