Beroepsprofiel Ergotherapie
Hoofdstuk 1 Ergotherapie
Ergotherapie is een beroep dat zich inzet om de gezondheid en het welzijn van mensen te
bevorderen met als aangrijpingspunt het mogelijk maken van het dagelijks handelen
(enabling occupation)
Het dagelijks handelen bestaat uit het uitvoeren van activiteiten die mensen zichzelf
voornemen en waarvan men verwacht dat zij ze uitvoeren.
Uitgangspunten voor handelen (occupational performance)
- De mens is een handelend wezen: het is een noodzaak om bezig te zijn met handelen
en iedereen heeft recht op de mogelijkheid tot betekenisvol handelen/ of betrokken
te zijn (occupational justice)
- Handelen beïnvloedt gezondheid en welzijn: een goede balans in het handelen leidt
tot fysiek en psychosociaal welzijn
- Handelen regelt de tijd en structureert het leven: het geeft een dagritme
- Handelen geeft betekenis aan het leven: handelen is persoonlijk
- Handelen is een persoonlijke ervaring: is voor iedereen anders
- Handelen is interactie van een persoon, activiteiten en de context
- Handelen heeft therapeutische potentie: stelt de persoon in staat om adequaat te
reageren op zijn omgeving en om persoonlijke doelen te realiseren
Het persoonlijk perspectief van handelen -> dat gezondheid en welzijn iets is dat de
handelende persoon zelf kan beïnvloeden
Het sociaal perspectief van handelen -> gezondheid, welzijn en de mogelijkheid van
handelen worden gezien vanuit het beginsel van sociale gelijkheid en gelijke kansen voor
iedereen. Gezondheid en handelen vormen een concept dat beïnvloed wordt door de
sociaalmaatschappelijke context waarin iemand leeft (institutional context)
Ergotherapeuten streven het ‘deelnemen of ‘aanwezig zijn’ na en ook het ‘participeren in
besluitvorming’. Maar meer het participeren in de maatschappij en betrekt de client zo veel
mogelijk in het proces van besluitvorming.
Hoofdstuk 2 Historisch perspectief
In de 19e eeuw was ergotherapie nauw verbonden met de toen opkomende humane
benadering van mensen. De Amerikaanse George Barton introduceert als eerste de term
occupational therapy. Het uitgangspunt van de ergotherapie rond 1900 is dat ambachtelijk
werk en het uitvoeren van activiteiten essentieel zijn en een bijdrage leveren aan
gezondheid en welzijn. In deze periode is het gericht op psychische, sociale en lichamelijke
factoren van de mens.
Na de tweede oorlog ontwikkelt ergotherapie voor lichamelijke gehandicapten en wordt het
gericht op functieherstel. Activiteiten worden vergemakkelijkt of verzwaard. In de
psychiatrie wordt de nadruk gelegd op het accent van de therapeutische arbeid en leveren
, van een verplichte arbeidsprestatie-> deze vorm wordt zowel arbeidstherapie als
bezigheidstherapie genoemd. In deze periode staat het reductionistisch denken centraal en
is er amper aandacht voor de persoonlijke factoren.
Hierdoor raakt ergotherapie zijn belevingsaspecten van mensen kwijtraakt.
In de jaren 60 gingen ze handelsgericht denken i.p.v. medisch denken, in de jaren 70
komt de client meer centraal te staan, in de jaren 80 wordt het begrip ‘handelen’
geïntroduceerd, in de jaren 90 wordt het medisch denken aangevuld met het sociaal
denken en wordt ergotherapie meer gericht op enabling occupation.
Hoofstuk 3 Handelen
Occupational performance (handelen) is de betekenisvolle, doelgerichte uitvoering van
dagelijkse activiteiten die gerelateerd zijn aan het persoonlijk leven en context gebonden zijn
-> bevat alles wat mensen doen of waaraan ze meedoen
Handelingsgebieden =
- Wonen/zorgen -> zorgen voor jezelf en anderen
- Spelen/vrije tijd -> ontspant en sociale contacten houdt
- Werken/leren -> deelnemen aan de maatschappij -> ontplooiing, uitdaging, geld
verdienen en zich nuttig maken
Het Person Environment Occupation (PEO) model geeft het kerndomein van de ergotherapie
op een eenvoudige wijze weer omdat dit de relatie tussen de elementen van het handelen
goed weergeeft het handelen is het resultaat van de dynamische interactie tussen cliënt–
activiteit- context (omgeving).
Ervaring en betrokkenheid (occupational engangement)
spelen ook een rol. Mensen kunnen meer of minder
betrokken zijn tijdens het handelen. Ook kun je betrokken
zijn in het handdelen van een ander.
- Het handelen is rolgebonden, een rol geeft sociale
identiteit en de daarbij behorende verplichtingen
- Handelen heeft voor ieder individu een subjectieve
betekenis
- De betekenis van het handelen is vaak nauw
verweven met iemand s levensbeschouwing en zingeving (spirituality)
- Het handelen van mensen kent een tijdsaspect
Het leven is een proces, waarin alles wat mensen ‘doen’, maakt tot ‘wie ze zijn’ en onderdeel
is van wie zij ‘worden’ en is het belangrijk om ergens ‘bij te horen’.
