,
,1. Management accounting: plaatsbepaling en ontwikkeling...................................................6
1.1 Plaatsbepaling van management accounting...................................................................6
1.2 Historische ontwikkeling van management accounting...................................................7
1.3 De contingencybenadering..............................................................................................7
1.4 De controller.....................................................................................................................8
1.5 Kosten en opbrengsten; uitgaven en ontvangsten...........................................................8
2. Kostenbegrippen....................................................................................................................9
2.1 Product costs en period costs........................................................................................10
2.2 Werkelijke kosten en standaardkosten...........................................................................10
2.3 Variabele kosten en vaste kosten...................................................................................11
2.4 Directe kosten en indirecte kosten.................................................................................12
2.5 Relevante kosten en sunk costs......................................................................................13
2.6 Kosten en misgelopen opbrengsten...............................................................................13
2.7 Private kosten en externe kosten...................................................................................14
3. De dimensies van de kostprijs..............................................................................................14
3.1 Het hoeveelheidselement..............................................................................................15
3.2 Het prijselement.............................................................................................................15
3.3 Het tijdselement.............................................................................................................16
4. Kostprijs en bedrijfsdrukte...................................................................................................17
4.1 Totale kosten en gemiddelde kosten..............................................................................17
4.2 Verwachte bezetting en normale bezetting...................................................................18
4.3 Integrale kostprijs en differentiële kostprijs...................................................................18
4.4 Normale bezetting en capaciteitsbepaling.....................................................................19
5. Kostenfuncties......................................................................................................................20
5.1 Het belang van kostenfuncties.......................................................................................20
5.2 Schatting van kostenfuncties..........................................................................................21
5.3 Correlatie en causaliteit..................................................................................................22
6. Het verband tussen bedrijfsdrukte en resultaat..................................................................23
6.1 Profit-volumecharts........................................................................................................23
6.2 Break-evenanalyse en veiligheidsmarge........................................................................24
6.3 Hefboomwerking............................................................................................................25
, 6.4 Invloed van winstbelasting.............................................................................................25
6.5 Enige complicaties bij de break-evenanalyse.................................................................26
7. De invloed van voorraadmutaties op de winst.....................................................................27
7.1 Absorption costing..........................................................................................................27
7.2 Direct costing..................................................................................................................27
7.3 Absorption costing en direct costing: de pro's en contra's............................................28
8. Kostentoerekening (I)...........................................................................................................29
8.1 Het belang van kostentoerekening.................................................................................29
8.2 Enkelvoudige opslagmethode........................................................................................30
8.3 Meervoudige opslagmethode........................................................................................31
8.4 Kostenplaatsenmethode................................................................................................31
8.5 Activity based costing.....................................................................................................32
9. Kostentoerekening (II)..........................................................................................................34
9.1 Gemeenschappelijke kosten...........................................................................................34
9.2 Toerekeningsmethoden bij gemeenschappelijke kosten...............................................34
9.3 Van productkostprijs naar klantenkostprijs....................................................................35
Deel 2 – Beslissingscalculaties..................................................................................................36
10. Het besluitvormingsproces.................................................................................................36
10.1 De doelstelling van de beslisser...................................................................................36
10.2 Risicohouding bij onzekerheid......................................................................................37
10.3 Onzekerheid waarbij geen kansverdeling gemaakt kan worden..................................38
10.4 Onzekerheid waarbij een subjectieve kansverdeling gemaakt kan worden................38
10.5 Onzekerheid waarbij een objectieve kansverdeling gemaakt kan worden..................39
11. Investeringsselectie............................................................................................................40
11.1 Investeringsbeslissingen...............................................................................................40
11.2 Gemiddelde boekhoudkundige rentabiliteit................................................................41
11.3 Terugverdienperiode....................................................................................................41
11.4 Nettocontantewaardemethode...................................................................................42
11.5 Interne rentabiliteit......................................................................................................44
11.6 Verwerking van risico in de investeringsselectie..........................................................44
11.7 Fiscale aspecten van investeringen..............................................................................45
Deel 2 – Beslissingscalculaties..................................................................................................46
