Groepsdynamica:
Inleiding groepsdynamica 1e druk
Gert Alblas.
Hoofdstuk 1. Mensen in groepen
1.1 Wat maakt een verzameling mensen tot een groep?
Wat is een groep:
- Verzameling mensen (twee of meer personen)
- kenmerken van groepen:
- een identiteit - het gevoel dat ze een groep zijn
- een doel - groep wil samen een doel bereiken
- Afhankelijkheid - groep heeft elkaar nodig om doel te bereiken
- Interactie - de groep heeft regelmatig met elkaar te maken.
1.2 Soorten Groepen
Je kunt een groep onderverdelen op verschillende manieren.
- Indelen op basis van de functie voor de groepsleden. (wat is de betekenis van de groep,
wat brengt de groep samen)
- Indelen op basis van formeel (leden van de groep worden aangesteld vb. leerteam) en
informeel (zonder dwang van buitenaf ontstaan vb. vriendengroep)
- Indelen op basis virtuele (spreekt elkaar online) en reële groepen (daadwerkelijk zien en
spreken)
1.3 Is de groep meer dan de optelsom van de leden?
Visie op groep:
- Individualistische benadering. vanuit het individu. Losstaand geheel. Verzameling
mensen maar ieder is zichzelf
- Groepsbenadering. wel beschouwen als geheel, groep heeft een identiteit
- interactionele benadering. De groep heeft invloed op een individu, groep laat je
aanpassen aan de groep
1.4 De groep vanuit sociologisch en pyschologisch perspectief
Sociologisch pespectief:
- groepen zijn bouwstenen van de maatschappij. Een groep zorgt ervoor dat normen en
waarden worden overgedragen op groepsleden.
Psychologisch perspectief:
- hier wordt gekeken naar de interactie tussen de verschillende groepsleden.
1.5 Groepsdynamisch onderzoek
Je kunt onderzoek doen naar groepen op vier verschillende manieren:
1. observeren van het gedrag van groepsleden
, - participerend / niet participerend
- Gestrucureerd / niet gestructureerd
2. ondervragen van groepsleden over hun ervaringen in de groep
- intervieuw of vragenlijst
3. Correlatie onderzoek
- meten van het groepssucces in de groep doormiddel van het meten van de
groepscohesie.
3. opzetten van experimenten met de groep
1.6 De mens als kuddedier
Wanneer iemand lid is van een groep dan heeft dat voor die persoon een aantal psychologische
en gedragmatige consequenties:
● aanpassing: een individu past zich aan aan het gedrag in de groep, zonder deze groep
zou hij/zij ander gedrag vertonen
● collectief gedrag en controle verlies: Binnen een groep lijken mensen niet meer de baas
over hun eigen gedrag. Ze doen wat de rest ook doet.
● Anonimiteit en diffusie van verantwoordelijkheid: Mensen verschuilen zich binnen een
groep acther de groep als een geheel.
, Hoofdstuk 2: Functies van groepen en groepsontwikkeling
2.1 waarom leven mensen in groepen?
verklaring voor de deelname in groepen:
- evolutionaire en biologische verklaringen
- in een groep ben je meer beschermd, vanuit vroeger gezien
- Culturele verklaring
- het behoren tot een groep is een ongeschreven regel uit onze cultuur
- Psychologische verklaring
- status, ergens bijhoren, sociale contacten, steun, reductie (verlagen) van
onzekerheid.
- Cognitieve (kennis) verklaring
- met meer bereik je meer als in je eentje.
2.2 met wie vormt men een groep
Bij het vrijwillig vormen van een groep spelen twee factoren een rol:
- Sociaal emotionele factoren, je vormt een groepje met mensen die je aardig vind dit kan
worden bevorderd door:
- Fysieke aantrekkelijkheid (wie er mooi uit ziet is ook aardig)
- Gelijkheid (we worden aangetrokken op mensen die gelijk aan ons zijn)
- Sociale achtergrond (dezelfde achtergrond geeft zelfde manier van denken)
- Status (aanzien vergroten)
- Vriendelijkheid (op een positieve manier elkaar behandelen)
- Taakgerichte factoren, wanneer de groepsdoelen aantrekkelijk zijn voor een individu, en
wanneer de groep kan helpen om individuele doelen te bereiken zal hij/zij deel uitmaken
van die groep.
2.4 fasen in de groepsontwikkeling
Fasen van groepsontwikkeling:
- Oriëntatiefase (aftasten, kijken welke plek ik heb in de groep)
- conflictfase (ieder heeft zijn eigen mening en die worden geuit, niet eens zijn met elkaar)
- Stabilisatiefase (respect voor elkaars mening, conflicten uitspreken )
- Prestatiefase (weten wat we aan elkaar hebben)
- Beëindegingsfase (elkaar loslaten)
Een groep begint altijd in de eerste fase maar hoeft hem niet aftemaken.
In toets komt een casus en in welke fase zit die groep uit de casus.