Ieder persoon is expert op het gebied van zijn eigen handelen -> leidt tot
handelingsrepertoire (occupational repertoire) -> bestaat uit een reeks handelspatronen
(matters), die bestaan uit vaste en voorspelbare manieren van handelen. Het
handelingsrepertoire en de handelingspatronen zijn voor iedereen anders, maar zijn wel
afhankelijk van interne en externe factoren, de mogelijkheden en kansen die iemand krijgt en
Hoofdstuk 1 Ergotherapie
Ergotherapie is een beroep dat zich inzet om de gezondheid en het welzijn van mensen te
bevorderen met als aangrijpingspunt het mogelijk maken van het dagelijks handelen
(enabling occupation)
Het dagelijks handelen bestaat uit het uitvoeren van activiteiten die mensen zichzelf
voornemen en waarvan men verwacht dat zij ze uitvoeren.
Uitgangspunten voor handelen (occupational performance)
- De mens is een handelend wezen: het is een noodzaak om bezig te zijn met handelen
en iedereen heeft recht op de mogelijkheid tot betekenisvol handelen/ of betrokken
te zijn (occupational justice)
- Handelen beïnvloedt gezondheid en welzijn: een goede balans in het handelen leidt
tot fysiek en psychosociaal welzijn
- Handelen regelt de tijd en structureert het leven: het geeft een dagritme
- Handelen geeft betekenis aan het leven: handelen is persoonlijk
- Handelen is een persoonlijke ervaring: is voor iedereen anders
- Handelen is interactie van een persoon, activiteiten en de context
- Handelen heeft therapeutische potentie: stelt de persoon in staat om adequaat te
reageren op zijn omgeving en om persoonlijke doelen te realiseren
Het persoonlijk perspectief van handelen -> dat gezondheid en welzijn iets is dat de
handelende persoon zelf kan beïnvloeden
Het sociaal perspectief van handelen -> gezondheid, welzijn en de mogelijkheid van
handelen worden gezien vanuit het beginsel van sociale gelijkheid en gelijke kansen voor
iedereen. Gezondheid en handelen vormen een concept dat beïnvloed wordt door de
sociaalmaatschappelijke context waarin iemand leeft (institutional context)
Ergotherapeuten streven het ‘deelnemen of ‘aanwezig zijn’ na en ook het ‘participeren in
besluitvorming’. Maar meer het participeren in de maatschappij en betrekt de client zo veel
mogelijk in het proces van besluitvorming.
Hoofdstuk 2 Historisch perspectief
In de 19e eeuw was ergotherapie nauw verbonden met de toen opkomende humane
benadering van mensen. De Amerikaanse George Barton introduceert als eerste de term
occupational therapy. Het uitgangspunt van de ergotherapie rond 1900 is dat ambachtelijk
werk en het uitvoeren van activiteiten essentieel zijn en een bijdrage leveren aan
gezondheid en welzijn. In deze periode is het gericht op psychische, sociale en lichamelijke
factoren van de mens.
Na de tweede oorlog ontwikkelt ergotherapie voor lichamelijke gehandicapten en wordt het
gericht op functieherstel. Activiteiten worden vergemakkelijkt of verzwaard. In de
psychiatrie wordt de nadruk gelegd op het accent van de therapeutische arbeid en leveren
, van een verplichte arbeidsprestatie-> deze vorm wordt zowel arbeidstherapie als
bezigheidstherapie genoemd. In deze periode staat het reductionistisch denken centraal en
is er amper aandacht voor de persoonlijke factoren.
Hierdoor raakt ergotherapie zijn belevingsaspecten van mensen kwijtraakt.
In de jaren 60 gingen ze handelsgericht denken i.p.v. medisch denken, in de jaren 70
komt de client meer centraal te staan, in de jaren 80 wordt het begrip ‘handelen’
geïntroduceerd, in de jaren 90 wordt het medisch denken aangevuld met het sociaal
denken en wordt ergotherapie meer gericht op enabling occupation.
Hoofstuk 3 Handelen
Occupational performance (handelen) is de betekenisvolle, doelgerichte uitvoering van
dagelijkse activiteiten die gerelateerd zijn aan het persoonlijk leven en context gebonden zijn
-> bevat alles wat mensen doen of waaraan ze meedoen
Handelingsgebieden =
- Wonen/zorgen -> zorgen voor jezelf en anderen
- Spelen/vrije tijd -> ontspant en sociale contacten houdt
- Werken/leren -> deelnemen aan de maatschappij -> ontplooiing, uitdaging, geld
verdienen en zich nuttig maken
Het Person Environment Occupation (PEO) model geeft het kerndomein van de ergotherapie
op een eenvoudige wijze weer omdat dit de relatie tussen de elementen van het handelen
goed weergeeft het handelen is het resultaat van de dynamische interactie tussen cliënt–
activiteit- context (omgeving).
Ervaring en betrokkenheid (occupational engangement)
spelen ook een rol. Mensen kunnen meer of minder
betrokken zijn tijdens het handelen. Ook kun je betrokken
zijn in het handdelen van een ander.
- Het handelen is rolgebonden, een rol geeft sociale
identiteit en de daarbij behorende verplichtingen
- Handelen heeft voor ieder individu een subjectieve
betekenis
- De betekenis van het handelen is vaak nauw
verweven met iemand s levensbeschouwing en zingeving (spirituality)
- Het handelen van mensen kent een tijdsaspect
Het leven is een proces, waarin alles wat mensen ‘doen’, maakt tot ‘wie ze zijn’ en onderdeel
is van wie zij ‘worden’ en is het belangrijk om ergens ‘bij te horen’.
Ieder persoon is expert op het gebied van zijn eigen handelen -> leidt tot
handelingsrepertoire (occupational repertoire) -> bestaat uit een reeks handelspatronen
(matters), die bestaan uit vaste en voorspelbare manieren van handelen. Het
handelingsrepertoire en de handelingspatronen zijn voor iedereen anders, maar zijn wel
afhankelijk van interne en externe factoren, de mogelijkheden en kansen die iemand krijgt en