,1. Management accounting: plaatsbepaling en ontwikkeling...................................................6
1.1 Plaatsbepaling van management accounting...................................................................6
1.2 Historische ontwikkeling van management accounting...................................................7
1.3 De contingencybenadering..............................................................................................7
1.4 De controller.....................................................................................................................8
1.5 Kosten en opbrengsten; uitgaven en ontvangsten...........................................................8
2. Kostenbegrippen....................................................................................................................9
2.1 Product costs en period costs........................................................................................10
2.2 Werkelijke kosten en standaardkosten...........................................................................10
2.3 Variabele kosten en vaste kosten...................................................................................11
2.4 Directe kosten en indirecte kosten.................................................................................12
2.5 Relevante kosten en sunk costs......................................................................................13
2.6 Kosten en misgelopen opbrengsten...............................................................................13
2.7 Private kosten en externe kosten...................................................................................14
3. De dimensies van de kostprijs..............................................................................................14
3.1 Het hoeveelheidselement..............................................................................................15
3.2 Het prijselement.............................................................................................................15
3.3 Het tijdselement.............................................................................................................16
4. Kostprijs en bedrijfsdrukte...................................................................................................17
4.1 Totale kosten en gemiddelde kosten..............................................................................17
4.2 Verwachte bezetting en normale bezetting...................................................................18
4.3 Integrale kostprijs en differentiële kostprijs...................................................................18
4.4 Normale bezetting en capaciteitsbepaling.....................................................................19
5. Kostenfuncties......................................................................................................................20
5.1 Het belang van kostenfuncties.......................................................................................20
5.2 Schatting van kostenfuncties..........................................................................................21
5.3 Correlatie en causaliteit..................................................................................................22
6. Het verband tussen bedrijfsdrukte en resultaat..................................................................23
6.1 Profit-volumecharts........................................................................................................23
6.2 Break-evenanalyse en veiligheidsmarge........................................................................24
6.3 Hefboomwerking............................................................................................................25
, 6.4 Invloed van winstbelasting.............................................................................................25
6.5 Enige complicaties bij de break-evenanalyse.................................................................26
7. De invloed van voorraadmutaties op de winst.....................................................................27
7.1 Absorption costing..........................................................................................................27
7.2 Direct costing..................................................................................................................27
7.3 Absorption costing en direct costing: de pro's en contra's............................................28
8. Kostentoerekening (I)...........................................................................................................29
8.1 Het belang van kostentoerekening.................................................................................29
8.2 Enkelvoudige opslagmethode........................................................................................30
8.3 Meervoudige opslagmethode........................................................................................31
8.4 Kostenplaatsenmethode................................................................................................31
8.5 Activity based costing.....................................................................................................32
9. Kostentoerekening (II)..........................................................................................................34
9.1 Gemeenschappelijke kosten...........................................................................................34
9.2 Toerekeningsmethoden bij gemeenschappelijke kosten...............................................34
9.3 Van productkostprijs naar klantenkostprijs....................................................................35
Deel 2 – Beslissingscalculaties..................................................................................................36
10. Het besluitvormingsproces.................................................................................................36
10.1 De doelstelling van de beslisser...................................................................................36
10.2 Risicohouding bij onzekerheid......................................................................................37
10.3 Onzekerheid waarbij geen kansverdeling gemaakt kan worden..................................38
10.4 Onzekerheid waarbij een subjectieve kansverdeling gemaakt kan worden................38
10.5 Onzekerheid waarbij een objectieve kansverdeling gemaakt kan worden..................39
11. Investeringsselectie............................................................................................................40
11.1 Investeringsbeslissingen...............................................................................................40
11.2 Gemiddelde boekhoudkundige rentabiliteit................................................................41
11.3 Terugverdienperiode....................................................................................................41
11.4 Nettocontantewaardemethode...................................................................................42
11.5 Interne rentabiliteit......................................................................................................44
11.6 Verwerking van risico in de investeringsselectie..........................................................44
11.7 Fiscale aspecten van investeringen..............................................................................45
Deel 2 – Beslissingscalculaties..................................................................................................46