Inleiding groepsdynamica 1e druk
Gert Alblas.
Hoofdstuk 1. Mensen in groepen
1.1 Wat maakt een verzameling mensen tot een groep?
Wat is een groep:
- Verzameling mensen (twee of meer personen)
- kenmerken van groepen:
- een identiteit - het gevoel dat ze een groep zijn
- een doel - groep wil samen een doel bereiken
- Afhankelijkheid - groep heeft elkaar nodig om doel te bereiken
- Interactie - de groep heeft regelmatig met elkaar te maken.
1.2 Soorten Groepen
Je kunt een groep onderverdelen op verschillende manieren.
- Indelen op basis van de functie voor de groepsleden. (wat is de betekenis van de groep,
wat brengt de groep samen)
- Indelen op basis van formeel (leden van de groep worden aangesteld vb. leerteam) en
informeel (zonder dwang van buitenaf ontstaan vb. vriendengroep)
- Indelen op basis virtuele (spreekt elkaar online) en reële groepen (daadwerkelijk zien en
spreken)
1.3 Is de groep meer dan de optelsom van de leden?
Visie op groep:
- Individualistische benadering. vanuit het individu. Losstaand geheel. Verzameling
mensen maar ieder is zichzelf
- Groepsbenadering. wel beschouwen als geheel, groep heeft een identiteit
- interactionele benadering. De groep heeft invloed op een individu, groep laat je
aanpassen aan de groep
1.4 De groep vanuit sociologisch en pyschologisch perspectief
Sociologisch pespectief:
- groepen zijn bouwstenen van de maatschappij. Een groep zorgt ervoor dat normen en
waarden worden overgedragen op groepsleden.
Psychologisch perspectief:
- hier wordt gekeken naar de interactie tussen de verschillende groepsleden.
1.5 Groepsdynamisch onderzoek
Je kunt onderzoek doen naar groepen op vier verschillende manieren:
1. observeren van het gedrag van groepsleden
, - participerend / niet participerend
- Gestrucureerd / niet gestructureerd
2. ondervragen van groepsleden over hun ervaringen in de groep
- intervieuw of vragenlijst
3. Correlatie onderzoek
- meten van het groepssucces in de groep doormiddel van het meten van de
groepscohesie.
3. opzetten van experimenten met de groep
1.6 De mens als kuddedier
Wanneer iemand lid is van een groep dan heeft dat voor die persoon een aantal psychologische
en gedragmatige consequenties:
● aanpassing: een individu past zich aan aan het gedrag in de groep, zonder deze groep
zou hij/zij ander gedrag vertonen
● collectief gedrag en controle verlies: Binnen een groep lijken mensen niet meer de baas
over hun eigen gedrag. Ze doen wat de rest ook doet.
● Anonimiteit en diffusie van verantwoordelijkheid: Mensen verschuilen zich binnen een
groep acther de groep als een geheel.
, Hoofdstuk 2: Functies van groepen en groepsontwikkeling
2.1 waarom leven mensen in groepen?
verklaring voor de deelname in groepen:
- evolutionaire en biologische verklaringen
- in een groep ben je meer beschermd, vanuit vroeger gezien
- Culturele verklaring
- het behoren tot een groep is een ongeschreven regel uit onze cultuur
- Psychologische verklaring
- status, ergens bijhoren, sociale contacten, steun, reductie (verlagen) van
onzekerheid.
- Cognitieve (kennis) verklaring
- met meer bereik je meer als in je eentje.
2.2 met wie vormt men een groep
Bij het vrijwillig vormen van een groep spelen twee factoren een rol:
- Sociaal emotionele factoren, je vormt een groepje met mensen die je aardig vind dit kan
worden bevorderd door:
- Fysieke aantrekkelijkheid (wie er mooi uit ziet is ook aardig)
- Gelijkheid (we worden aangetrokken op mensen die gelijk aan ons zijn)
- Sociale achtergrond (dezelfde achtergrond geeft zelfde manier van denken)
- Status (aanzien vergroten)
- Vriendelijkheid (op een positieve manier elkaar behandelen)
- Taakgerichte factoren, wanneer de groepsdoelen aantrekkelijk zijn voor een individu, en
wanneer de groep kan helpen om individuele doelen te bereiken zal hij/zij deel uitmaken
van die groep.
2.4 fasen in de groepsontwikkeling
Fasen van groepsontwikkeling:
- Oriëntatiefase (aftasten, kijken welke plek ik heb in de groep)
- conflictfase (ieder heeft zijn eigen mening en die worden geuit, niet eens zijn met elkaar)
- Stabilisatiefase (respect voor elkaars mening, conflicten uitspreken )
- Prestatiefase (weten wat we aan elkaar hebben)
- Beëindegingsfase (elkaar loslaten)
Een groep begint altijd in de eerste fase maar hoeft hem niet aftemaken.
In toets komt een casus en in welke fase zit die groep uit de casus.
